Φλάνδρα – Στα 1.000 ευρώ τον μήνα, από 450 ευρώ, ανεβάζει η φλαμανδική κυβέρνηση το ελάχιστο ποσό που πρέπει να λαμβάνουν οι νέοι και οι νέες au pair από χώρες εκτός του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ).
Η αλλαγή συνοδεύεται από αυστηρότερους κανόνες για τις οικογένειες που τους φιλοξενούν, περιορισμούς στον χρόνο απασχόλησης και ενισχυμένη προστασία από καταχρηστικές πρακτικές.
Την αλλαγή ανακοίνωσε η αρμόδια υπουργός Απασχόλησης της Φλάνδρας, Zuhal Demir, ξεκαθαρίζοντας ότι το πρόγραμμα au pair έχει σκοπό τη γλωσσική και πολιτιστική ανταλλαγή και όχι την εξασφάλιση φθηνής φύλαξης παιδιών. Οι συμμετέχοντες φιλοξενούνται σε μια οικογένεια, γνωρίζουν τη γλώσσα και τον πολιτισμό της περιοχής και προσφέρουν περιορισμένη βοήθεια στην οικογενειακή καθημερινότητα.
Ποιοι καλύπτονται και ποιες είναι οι νέες προϋποθέσεις
Το φλαμανδικό σύστημα αδειών αφορά σήμερα αποκλειστικά au pair από χώρες εκτός ΕΟΧ. Για την υπαγωγή στο νέο πλαίσιο προβλέπεται ηλικία 18 έως 26 ετών και υποχρεωτική παρακολούθηση μαθημάτων ολλανδικής γλώσσας.
Η συμμετοχή στις οικογενειακές εργασίες θα περιορίζεται σε 25 ώρες την εβδομάδα και οκτώ ώρες την ημέρα. Το ελάχιστο μηνιαίο ποσό των 1.000 ευρώ θα αναπροσαρμόζεται κάθε χρόνο με τιμαριθμική αναπροσαρμογή, ενώ προβλέπονται δέκα επιπλέον ημέρες άδειας ετησίως.
Οι οικογένειες υποδοχής θα υπόκεινται σε αυστηρότερους όρους σχετικά με τη φροντίδα των παιδιών, τις ιατρικές δαπάνες, τα μαθήματα γλώσσας και τις ώρες απασχόλησης. Θα επιτρέπονται επίσης τοποθετήσεις σε οικογένειες με συνεπιμέλεια ή ανάδοχη φροντίδα, καθώς και περισσότερες από μία αλλαγές οικογένειας μέσα στο έτος au pair. Ενισχύεται παράλληλα η προστασία σε περίπτωση πρόωρης διακοπής της τοποθέτησης.
Τι έδειξαν οι επιθεωρήσεις στη Φλάνδρα
Η συζήτηση για την ενδεχόμενη εκμετάλλευση των au pair εντάθηκε μετά από επεισόδιο της τηλεοπτικής εκπομπής «The Real Housewives of Antwerp», όπου το πρόγραμμα παρουσιάστηκε ως οικονομικότερη εναλλακτική της συνηθισμένης φύλαξης παιδιών. Η Demir τόνισε ότι η φιλοξενία ενός au pair δεν πρέπει να μετατρέπεται σε πρόσχημα για φθηνή εργασία ή εκμετάλλευση.
Το 2025 εκδόθηκαν στη Φλάνδρα περίπου 600 άδειες εργασίας για au pair εκτός ΕΟΧ. Από την αρχή του 2026 η φλαμανδική κοινωνική επιθεώρηση πραγματοποίησε 80 ελέγχους. Σε 34 περιπτώσεις διαπιστώθηκαν παραβάσεις, ενώ σε 19 συντάχθηκε επίσημη έκθεση παράβασης.
Η φλαμανδική κυβέρνηση ενέκρινε τροποποιητικό διάταγμα που εντάσσει τους au pair στο πεδίο των κανόνων οικονομικής μετανάστευσης, με στόχο τη σαφέστερη ρύθμιση των τοποθετήσεων και την αντιμετώπιση απάτης και καταχρήσεων. Για την τροποποίηση βρίσκεται σε εξέλιξη διαβούλευση με τη Συμβουλευτική Επιτροπή Οικονομικής Μετανάστευσης του Κοινωνικού και Οικονομικού Συμβουλίου της Φλάνδρας.
Το διαφορετικό καθεστώς για au pair από την Ευρώπη
Τα νέα μέτρα δεν καλύπτουν με τον ίδιο τρόπο τους au pair που επωφελούνται από την ευρωπαϊκή ελευθερία κυκλοφορίας και δεν χρειάζονται άδεια εργασίας. Κατά το γραφείο της Demir, για τους Ευρωπαίους au pair δεν υπάρχει αντίστοιχο ειδικό ρυθμιστικό πλαίσιο όσο δεν έχει διαμορφωθεί κοινό καθεστώς για Ευρωπαίους και μη Ευρωπαίους συμμετέχοντες.
Η διαφορά συνδέεται με την κατανομή αρμοδιοτήτων στο Βέλγιο μετά την έκτη κρατική μεταρρύθμιση, το 2014: οι περιφέρειες έχουν την αρμοδιότητα έκδοσης αδειών εργασίας για αλλοδαπούς, ενώ σε ομοσπονδιακό επίπεδο παραμένουν διαφορετικές αρμοδιότητες που αφορούν την παραμονή και ορισμένες κατηγορίες αλλοδαπών. Για ένα κοινό εργασιακό καθεστώς η φλαμανδική πλευρά παραπέμπει σε πρωτοβουλία του ομοσπονδιακού υπουργού Εργασίας και Οικονομίας, David Clarinval.
Ο Clarinval δεν θεωρεί αναγκαία τη δημιουργία ειδικού καθεστώτος μισθωτού εργαζομένου για τους au pair. Όπως εξήγησε, το πρόγραμμα αφορά προσωρινή διαμονή για πολιτιστική και γλωσσική ανταλλαγή, με διατροφή, στέγη, κατ’ αποκοπή ποσό και περιορισμένη συμμετοχή στην οικογενειακή ζωή, όχι εναλλακτική λύση επαγγελματικής παιδικής φροντίδας.
Το γραφείο του διευκρίνισε ότι η χορήγηση αδειών εργασίας ανήκει στις περιφέρειες, ενώ τα ζητήματα διαμονής υπάγονται στην ομοσπονδιακή αρμοδιότητα της υπουργού Ασύλου και Μετανάστευσης, Anneleen Van Bossuyt. Το καθεστώς au pair δεν εξομοιώνεται, σύμφωνα με την ομοσπονδιακή πλευρά, με εκείνο των εργαζομένων κατά την εργατική νομοθεσία ούτε εντάσσεται σε σύστημα όπως η Κοινή Επιτροπή 323.
Ο Clarinval ανέφερε ότι έχει συζητήσει το ζήτημα με άλλους ομοσπονδιακούς υπουργούς, αλλά δεν επιθυμεί την ένταξη των au pair σε καθεστώς μισθωτής εργασίας, επειδή, όπως υποστήριξε, δεν έχει αποδειχθεί ότι μια τέτοια κίνηση θα έλυνε τα προβλήματα που έχουν επισημανθεί.
Πηγές πληροφοριών: Φλαμανδικό Υπουργείο Απασχόλησης, Φλαμανδική Κοινωνική Επιθεώρηση, Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εργασίας και Οικονομίας του Βελγίου, Κοινωνικό και Οικονομικό Συμβούλιο της Φλάνδρας.