Γερμανία – Οι θάνατοι από αυτοκτονία έφτασαν τους 11.334 το 2025, αυξημένοι κατά 9,3% σε σύγκριση με το 2024, σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία. Η συνεχής άνοδος των τελευταίων ετών εντείνει την ανάγκη για πρόληψη και εύκολα προσβάσιμη βοήθεια, ενώ το σχέδιο νέου νόμου δεν έχει ακόμη προχωρήσει στην τελική νομοθετική διαδικασία.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Το 2025 καταγράφηκαν 964 περισσότεροι θάνατοι από αυτοκτονία σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
- Οι άνδρες αντιπροσώπευαν το 69,2% των θανάτων, αλλά η αύξηση των τελευταίων τριών ετών ήταν εντονότερη στις γυναίκες.
- Το γερμανικό υπουργείο Υγείας προτείνει ομοσπονδιακή υπηρεσία πρόληψης και ενιαίο αριθμό τηλεφωνικής βοήθειας.
- Ο προτεινόμενος προϋπολογισμός των 1,4 εκατ. ευρώ για τη νέα υπηρεσία προκαλεί επικρίσεις.
Οι αριθμοί πίσω από τη συνεχή αύξηση
Τα 11.334 περιστατικά του 2025 ήταν κατά 15,6% περισσότερα από τον μέσο όρο της προηγούμενης δεκαετίας. Οι θάνατοι από αυτοκτονία αντιστοιχούσαν στο 1,1% του συνόλου των θανάτων στη χώρα. Σε ετήσια βάση, ο αριθμός τους εξακολουθεί να ξεπερνά αθροιστικά τους θανάτους από τροχαία δυστυχήματα, ανθρωποκτονίες και AIDS.
Η ανοδική τάση καταγράφεται σταθερά από το 2021. Αν και σχεδόν επτά στους δέκα ανθρώπους που πέθαναν από αυτοκτονία το 2025 ήταν άνδρες, τα τελευταία τρία χρόνια η αύξηση ήταν μεγαλύτερη μεταξύ των γυναικών: 17,9%, έναντι 5,8% στους άνδρες. Συνολικά, το 69,2% των θανάτων αφορούσε άνδρες και το 30,8% γυναίκες.
Τα επίσημα στοιχεία αποτυπώνουν την έκταση των θανάτων, όχι όμως ολόκληρο το εύρος της ανάγκης για ψυχική υποστήριξη. Το γερμανικό Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης Αυτοκτονιών εκτιμά ότι καταγράφονται πολύ περισσότερες από 100.000 απόπειρες κάθε χρόνο. Από την πλευρά του, το Ίδρυμα Γερμανικής Βοήθειας για την Κατάθλιψη εκτιμά περίπου 500 απόπειρες την ημέρα. Πρόκειται για εκτιμήσεις διαφορετικών φορέων και όχι για καταγεγραμμένο επίσημο απολογισμό.
Τι προβλέπει το σχέδιο νόμου για την πρόληψη
Τον Αύγουστο του 2026 το ομοσπονδιακό υπουργείο Υγείας παρουσίασε υπηρεσιακό σχέδιο νόμου για την πρόληψη των αυτοκτονιών. Στις βασικές του προβλέψεις περιλαμβάνεται η δημιουργία ομοσπονδιακής εξειδικευμένης υπηρεσίας, η οποία θα αναλάβει την ανάπτυξη ενός ενιαίου τηλεφωνικού αριθμού υποστήριξης σε κρίσεις σε όλη τη χώρα.
Προβλέπονται επίσης πιλοτικές παρεμβάσεις πρόληψης και μεγαλύτερη στήριξη προς τα κρατίδια και τους δήμους, ώστε να αναπτυχθούν υπηρεσίες αντιμετώπισης κρίσεων με πανεθνική κάλυψη. Οι προβλέψεις αυτές παραμένουν προτάσεις του σχεδίου και όχι ήδη εφαρμοσμένα μέτρα.
