Φρανκφούρτη – Σημαντικές αλλαγές καταγράφονται στον χάρτη των τραπεζικών συναλλαγών στη Γερμανία, καθώς η πρόσβαση σε φυσικό χρήμα καθίσταται ολοένα και πιο σύνθετη υπόθεση για τους καταναλωτές. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, ο αριθμός των διαθέσιμων Αυτόματων Ταμειολογιστικών Μηχανών (ΑΤΜ) στη χώρα έχει υποχωρήσει κάτω από το ψυχολογικό και λειτουργικό όριο των 50.000 μονάδων, δημιουργώντας νέα δεδομένα στην καθημερινότητα των πολιτών.
Η συρρίκνωση του δικτύου δεν είναι απλώς μια στατιστική παρατήρηση, αλλά μια αισθητή πραγματικότητα που επηρεάζει κυρίως τις αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές. Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα της Γερμανίας (Bundesbank) επιβεβαιώνει την τάση αυτή, σημειώνοντας πως το 2024 τα ενεργά μηχανήματα ανέρχονταν σε 49.750. Ο αριθμός αυτός φαντάζει μικρός σε σύγκριση με το 2016, όταν οι καταναλωτές είχαν στη διάθεσή τους περισσότερα από 60.000 σημεία ανάληψης μετρητών σε όλη την επικράτεια.
Οι αιτίες πίσω από την «εξαφάνιση» των ΑΤΜ
Η σταδιακή απόσυρση των μηχανημάτων δεν είναι τυχαία, αλλά αποτέλεσμα ενός συνδυασμού οικονομικών και κοινωνικών παραγόντων που πιέζουν το τραπεζικό σύστημα. Βασική αιτία αποτελεί η ραγδαία αλλαγή στη συμπεριφορά των καταναλωτών, οι οποίοι στρέφονται μαζικά προς τις ψηφιακές πληρωμές, τη χρήση καρτών και τις εφαρμογές κινητών τηλεφώνων (mobile payment). Η μειωμένη ζήτηση για μετρητά καθιστά τη συντήρηση ενός πυκνού δικτύου ΑΤΜ οικονομικά ασύμφορη για πολλά πιστωτικά ιδρύματα.
Παράλληλα, τα υψηλά λειτουργικά έξοδα και η ανάγκη για περικοπές οδηγούν τις τράπεζες στο κλείσιμο φυσικών υποκαταστημάτων, συμπαρασύροντας και τα μηχανήματα που φιλοξενούνταν σε αυτά. Ένας ακόμη κρίσιμος παράγοντας που επιταχύνει την απομάκρυνση των ΑΤΜ είναι το ζήτημα της ασφάλειας. Οι συχνές επιθέσεις με εκρηκτικά σε μηχανήματα ανάληψης, φαινόμενο που έχει λάβει διαστάσεις μάστιγας στη Γερμανία, αναγκάζουν τις τράπεζες να αφαιρούν τα μηχανήματα από σημεία που θεωρούνται ευάλωτα ή υψηλού κινδύνου, μειώνοντας περαιτέρω τα σημεία εξυπηρέτησης.
Η εναλλακτική λύση των σούπερ μάρκετ
Μπροστά στο κενό που δημιουργείται, κυρίως στην επαρχία, μια εναλλακτική μέθοδος ανάληψης μετρητών κερδίζει διαρκώς έδαφος. Μεγάλες αλυσίδες λιανικής πώλησης, όπως σούπερ μάρκετ και εκπτωτικά καταστήματα (discounters), λειτουργούν πλέον ως άτυπα τραπεζικά σημεία. Καταστήματα όπως τα Aldi, Rewe, καθώς και αλυσίδες ειδών προσωπικής φροντίδας όπως τα dm και Müller, προσφέρουν υπηρεσίες ανάληψης μετρητών (cashback) στα ταμεία τους.
Η διαδικασία αυτή επιτρέπει στους πελάτες να κάνουν ανάληψη συνήθως έως και 200 ευρώ, υπό την προϋπόθεση όμως ότι θα πραγματοποιήσουν αγορές. Στις περισσότερες περιπτώσεις απαιτείται ένας ελάχιστος τζίρος της τάξης των 5 έως 10 ευρώ για να ενεργοποιηθεί η δυνατότητα ανάληψης. Αν και η πρακτική αυτή προσφέρει μια λύση ανάγκης, συνδέει την πρόσβαση στο χρήμα με την υποχρέωση κατανάλωσης, αλλάζοντας τον παραδοσιακό τρόπο τραπεζικής εξυπηρέτησης. Παρά την κυριαρχία των ψηφιακών μέσων, τα μετρητά δεν αναμένεται να εξαφανιστούν πλήρως από τη γερμανική αγορά, ωστόσο η απόκτηση τους απαιτεί πλέον περισσότερο προγραμματισμό και κόπο από τους πολίτες.
