Αυστρία – Ένα νέο πρόγραμμα εθελοντικών επιστροφών με οικονομικά κίνητρα έως και 3.000 ευρώ τίθεται σε εφαρμογή στην Αυστρία, με αποκλειστικό στόχο τον επαναπατρισμό μεταναστών με καταγωγή από τη Συρία.
Η πρωτοβουλία, που ανακοινώθηκε επίσημα από το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εσωτερικών (Bundesministerium des Innern), φιλοδοξεί να αποσυμφορήσει το εθνικό σύστημα ασύλου, προσφέροντας εφάπαξ επιδοτήσεις σε όσους επιλέξουν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Το πρόγραμμα εθελοντικής επιστροφής θα ισχύσει προσωρινά από τον Ιούλιο έως τον Σεπτέμβριο.
- Χορηγείται πριμ 3.000 ευρώ σε αιτούντες άσυλο και δικαιούχους επικουρικής προστασίας.
- Αυξάνεται στα 1.500 ευρώ η επιδότηση αναχώρησης για τους ήδη αναγνωρισμένους πρόσφυγες.
Τα οικονομικά κίνητρα και ο στόχος της αποσυμφόρησης
Το σχέδιο επαναπατρισμού παρουσιάστηκε από τον υπουργό Εσωτερικών, Gerhard Karner (ÖVP), ο οποίος τόνισε ότι οι εθελοντικές επιστροφές προκρίνονται σαφώς έναντι των αναγκαστικών απελάσεων, κυρίως λόγω του αισθητά χαμηλότερου κόστους για το κράτος. Το μέτρο θα έχει τρίμηνη διάρκεια, ξεκινώντας τον Ιούλιο και ολοκληρώνοντας τον κύκλο του τον Σεπτέμβριο, οπότε και θα αξιολογηθεί ενδελεχώς η αποτελεσματικότητά του. Σύμφωνα με το υπουργείο, η προσέγγιση αυτή εξοικονομεί πόρους, ενώ ταυτόχρονα τα κεφάλαια μπορούν να συμβάλλουν στην ανοικοδόμηση της Συρίας.
Η χρηματοδότηση κατανέμεται με βάση το νομικό καθεστώς των ενδιαφερομένων. Η πρώτη κατηγορία αφορά άτομα που βρίσκονται ακόμη στη διαδικασία αξιολόγησης ασύλου, λαμβάνουν βασική κρατική μέριμνα ή διαθέτουν καθεστώς επικουρικής προστασίας. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η επιδότηση για την εθελοντική αναχώρηση ανέρχεται στα 3.000 ευρώ. Η δεύτερη ομάδα αφορά τους αναγνωρισμένους πρόσφυγες, για τους οποίους το χορηγούμενο ποσό αυξάνεται από τα 1.000 στα 1.500 ευρώ. Ο Gerhard Karner απέκλεισε ρητά το ενδεχόμενο περαιτέρω αύξησης των ποσών στο μέλλον, εάν η ανταπόκριση δεν φτάσει τα επιθυμητά επίπεδα.
Ενημερωτική εκστρατεία και αναθεώρηση χιλιάδων φακέλων
Για την επιτυχή υλοποίηση του εγχειρήματος, οι αυστριακές αρχές σχεδιάζουν στοχευμένη καμπάνια προσέγγισης του πληθυσμού-στόχου. Η αρμόδια αξιωματούχος Elisabeth Wenger-Donig επιβεβαίωσε ότι θα διανεμηθεί αναλυτικό ενημερωτικό υλικό σε έντυπη μορφή, ενώ τα άτομα που πληρούν τα κριτήρια θα ειδοποιηθούν προληπτικά και μέσω στοχευμένων ηλεκτρονικών μηνυμάτων (mailing).
Η κίνηση αυτή έρχεται σε συνέχεια μιας ευρύτερης αναδιάρθρωσης. Μετά τις πολιτικές αλλαγές στο καθεστώς Assad στη Δαμασκό πριν από περίπου ενάμιση χρόνο, το αυστριακό υπουργείο προχώρησε σε επανέλεγχο 13.000 ανοιχτών υποθέσεων ασύλου που αφορούν Σύρους. Από αυτές τις αξιολογήσεις, στις 4.400 περιπτώσεις το καθεστώς προστασίας είτε υποβαθμίστηκε είτε ανακλήθηκε πλήρως. Αξίζει να σημειωθεί ότι το τελευταίο 18μηνο, περίπου 2.000 Σύροι έχουν ήδη εγκαταλείψει την αυστριακή επικράτεια.
Αντιδράσεις, έλεγχοι συνόρων και απελάσεις
Η ανακοίνωση της επιδότησης προκάλεσε την έντονη αντίδραση του δεξιού κόμματος FPÖ. Ο εκπρόσωπος θεμάτων ασφαλείας, Gernot Darmann, χαρακτήρισε το κυβερνητικό σχέδιο ως συνέχεια του «παραλογισμού του ασύλου», υποστηρίζοντας ότι η χορήγηση χιλιάδων ευρώ σε ανθρώπους που επιβάρυναν το κράτος αποτελεί κατάφορη προδοσία για τον αυστριακό φορολογούμενο.
Σε επιχειρησιακό επίπεδο, η Αυστρία εφαρμόζει ήδη τις νέες ταχείες διαδικασίες στα εξωτερικά σύνορα. Στο διεθνές αεροδρόμιο Schwechat, τέσσερα άτομα κρατούνται αυτή τη στιγμή στον ειδικό τερματικό σταθμό, υποβαλλόμενα σε συνοπτικές διαδικασίες με σκοπό την άμεση απέλαση, εφόσον κριθεί ότι δεν χρήζουν προστασίας. Το πρώτο εξάμηνο του έτους, περίπου 7.000 άτομα απομακρύνθηκαν συνολικά από τη χώρα. Ο διευθυντής της αστυνομίας, Michael Takacs, εξήγησε ότι από αυτές τις αναχωρήσεις, οι 400 χαρακτηρίστηκαν ως «προβληματικές απελάσεις», αφορώντας κυρίως δράστες ποινικών αδικημάτων. Για τη διαχείριση αυτών των δύσκολων υποθέσεων, έχουν διατεθεί 250 ειδικά εκπαιδευμένοι αστυνομικοί.