Γερμανία – Σαρωτικές αλλαγές στο επίδομα γονικής άδειας Elterngeld προωθεί η ομοσπονδιακή κυβέρνηση υπό τον Friedrich Merz, σχεδιάζοντας τη μείωση της συνολικής διάρκειας καταβολής από τους 14 στους 12 μήνες. Το σχέδιο μεταρρύθμισης στοχεύει στην εξοικονόμηση περίπου 500 εκατομμυρίων ευρώ από τον κρατικό προϋπολογισμό, επηρεάζοντας άμεσα τον οικονομικό και οικογενειακό προγραμματισμό χιλιάδων νέων γονέων στη χώρα.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Μείωση της μέγιστης διάρκειας του βασικού επιδόματος από τους 14 στους 12 μήνες.
- Αύξηση του ελάχιστου ποσού στα 330 ευρώ και του ανώτατου ορίου στα 1.900 ευρώ.
- Προγραμματισμένη εφαρμογή των αλλαγών για γεννήσεις μετά την 1η Νοεμβρίου 2027.
Μείωση της διάρκειας και νέος καταμερισμός μεταξύ των γονέων
Η ομοσπονδιακή υπουργός Οικογένειας Karin Prien καταρτίζει μια ευρεία μεταρρύθμιση που αλλάζει ριζικά το ισχύον καθεστώς στήριξης των νέων γονέων. Μέχρι σήμερα, τα ζευγάρια είχαν τη δυνατότητα να λάβουν έως και 14 μήνες βασικού επιδόματος (Basiselterngeld), εφόσον και οι δύο γονείς συμμετείχαν ενεργά στη φροντίδα του παιδιού. Με τη νέα νομοθετική πρόταση, η μέγιστη συνολική περίοδος επιδότησης περιορίζεται οριστικά στους δώδεκα μήνες.
Παράλληλα με τη μείωση του χρόνου, αλλάζει εκ θεμελίων και ο τρόπος κατανομής των μηνών ανάμεσα στους δύο γονείς. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, τρεις μήνες θα κατοχυρώνονται υποχρεωτικά και αποκλειστικά για τον κάθε γονέα ξεχωριστά, χωρίς δυνατότητα μεταβίβασης. Οι υπόλοιποι έξι μήνες θα μπορούν να κατανεμηθούν ελεύθερα ανάμεσα στη μητέρα και τον πατέρα, ανάλογα με τις ανάγκες του νοικοκυριού.
Σε περίπτωση ωστόσο που ένας από τους δύο γονείς επιλέξει να μην κάνει χρήση του δικού του τριμήνου, η οικογένεια θα χάνει οριστικά το αντίστοιχο διάστημα. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι το νοικοκυριό δεν θα μπορεί να εξαντλήσει το ανώτατο όριο των δώδεκα μηνών, γεγονός που απαιτεί αυστηρότερο συντονισμό των επαγγελματικών και οικογενειακών υποχρεώσεων.
Αναπροσαρμογή των ποσών και διατήρηση του ποσοστού υπολογισμού
Παρά τις συνολικές περικοπές στον χρόνο χορήγησης, το προσχέδιο περιλαμβάνει ορισμένες στοχευμένες αυξήσεις στα οικονομικά όρια ενίσχυσης. Το ελάχιστο μηνιαίο ποσό επιδόματος αναμένεται να αυξηθεί από τα 300 ευρώ στα 330 ευρώ, προσφέροντας μια μικρή ανάσα στα νοικοκυριά με χαμηλότερα εισοδήματα. Αντίστοιχα, το ανώτατο μηνιαίο πλαφόν προβλέπεται να αναπροσαρμοστεί στα 1.900 ευρώ, από τα 1.800 ευρώ που ισχύουν σήμερα.
Ο βασικός μηχανισμός υπολογισμού της παροχής παραμένει σταθερός, καθώς διατηρείται ο συντελεστής του 65% επί του καθαρού προηγούμενου εισοδήματος του δικαιούχου. Οι παρεμβάσεις εντάσσονται στη γενικότερη προσπάθεια δημοσιονομικής πειθαρχίας του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού για το 2027. Κατά τη διάρκεια των συζητήσεων στο Bundestag, η αρμόδια υπουργός παραδέχθηκε ότι οι περικοπές αποτελούν μια δύσκολη απόφαση, ωστόσο κρίνονται αναγκαίες για τη συγκράτηση των δημόσιων δαπανών.
Αντιδράσεις για το κενό στη φροντίδα και το χρονοδιάγραμμα
Οι προωθούμενες αλλαγές έχουν ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από φορείς προστασίας της οικογένειας, όπως ο Deutscher Familienverband. Εκπρόσωποι των οργανώσεων προειδοποιούν για τον κίνδυνο δημιουργίας σοβαρού οργανωτικού και οικονομικού κενού, ιδιαίτερα για τις περιπτώσεις όπου οι γονείς δεν θα καταφέρνουν να αξιοποιήσουν πλήρως το δωδεκάμηνο. Το πρόβλημα εντείνεται καθώς το νόμιμο δικαίωμα για θέση σε παιδικό σταθμό ξεκινά ουσιαστικά μετά τη συμπλήρωση του πρώτου έτους ηλικίας.
Η νομοθετική πρωτοβουλία παραμένει σε στάδιο διαβούλευσης και υπόκειται σε πιθανές διορθώσεις πριν από την τελική της ψήφιση από το κοινοβούλιο. Με βάση τον τρέχοντα προγραμματισμό του Bundesministerium für Familie, Senioren, Frauen und Jugend, οι νέοι κανόνες θα τεθούν σε ισχύ για παιδιά που γεννιούνται από την 1η Νοεμβρίου 2027 και έπειτα, δίνοντας ένα χρονικό περιθώριο προσαρμογής στους μελλοντικούς γονείς.
