Ελβετία – Το ελβετικό κοινοβούλιο προχωρά σε μια ιστορική αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου που διέπει τις εορταστικές εκδηλώσεις της χώρας, επιβάλλοντας αυστηρούς περιορισμούς στη χρήση εκρηκτικών μηχανισμών αναψυχής.
Μετά από συντονισμένες αποφάσεις των νομοθετικών σωμάτων, απαγορεύεται πλέον η ρίψη κροτίδων που παράγουν αποκλειστικά θόρυβο, στοχεύοντας στη δραστική μείωση της ηχορύπανσης κατά τη διάρκεια της Εθνικής Εορτής και της παραμονής της Πρωτοχρονιάς. Η θεσμική αυτή παρέμβαση αποτελεί έναν συμβιβασμό απέναντι σε ευρύτερες πρωτοβουλίες πολιτών που ζητούσαν την πλήρη κατάργηση των πυροτεχνημάτων, ενώ το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο (Bundesrat) καλείται το προσεχές διάστημα να καθορίσει τις ακριβείς τεχνικές λεπτομέρειες εφαρμογής της νομοθεσίας.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Απαγορεύεται σε εθνικό επίπεδο η χρήση κροτίδων που παράγουν μόνο κρότο.
- Εξαιρούνται από το μέτρο μικρά δυναμιτάκια, ρουκέτες και βεγγαλικά.
- Σε ισχύ βρίσκεται ήδη η απαγόρευση για εσωτερικούς δημόσιους χώρους.
- Μια ευρύτερη λαϊκή πρωτοβουλία διεκδικεί την πλήρη κατάργηση όλων των θορυβωδών πυροτεχνημάτων.
- Το ζήτημα αναμένεται να τεθεί σε εθνικό δημοψήφισμα έως την άνοιξη του 2027.
Οι διαχωριστικές γραμμές του νέου ελβετικού κανονισμού
Η απόφαση των νομοθετών επικεντρώνεται στοχευμένα στον περιορισμό της οπτικοακουστικής όχλησης, θέτοντας εκτός νομιμότητας τις κροτίδες και τα βαρελότα που στερούνται οπτικού αποτελέσματος και χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την παραγωγή ισχυρού κρότου. Αντιθέτως, η νομοθεσία διατηρεί ένα παράθυρο ελαστικότητας για συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων, αφήνοντας ελεύθερη τη χρήση σε μικρής ισχύος πυροτεχνήματα, καθώς και σε παραδοσιακά είδη όπως οι ρουκέτες, τα επιτραπέζια σιντριβάνια και τα σπίρτα Βεγγάλης. Ο έλεγχος και η αδειοδότηση αυτών των εξαιρέσεων παραμένει στη δικαιοδοσία των εκάστοτε δημοτικών και καντονιακών αρχών, επιτρέποντας την προσαρμογή των κανονισμών στις τοπικές συνθήκες. Οι εκπρόσωποι της βιομηχανίας πυροτεχνημάτων αποδέχτηκαν το συγκεκριμένο πλαίσιο ως μια βιώσιμη μέση λύση, αναγνωρίζοντας την ανάγκη ελέγχου της αλόγιστης χρήσης από νεαρά άτομα.
Παράλληλα με τους περιορισμούς στους υπαίθριους χώρους, οι αρχές έχουν ήδη θωρακίσει νομοθετικά την ασφάλεια εντός κλειστών εγκαταστάσεων. Λαμβάνοντας ως αφορμή ένα σοβαρό περιστατικό πυρκαγιάς στην περιοχή Crans-Montana κατά τους εορτασμούς της Πρωτοχρονιάς, το οποίο προκλήθηκε από φλεγόμενα σιντριβάνια προσαρτημένα σε φιάλες ποτών, τα καντόνια επέβαλαν καθολική απαγόρευση χρήσης πυροτεχνημάτων σε δημόσια προσβάσιμους εσωτερικούς χώρους από την 1η Απριλίου. Το κοινοβούλιο έκρινε πως οι ενέργειες αυτές επαρκούν, χωρίς να απαιτείται περαιτέρω ομοσπονδιακή παρέμβαση στον συγκεκριμένο τομέα.
Η σύγκρουση με τη φιλοζωική πρωτοβουλία και το επερχόμενο δημοψήφισμα
Το αυστηρότερο νομικό πλαίσιο λειτουργεί ως θεσμικό ανάχωμα απέναντι στην «Πρωτοβουλία για τα Πυροτεχνήματα», ένα μαζικό κίνημα που συγκέντρωσε σχεδόν 140.000 υπογραφές το 2023, υποστηριζόμενο ένθερμα από δεκάδες οργανώσεις προστασίας των ζώων. Οι υποκινητές αυτής της κίνησης επιδιώκουν την καθολική απαγόρευση κάθε είδους θορυβώδους πυροτεχνήματος για ιδιωτική χρήση, επιτρέποντας μόνο οργανωμένες, δημόσιες ρίψεις σε ειδικές περιπτώσεις. Η κεντρική πολιτική σκηνή της χώρας, όπως και το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο, απέρριψε την πρόταση ως υπερβολικά παρεμβατική στην αυτονομία των τοπικών κοινωνιών, με τους εκπροσώπους των συντηρητικών παρατάξεων να προειδοποιούν για αλλοίωση της ελβετικής παράδοσης.
Οι εκπρόσωποι της πρωτοβουλίας αρνούνται κατηγορηματικά να αποσύρουν το αίτημά τους, θεωρώντας ότι ο κοινοβουλευτικός συμβιβασμός για την απαγόρευση μόνο των απλών κροτίδων δεν αντιμετωπίζει τη ρίζα του προβλήματος, καθώς τα συγκεκριμένα είδη αποτελούν μικρό ποσοστό της συνολικής αγοράς. Σύμφωνα με έρευνα του ινστιτούτου GFS Bern, η πρόταση των φιλοζωικών οργανώσεων βρίσκει ισχυρό έρεισμα σε μεγάλο τμήμα της κοινωνίας. Αν και η πλειοψηφία των πολιτών δηλώνει ότι απολαμβάνει το θέαμα των πυροτεχνημάτων, ένα σχεδόν αντίστοιχο ποσοστό τάσσεται υπέρ της θέσπισης αυστηρότερων ορίων. Η τελική ετυμηγορία θα δοθεί στις κάλπες, με το επίμαχο δημοψήφισμα να προγραμματίζεται για τον χειμώνα ή, το αργότερο, την άνοιξη του 2027.