Μόναχο – Σε μείζονα νομική και κοινωνική αντιπαράθεση εξελίσσεται η εφαρμογή του νέου νόμου για τη λειτουργία των καταστημάτων στη Βαυαρία, καθώς συνδικάτα και εκκλησιαστικές οργανώσεις προχώρησαν σε δυναμική νομική κίνηση κατά των χαλαρώσεων που ισχύουν από το καλοκαίρι του 2025. Επτά ενάγοντες, μεταξύ των οποίων υψηλόβαθμα στελέχη της Γερμανικής Συνομοσπονδίας Συνδικάτων (DGB), του συνδικάτου Ver.di και του Καθολικού Κινήματος Εργαζομένων (KAB), κατέθεσαν «λαϊκή αγωγή» (Popularklage) στο Βαυαρικό Συνταγματικό Δικαστήριο, ζητώντας την αναθεώρηση των ρυθμίσεων που επιτρέπουν διευρυμένα ωράρια.
Η νομική προσφυγή εστιάζει κυρίως σε δύο σημεία του νέου πλαισίου: τη λειτουργία των πλήρως ψηφιοποιημένων μικρών σούπερ μάρκετ χωρίς προσωπικό, τα οποία έχουν πλέον τη δυνατότητα να λειτουργούν όλο το 24ωρο, συμπεριλαμβανομένων των Κυριακών, καθώς και την επέκταση των ημερών λειτουργίας σε εκατοντάδες τουριστικές περιοχές.
Επίθεση σε συνταγματικά δικαιώματα
Οι ενάγοντες υποστηρίζουν ότι οι εξαιρέσεις που εισήγαγε ο νέος νόμος συνιστούν ευθεία επίθεση σε θεμελιώδη δικαιώματα που κατοχυρώνονται από το Βαυαρικό Σύνταγμα. Συγκεκριμένα, γίνεται λόγος για παραβίαση του δικαιώματος στη σωματική ακεραιότητα, τη θρησκευτική ελευθερία, την προστασία του γάμου και της οικογένειας, καθώς και την ισότητα των φύλων. Σύμφωνα με το σκεπτικό της προσφυγής, η χαλάρωση του πλαισίου για την Κυριακή αποδυναμώνει τους προστατευτικούς μηχανισμούς για τους εργαζομένους.
Ο πρόεδρος της DGB Βαυαρίας, Bernhard Stiedl, επισήμανε ότι η αποδυνάμωση της κυριακάτικης αργίας επηρεάζει άμεσα τις ζωές των εργαζομένων, οξύνοντας τις κοινωνικές ανισότητες, ιδιαίτερα για τις γυναίκες και τους απασχολούμενους μερικής απασχόλησης. Από την πλευρά της, η επικεφαλής του Ver.di στο κρατίδιο, Luise Klemens, τόνισε πως η απορρύθμιση επιδεινώνει δραματικά τις ήδη δύσκολες συνθήκες εργασίας στον κλάδο του λιανεμπορίου.
Η «πέτρα του σκανδάλου»: Ψηφιακά μίνι μάρκετ και τουρισμός
Το νέο νομικό πλαίσιο, το οποίο αντικατέστησε τον ομοσπονδιακό νόμο του 1956, διατηρεί μεν τον γενικό κανόνα κλεισίματος των καταστημάτων στις 20:00 –καθιστώντας τη Βαυαρία και το Σάαρλαντ τα μόνα κρατίδια με τόσο αυστηρό ωράριο– ωστόσο εισάγει κρίσιμες εξαιρέσεις. Η μεγαλύτερη καινοτομία αφορά τα ψηφιακά «Kleinstsupermärkte». Πρόκειται για καταστήματα επιφάνειας έως 150 τετραγωνικών μέτρων, χωρίς παρουσία προσωπικού, όπου οι πελάτες εξυπηρετούνται μέσω αυτόματων ταμείων. Αυτά τα καταστήματα μπορούν πλέον να λειτουργούν αδιάκοπα, με τους δήμους να καθορίζουν το ελάχιστο ωράριο της Κυριακής στις οκτώ ώρες.
Παράλληλα, η προσφυγή στοχεύει και στο καθεστώς των τουριστικών περιοχών. Σε περίπου 500 δήμους της Βαυαρίας, οι οποίοι χαρακτηρίζονται ως θέρετρα, λουτροπόλεις ή τόποι προσκυνήματος, επιτρέπεται η λειτουργία καταστημάτων έως και 40 Κυριακές και αργίες ετησίως. Η νέα ρύθμιση χαλάρωσε μάλιστα τους περιορισμούς στο είδος των πωλούμενων αγαθών, απαιτώντας πλέον τα προϊόντα να έχουν απλώς «περιφερειακή» και όχι αυστηρά «τοπική» αναφορά.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η κριτική από το Καθολικό Κίνημα Εργαζομένων (KAB), με τον εκπρόσωπό του, Michael Wagner, να εκφράζει την απογοήτευσή του για το γεγονός ότι μια κυβέρνηση που πρόσκειται σε χριστιανικές αρχές προχώρησε σε μια άνευ προηγουμένου επίθεση στην κατοχυρωμένη αργία της Κυριακής.
