Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Οι πεντάωρες αναμονές αφορούν ακραία περιστατικά σε ώρες αιχμής, σύμφωνα με τις δύο ενώσεις.
- Οι ενώσεις υποστηρίζουν ότι οι καθυστερήσεις άνω των δύο ωρών παραμένουν συχνές.
- Το EES λειτουργεί πλήρως από τις 10 Απριλίου 2026 και αφορά τη βραχεία παραμονή ταξιδιωτών τρίτων χωρών.
- Αεροδρόμια και αεροπορικές ζητούν έξι παρεμβάσεις, μεταξύ τους και δυνατότητα προσωρινής χαλάρωσης των βιομετρικών ελέγχων.
Πού φτάνουν οι αναμονές στα αεροδρόμια
Σχεδόν έξι μήνες μετά την πλήρη εφαρμογή του EES, οι δύο ενώσεις περιγράφουν συνεχιζόμενα προβλήματα στα εξωτερικά σύνορα της ζώνης Σένγκεν. Όπως υποστηρίζουν, σε ώρες αιχμής έχουν σημειωθεί αναμονές έως πέντε ώρες για τον έλεγχο διαβατηρίων, ενώ οι καθυστερήσεις που ξεπερνούν τις δύο ώρες εξακολουθούν να αποτελούν συνηθισμένο φαινόμενο.
Οι πέντε ώρες δεν αποτελούν, επομένως, έναν ενιαίο ή προβλεπόμενο χρόνο αναμονής για κάθε αεροδρόμιο. Είναι το ανώτατο επίπεδο που περιγράφουν οι ενώσεις για ακραίες περιπτώσεις. Οι ίδιες συνδέουν τις μεγάλες ουρές με επιβάτες που χάνουν πτήσεις ή ανταποκρίσεις, γεμάτους χώρους αναμονής και αυξημένη πίεση στους συνοριοφύλακες και στο προσωπικό αεροδρομίων και αεροπορικών εταιρειών.
Γιατί παρουσιάζονται δυσκολίες με το EES
Το ευρωπαϊκό Σύστημα Εισόδου/Εξόδου (EES) αντικαθιστά τη χειροκίνητη σφράγιση διαβατηρίων με ηλεκτρονική καταχώριση των εισόδων και εξόδων υπηκόων τρίτων χωρών που ταξιδεύουν για σύντομη παραμονή. Στα δεδομένα περιλαμβάνονται προσωπικά στοιχεία, φωτογραφία προσώπου και δακτυλικά αποτυπώματα. Από τις 10 Απριλίου 2026 το σύστημα λειτουργεί πλήρως στα εξωτερικά σύνορα όπου εφαρμόζεται.
Η ACI EUROPE και η A4E εντοπίζουν συνδυασμό προβλημάτων: ανεπαρκές προσωπικό στους ελέγχους, αστάθεια των πληροφοριακών συστημάτων του EES και περιορισμένη χρήση σταθμών αυτοεξυπηρέτησης και αυτοματοποιημένων πυλών ελέγχου. Κατά τις δύο οργανώσεις, η εφαρμογή «Travel to Europe», που επιτρέπει ορισμένες ενέργειες καταχώρισης πριν από την άφιξη του ταξιδιώτη, δεν αξιοποιείται επαρκώς λόγω περιορισμένων λειτουργιών και διάθεσης.
Η βασική αντίφαση που επισημαίνουν είναι ότι ένας μηχανισμός σχεδιασμένος να εκσυγχρονίσει και να διευκολύνει τους ελέγχους συνοδεύεται, στην πράξη, από μεγάλες καθυστερήσεις στις πύλες εισόδου και εξόδου.
Οι έξι αλλαγές που ζητούν από την ΕΕ
Οι εκπρόσωποι των αεροδρομίων και των αεροπορικών καλούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη που εφαρμόζουν το σύστημα να παρέμβουν άμεσα. Προτείνουν να σταματήσουν οι διπλοί έλεγχοι και οι διπλές εγγραφές ταξιδιωτών, να βελτιωθεί η διαδικασία επαλήθευσης των βιομετρικών δεδομένων και να αναβαθμιστεί η εφαρμογή «Travel to Europe».
Ζητούν επίσης ευρύτερη χρήση αυτοματοποιημένων συνοριακών ελέγχων για υπηκόους χωρών εκτός ΕΕ. Η πιο σημαντική θεσμική πρότασή τους είναι να υπάρχει μόνιμη νομική δυνατότητα προσωρινής και μερικής αναστολής της συλλογής βιομετρικών δεδομένων μέσω EES όταν οι χρόνοι αναμονής γίνονται υπερβολικοί. Πρόκειται για αίτημα των ενώσεων, όχι για νέο μέτρο που έχει ήδη αποφασιστεί.
Ο γενικός διευθυντής της ACI EUROPE, Olivier Jankovec, και η επικεφαλής της A4E, Ourania Georgoutsakou, εκτιμούν ότι τα προβλήματα δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπίζονται ως αρχικές δυσκολίες ενός νέου συστήματος. Αναγνωρίζουν ότι η ασφάλεια στα εξωτερικά σύνορα έχει ενισχυθεί, επιμένουν όμως ότι ο στόχος ταχύτερων και ευκολότερων μετακινήσεων δεν έχει ακόμη επιτευχθεί.
Τι ισχύει για τους πολίτες της ΕΕ
Οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν υποχρεούνται να καταχωρίζονται στο EES. Αυτό, ωστόσο, δεν αποκλείει καθυστερήσεις για τους ίδιους όταν επιστρέφουν από χώρα εκτός Σένγκεν και χρησιμοποιούν κοινές υποδομές ή ζώνες συνοριακών ελέγχων με επιβάτες που υπάγονται στο σύστημα.
Για τους ταξιδιώτες, η πρακτική διάκριση είναι σημαντική: άλλο η υποχρέωση βιομετρικής εγγραφής στο EES και άλλο η πιθανότητα να επηρεαστεί η διέλευση από τη συμφόρηση σε ένα αεροδρόμιο. Οι ενώσεις ζητούν τώρα λύσεις ακριβώς επειδή οι καθυστερήσεις, όπως υποστηρίζουν, επηρεάζουν ευρύτερα τη λειτουργία των αεροπορικών μετακινήσεων.
