Γερμανία – Μπροστά στη μεγαλύτερη αναδιάρθρωση του κοινωνικού κράτους των τελευταίων δεκαετιών βρίσκεται η χώρα, καθώς η ομοσπονδιακή κυβέρνηση σχεδιάζει την πλήρη ενοποίηση βασικών επιδομάτων. Η ριζική αυτή αλλαγή αναμένεται να τροποποιήσει τον τρόπο με τον οποίο εκατομμύρια πολίτες αιτούνται και λαμβάνουν την κρατική υποστήριξη, βάζοντας τέλος στις πολύπλοκες γραφειοκρατικές διαδικασίες.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Ενοποιούνται κομβικές παροχές όπως το Wohngeld, το Kinderzuschlag και η Grundsicherung.
- Τα Jobcenter αναλαμβάνουν αποκλειστικά νοικοκυριά με τουλάχιστον ένα μέλος ικανό προς εργασία.
- Περισσότεροι από 3,7 εκατομμύρια δικαιούχοι επηρεάζονται άμεσα από τις νέες αλλαγές εξυπηρέτησης.
Η συγχώνευση των κοινωνικών παροχών
Το ισχύον κατακερματισμένο σύστημα, το οποίο ταλαιπωρεί τους πολίτες με διαφορετικές υπηρεσίες, φόρμες και δικαιολογητικά, πρόκειται να αντικατασταθεί από ένα ενιαίο μοντέλο. Σύμφωνα με τις συστάσεις της αρμόδιας επιτροπής (Sozialstaatskommission), τις οποίες προωθεί η Ομοσπονδιακή Υπουργός Εργασίας Bärbel Bas, ο νέος σχεδιασμός προβλέπει τη συγκέντρωση πολλών επιμέρους παροχών. Σε αυτές συγκαταλέγονται η βασική ασφάλιση για αναζητούντες εργασία, η υποστήριξη για ηλικιωμένους και άτομα με μειωμένη ικανότητα προς εργασία, το στεγαστικό επίδομα (Wohngeld) και το επίδομα τέκνων (Kinderzuschlag).
Νέος χάρτης αρμοδιοτήτων για Jobcenter και κοινωνικές υπηρεσίες
Η μεταρρύθμιση φέρνει σημαντικές ανακατατάξεις στο ποιος φορέας θα εξυπηρετεί κάθε νοικοκυριό. Στο εξής, τα Jobcenter θα αναλαμβάνουν αποκλειστικά τις περιπτώσεις όπου τουλάχιστον ένα μέλος της οικογένειας θεωρείται ικανό να εργαστεί. Αντίθετα, τα κοινωνικά γραφεία (Sozialämter) θα ασχολούνται μόνο με νοικοκυριά στα οποία κανένα μέλος δεν έχει ικανότητα προς εργασία. Αυτός ο κάθετος διαχωρισμός αναμένεται να αλλάξει τον βασικό συνομιλητή για εκατομμύρια πολίτες που λαμβάνουν κρατική βοήθεια.
Το μέγεθος της παρέμβασης είναι πρωτοφανές, καθώς αφορά τεράστιο αριθμό δικαιούχων. Αυτή τη στιγμή, το Wohngeld χορηγείται σε 1,2 εκατομμύρια νοικοκυριά, ενώ το Kinderzuschlag καλύπτει πάνω από 1,3 εκατομμύρια παιδιά. Επιπλέον, 1,2 εκατομμύρια συνταξιούχοι και άτομα με αναπηρία λαμβάνουν βασική ασφάλιση, αριθμοί που καταδεικνύουν τον άμεσο αντίκτυπο που θα έχει η αλλαγή στην καθημερινότητα των πολιτών.
Ψηφιοποίηση και τέλος στον “χαρτοπόλεμο”
Παράλληλα με την οργανωτική αναδιάρθρωση, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση στοχεύει στην πλήρη ψηφιοποίηση των υπηρεσιών. Μέσα από μια κεντρική ψηφιακή πύλη, οι χρήστες θα μπορούν να υποβάλλουν τις αιτήσεις τους, να λαμβάνουν τις αποφάσεις (Bescheide) και να ενημερώνονται για τις πληρωμές τους. Το νέο σύστημα φιλοδοξεί να καταργήσει την υποχρέωση των πολιτών να προσκομίζουν ξανά και ξανά τα ίδια στοιχεία, εφόσον αυτά είναι ήδη γνωστά στις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες.
Το Υπουργείο Εργασίας σχεδιάζει επιπροσθέτως την ομογενοποίηση των νομικών όρων και τη μείωση των απαιτούμενων αποδεικτικών εγγράφων. Η προσέγγιση αυτή περιλαμβάνει και την καθιέρωση περισσότερων κατ’ αποκοπή ποσών (Pauschalierung) για ορισμένες παροχές, απλοποιώντας σημαντικά τον υπολογισμό και την καταβολή των χρημάτων.
Το χρονοδιάγραμμα της μεγάλης μεταρρύθμισης
Η υλοποίηση αυτού του φιλόδοξου σχεδίου δεν πρόκειται να συμβεί από τη μια μέρα στην άλλη. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση, τα κρατίδια, οι δήμοι και η Bundesagentur für Arbeit καλούνται να αναδιοργανώσουν ένα τεράστιο δίκτυο αρμοδιοτήτων και τεχνικών συστημάτων. Μια ειδική ομάδα εργασίας έχει ήδη συσταθεί για να αναπτύξει το τελικό λειτουργικό πλαίσιο, συντονίζοντας τη μετάβαση της κοινωνικής διοίκησης στη νέα ψηφιακή εποχή.
