Γερμανία – Η πλειονότητα των αιτημάτων προστασίας εξετάζεται πλέον υπό καθεστώς ταχείας διαδικασίας, σηματοδοτώντας μια θεμελιώδη στροφή στην εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου. Η γερμανική κυβέρνηση επιταχύνει τις απορρίψεις και τις διαδικασίες επιστροφής για όσους προέρχονται από χώρες με χαμηλά ποσοστά αναγνώρισης, περιορίζοντας ταυτόχρονα το δικαίωμα παραμονής κατά την εκδίκαση προσφυγών.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Ενεργοποιήθηκαν 2.093 ταχείες διαδικασίες ασύλου έναντι 1.561 τακτικών μέσα στις πρώτες εβδομάδες.
- Η τελική απόφαση εκδίδεται υποχρεωτικά εντός τριών μηνών χωρίς δυνατότητα παράτασης.
- Δημιουργήθηκαν 282 θέσεις σε ειδικές εγκαταστάσεις συνόρων σε Frankfurt am Main, München, Βερολίνο και Pforzheim.
Ταχείες διαδικασίες και αυστηρή προθεσμία τριών μηνών
Η εφαρμογή του νέου Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου οδηγεί τη διαχείριση των αιτήσεων σε πρωτοφανείς ρυθμούς επιτάχυνσης. Σύμφωνα με επίσημη απάντηση που έδωσε η Bundesregierung σε κοινοβουλευτική ερώτηση της κοινοβουλευτικής ομάδας Die Linke, από τις 12 Ιουνίου μέχρι τα τέλη Ιουλίου κινήθηκαν 2.093 ταχείες διαδικασίες. Στο ίδιο διάστημα καταγράφηκαν 1.561 τακτικές υποθέσεις, ενώ 2.013 περιπτώσεις αφορούσαν αποκλειστικά τον προσδιορισμό του αρμόδιου κράτους μέλους βάσει του κανονισμού του Δουβλίνου.
Ο ευρωπαϊκός κανονισμός επιβάλλει την ολοκλήρωση των ταχειών διαδικασιών αυστηρά εντός τριών μηνών, αποκλείοντας κάθε ενδεχόμενο χρονικής παράτασης. Το μέτρο εφαρμόζεται κατά προτεραιότητα σε υπηκόους χωρών που θεωρούνται ασφαλείς πατρίδες ή σε κράτη με μέσο ποσοστό αναγνώρισης σε ευρωπαϊκό επίπεδο ίσο ή χαμηλότερο από 20%. Όσοι εντάσσονται σε αυτή την κατηγορία υπόκεινται παράλληλα σε καθολική απαγόρευση απασχόλησης.
Μοναδική διέξοδος για μετάβαση σε τακτικό έλεγχο αποτελεί η διαπίστωση από την ομοσπονδιακή υπηρεσία BAMF ότι η υπόθεση παρουσιάζει ιδιαίτερη νομική ή ουσιαστική πολυπλοκότητα. Αν η αρμόδια αρχή κρίνει ότι τα δεδομένα δεν μπορούν να αξιολογηθούν πλήρως εντός του ασφυκτικού τριμήνου, η αίτηση παραπέμπεται στις συνήθεις διαδικασίες εξέτασης.
Εκτέλεση απελάσεων παρά την άσκηση δικαστικής προσφυγής
Η σημαντικότερη δικονομική ανατροπή αφορά την εκτέλεση των αποφάσεων απομάκρυνσης από τη χώρα. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης στο πλαίσιο της ταχείας διαδικασίας, οι αρχές διατηρούν το δικαίωμα να προχωρήσουν στην απέλαση ακόμη και όταν εκκρεμεί προσφυγή ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων. Η αναστολή της απομάκρυνσης καθίσταται δυνατή μόνο εφόσον ο αιτών καταθέσει με επιτυχία αίτηση προσωρινής δικαστικής προστασίας.
Η συγκεκριμένη πρακτική εφαρμοζόταν παλαιότερα σχεδόν αποκλειστικά σε περιπτώσεις προφανώς αβάσιμων αιτήσεων ή προσώπων από ασφαλείς χώρες καταγωγής, ιδίως όταν προέκυπταν αντιφάσεις γύρω από την ταυτότητα. Πλέον, το καθεστώς αυτό διευρύνεται σε οριζόντια βάση, προκαλώντας έντονες πολιτικές και νομικές αντιδράσεις στη Γερμανία.
Εκπρόσωποι της οργάνωσης για τα δικαιώματα των προσφύγων Pro Asyl επισημαίνουν ότι οι νέες ευρωπαϊκές κατευθύνσεις υλοποιούνται από τις ομοσπονδιακές αρχές με εξαιρετικά αυστηρό και εκτεταμένο τρόπο. Παράλληλα, η βουλευτής Clara Bünger εξέφρασε την ανησυχία ότι η πίεση του χρόνου θα οδηγήσει αναπόφευκτα σε εσφαλμένες αποφάσεις, επικρίνοντας παράλληλα τον χαρακτηρισμό τρίτων χωρών ως ασφαλών.
Ειδικές εγκαταστάσεις συνόρων και διαδικασίες αεροδρομίων
Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται παράλληλα η εφαρμογή των συνοριακών διαδικασιών, οι οποίες αφορούν όσους εισέρχονται μέσω διεθνών αερολιμένων και λιμένων. Όσοι αποκρύπτουν ή παραποιούν την ταυτότητά τους, όσοι αξιολογούνται ως απειλή για τη δημόσια ασφάλεια και όσοι προέρχονται από χώρες με ποσοστό προστασίας κάτω του 20% μεταφέρονται σε κλειστές δομές. Από το μέτρο εξαιρούνται αποκλειστικά οι ασυνόδευτοι ανήλικοι, υπό την προϋπόθεση ότι δεν συνιστούν κίνδυνο ασφαλείας.
Τα άτομα που παραμένουν σε αυτές τις εγκαταστάσεις λογίζονται νομικά ως μη εισελθόντα στην επικράτεια, βάσει του νομικού καθεστώτος πλασματικής μη εισόδου. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση διαθέτει σήμερα συνολικά 282 θέσεις, κατανεμημένες σε 200 θέσεις στη Frankfurt am Main, 27 θέσεις στο München, 40 θέσεις πλησίον του αεροδρομίου Berlin Brandenburg και 15 προσωρινές θέσεις στο Pforzheim για αφίξεις από τη Στουτγάρδη.
Από τις 12 Ιουνίου έως τις 21 Αυγούστου ολοκληρώθηκαν 36 συνοριακές διαδικασίες, οι οποίες κατέληξαν σε 22 απορρίψεις αιτημάτων διεθνούς προστασίας. Επιπλέον, οι συνοριακές αρχές αρνήθηκαν την είσοδο σε ταξιδιώτες από χώρες όπως η Κολομβία, η Σενεγάλη, το Μαρόκο και η Γκάνα, ενώ σχεδιάζεται η περαιτέρω επέκταση των διαθέσιμων υποδομών στα σύνορα.
