Ευρώπη – Με τα αποθέματα φυσικού αερίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο 75% στα τέλη Οκτωβρίου 2026, η Ευρώπη μπήκε στην περίοδο θέρμανσης με το χαμηλότερο επίπεδο αποθήκευσης από το 2013.
Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (IEA) προειδοποιεί ότι ένας ψυχρός χειμώνας, σε συνδυασμό με περιορισμένες παραδόσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου, θα μπορούσε να εξαντλήσει σχεδόν τα αποθέματα έως τον Μάρτιο του 2027.
Η πληρότητα των αποθηκών υπολείπεται του ελάχιστου στόχου 80% της ΕΕ, ενώ ο αρχικός στόχος είχε τεθεί στο 90%. Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα πιεστική στη Γερμανία, όπου η πληρότητα βρίσκεται στο 62%, και στην Ολλανδία, με 66%. Στην Αυστρία οι εγκαταστάσεις είναι επίσης γεμάτες μόλις κατά τα δύο τρίτα της χωρητικότητάς τους.
Ο περιορισμός των προμηθειών και η άνοδος των τιμών
Η έκθεση της IEA συνδέει την πίεση στην αγορά φυσικού αερίου με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και τους σοβαρούς περιορισμούς που ισχύουν από τον Μάρτιο στη μεταφορά υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) μέσω των Στενών του Ορμούζ. Οι παραδόσεις από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ήταν, μεταξύ Μαρτίου και Οκτωβρίου, μειωμένες κατά περισσότερα από 60 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.
Αν και άλλοι παραγωγοί, μεταξύ των οποίων οι ΗΠΑ, κάλυψαν μεγάλο μέρος των απωλειών, η IEA αναμένει ότι η παγκόσμια προσφορά LNG θα υποχωρήσει κατά 3% το 2026. Εφόσον επιβεβαιωθεί η πρόβλεψη, θα πρόκειται για τη μεγαλύτερη ετήσια μείωση στην ιστορία του εμπορίου LNG.
Οι επιπτώσεις αποτυπώνονται ήδη στη χονδρική αγορά: από τον Μάρτιο έως τον Οκτώβριο οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου ήταν κατά μέσο όρο σχεδόν 70% υψηλότερες από την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.
Από το 33% έως το 7%: Τα σενάρια για τον Μάρτιο
Η IEA εξέτασε τέσσερα σενάρια για την εξέλιξη των αποθεμάτων, με καθοριστικούς παράγοντες τις θερμοκρασίες, την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και την πορεία των παραδόσεων LNG από την περιοχή του Κόλπου.
Στο ευνοϊκότερο σενάριο, ένας ήπιος χειμώνας, αυξημένη παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές και σταδιακή επανέναρξη των παραδόσεων LNG από τον Ιανουάριο θα άφηναν τις αποθήκες της ΕΕ γεμάτες κατά 33% στα τέλη Μαρτίου 2027.
Αντίθετα, σε έναν ψυχρό χειμώνα, με χαμηλότερη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και διατήρηση των σοβαρών περιορισμών στις μεταφορές μέσω των Στενών του Ορμούζ έως το τέλος Μαρτίου, τα αποθέματα θα μπορούσαν να μειωθούν μόλις στο 7%. Η IEA χαρακτηρίζει ένα τέτοιο επίπεδο ιστορικά χαμηλό.
Η ανησυχία δεν αφορά μόνο τη διαθέσιμη ποσότητα. Όταν η πληρότητα μιας εγκατάστασης πέφτει κάτω από το 30%, συνήθως περιορίζεται ο ρυθμός με τον οποίο μπορεί να αντληθεί φυσικό αέριο. Μια περίοδος έντονου ψύχους, μια τεχνική βλάβη ή μια διακοπή παραδόσεων θα μπορούσε έτσι να επιβαρύνει περισσότερο την τροφοδοσία.
Ο κίνδυνος παρατεταμένης πίεσης το καλοκαίρι του 2027
Τα χαμηλά αποθέματα καθιστούν παράλληλα την Ευρώπη πιο εξαρτημένη από τις εισαγωγές LNG και εντείνουν τον ανταγωνισμό με άλλες περιοχές του κόσμου για διαθέσιμες ποσότητες. Κατά την IEA, αυτό μπορεί να προκαλέσει μεγαλύτερες διακυμάνσεις στις τιμές.
Η δυσκολία ενδέχεται να συνεχιστεί και μετά το τέλος της χειμερινής περιόδου, καθώς οι αποθήκες θα πρέπει να αναπληρωθούν μέσα στο καλοκαίρι του 2027. Για να επανέλθουν στις αρχές Νοεμβρίου 2027 στη μέση πληρότητα της προηγούμενης πενταετίας, η ΕΕ θα χρειαστεί, ανάλογα με το σενάριο, 57 έως 83 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα αερίου.
Η ποσότητα αυτή υπερβαίνει τον μέσο όρο των 50 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων που αποθηκεύονταν κατά την εποχή πλήρωσης τα τελευταία πέντε χρόνια. Η αυξημένη ζήτηση για αναπλήρωση των αποθεμάτων θα μπορούσε, σύμφωνα με την IEA, να ωθήσει περαιτέρω τις τιμές χονδρικής προς τα πάνω και να παρατείνει την ένταση στην αγορά έως το καλοκαίρι του 2027.
Πηγές πληροφοριών: Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (IEA).