Ο προβλεπόμενος προϋπολογισμός των 1,4 εκατ. ευρώ για τη νέα ομοσπονδιακή υπηρεσία έχει προκαλέσει την αντίδραση του Γερμανικού Ιδρύματος Προστασίας Ασθενών, το οποίο τον θεωρεί πολύ χαμηλό. Η γερμανική Caritas επισημαίνει ότι λείπει συγκεκριμένη λύση μόνιμης χρηματοδότησης των υπηρεσιών κρίσης. Παράλληλα, επικρίνει την απουσία μέτρων σχετικά με την πρόληψη των υποβοηθούμενων αυτοκτονιών και την ενίσχυση των θέσεων σε δομές ανακουφιστικής φροντίδας και ξενώνες τελικού σταδίου.
Η ιδιαίτερη συζήτηση για την υποβοηθούμενη αυτοκτονία
Στην αύξηση των συνολικών αριθμών συμβάλλουν, σύμφωνα με τη δημοσιογραφική καταγραφή, και οι περιπτώσεις υποβοηθούμενης αυτοκτονίας. Η Γερμανική Εταιρεία για τον Ανθρώπινο Θάνατο (Deutsche Gesellschaft für Humanes Sterben) ανακοίνωσε ότι συνόδευσε 1.287 ανθρώπους σε τέτοιες διαδικασίες το 2025, έναντι 1.200 το 2024. Οι αριθμοί αυτοί προέρχονται από την ίδια την οργάνωση.
Η νομική συζήτηση συνδέεται με απόφαση του Ομοσπονδιακού Συνταγματικού Δικαστηρίου του 2020, που αναγνώρισε το συνταγματικά προστατευόμενο δικαίωμα στον αυτοκαθοριζόμενο θάνατο. Κεντρικό ζήτημα αποτελεί η ελεύθερη και ανεπηρέαστη βούληση του προσώπου. Έκτοτε, στη γερμανική Βουλή συνεχίζεται η αναζήτηση νομοθετικού πλαισίου για την υποβοήθηση, με στόχο να προστατεύεται η ελευθερία της απόφασης και να αποτρέπονται καταχρήσεις.
Πού υπάρχει βοήθεια στη Γερμανία
Για ανθρώπους που αντιμετωπίζουν αυτοκτονικές σκέψεις ή σοβαρή ψυχική κρίση, πρώτο σημείο επαφής μπορεί να είναι ο οικογενειακός γιατρός, ο οποίος μπορεί να παραπέμψει σε ψυχολόγο ή ψυχίατρο. Διατίθενται επίσης υπηρεσίες τηλεφωνικής υποστήριξης και ομάδες αυτοβοήθειας.
Η TelefonSeelsorge προσφέρει ανώνυμη βοήθεια όλο το εικοσιτετράωρο στους αριθμούς 0800 111 0 111, 0800 111 0 222 και 116 123, καθώς και δυνατότητες επικοινωνίας μέσω chat και ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Το Info-Telefon Depression παρέχει πληροφορίες και καθοδήγηση στο 0800 3344533. Για παιδιά και εφήβους λειτουργεί το Nummer gegen Kummer στον αριθμό 116 111.
Οι ειδικοί του Ιδρύματος Γερμανικής Βοήθειας για την Κατάθλιψη συστήνουν στους συγγενείς και φίλους να λαμβάνουν σοβαρά κάθε αναφορά σε αυτοκτονικές σκέψεις και να ρωτούν ευθέως, χωρίς επικριτική στάση. Η δυνατότητα να μιλήσει κάποιος ανοιχτά για όσα τον απασχολούν μπορεί να αποτελέσει σημαντική ανακούφιση, ενώ οι απλουστευτικές συμβουλές δεν βοηθούν απαραίτητα.
Σε άμεσο κίνδυνο για τη ζωή, απαιτείται χωρίς καθυστέρηση επικοινωνία με τις υπηρεσίες επείγουσας βοήθειας στο 112 ή μετάβαση στην πλησιέστερη ψυχιατρική κλινική.
