Σλέσβιχ-Χολστάιν – Ένα πρωτοποριακό αλλά και αμφιλεγόμενο εγχείρημα βρίσκεται σε εξέλιξη στη Γερμανία, όπου στο πλαίσιο πιλοτικής φάσης δοκιμάζεται η κομποστοποίηση ως τέταρτη επίσημη μορφή ταφής. Μέχρι σήμερα, το γερμανικό νομικό πλαίσιο αναγνωρίζει τρεις νόμιμες επιλογές: την αποτέφρωση, την ταφή σε γη και την πόντιση στη θάλασσα.
Η συζήτηση γύρω από τον θάνατο και τη διαχείριση της σορού ανοίγει σταδιακά νέα κεφάλαια, καθώς αναπτύσσονται καινοτόμες τεχνικές. Παρά την τεχνολογική πρόοδο, πολλές από αυτές τις μεθόδους δεν έχουν λάβει νομική έγκριση στη χώρα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η λεγόμενη «ταφή διαμαντιού», όπου η τέφρα μετατρέπεται σε συνθετικό διαμάντι, διαδικασία που παραμένει απαγορευμένη για νομικούς λόγους στη Γερμανία.
Την ίδια ώρα, η Δανία εξετάζει νομοθετικές ρυθμίσεις για τη νομιμοποίηση τόσο της κομποστοποίησης όσο και της υδρόλυσης (Resomation). Στην περίπτωση της υδρόλυσης, η σορός διασπάται μέσω ενός μείγματος νερού και χημικών υπό πίεση, αφήνοντας πίσω μόνο οστικά υπολείμματα, μια διαδικασία που απαιτεί σημαντικά λιγότερη ενέργεια συγκριτικά με την καύση.
Η διαδικασία της «επαναφοράς στη γη»
Η μέθοδος της ανθρώπινης κομποστοποίησης, γνωστή και ως «Reerdigung» (επαναφορά στη γη), προβάλλεται ως μια ιδιαίτερα φιλική προς το περιβάλλον επιλογή λόγω της εξοικονόμησης ενέργειας. Κατά τη διαδικασία αυτή, η σορός τοποθετείται σε ειδικό δοχείο που προσομοιάζει με φέρετρο, το οποίο περιέχει άχυρο, κομμένο γρασίδι και ροκανίδια, εξασφαλίζοντας καλό εξαερισμό.
Μέσα σε διάστημα περίπου 40 ημερών, οι μικροοργανισμοί αναλαμβάνουν τη διάσπαση της οργανικής ύλης. Η βιοχημική αντίδραση που προκαλείται παράγει θερμότητα, η οποία συμβάλλει στην αποσύνθεση και την αποστείρωση του υλικού. Ό,τι απομένει από τη διαδικασία, κυρίως θραύσματα οστών και δόντια, αλέθεται. Το τελικό προϊόν είναι ένα είδος πλούσιου χώματος (humus), το οποίο μπορεί στη συνέχεια να τοποθετηθεί σε νεκροταφείο ή κήπο.
Νομικά εμπόδια και το πιλοτικό πρόγραμμα
Παρά τον οικολογικό χαρακτήρα της, η μέθοδος αντιμετωπίζει σοβαρές ενστάσεις και πρακτικές δυσκολίες. Η διαδικασία χαρακτηρίζεται δαπανηρή και απαιτητική, καθώς προϋποθέτει ειδικά κατασκευασμένα δοχεία και συστήματα αερισμού.
Το σημαντικότερο εμπόδιο, ωστόσο, είναι νομικής φύσεως. Η «Reerdigung» θεωρείται από πολλούς ότι προσκρούει στο Άρθρο 1 του Γερμανικού Συντάγματος (Grundgesetz), το οποίο αφορά την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, ακόμα και μετά θάνατον (postmortal personality protection). Εξαίρεση στον κανόνα αποτελεί το ομόσπονδο κρατίδιο του Σλέσβιχ-Χολστάιν, όπου από το 2022 εφαρμόζεται ένα πιλοτικό πρόγραμμα ανθρώπινης κομποστοποίησης, το οποίο χαρακτηρίζεται μέχρι στιγμής ως αρκετά επιτυχημένο, παρά τις ευρύτερες αντιδράσεις.
