Γερμανία – Σε μια κίνηση που προκαλεί τριγμούς στα θεμέλια της γερμανικής βιομηχανίας, η διοίκηση της Volkswagen προχωρά στην εφαρμογή ενός από τα πλέον δραστικά προγράμματα λιτότητας στην ιστορία της, με στόχο την εξοικονόμηση 60 δισεκατομμυρίων ευρώ έως το 2028. Το σχέδιο, το οποίο ισοδυναμεί με μείωση του συνολικού κόστους κατά 20%, παρουσιάστηκε από τον διευθύνοντα σύμβουλο του ομίλου, Oliver Blume, σε συνάντηση με τα 120 ανώτατα στελέχη της εταιρείας στα μέσα Ιανουαρίου. Το μήνυμα της ηγεσίας ήταν σαφές: το όριο κερδοφορίας πρέπει να μειωθεί άμεσα, καθώς το παλαιό μοντέλο ανάπτυξης, που βασιζόταν στις οικονομίες κλίμακας και την πληθώρα εμπορικών σημάτων, κρίνεται πλέον υπερβολικά δαπανηρό και μη βιώσιμο στα νέα δεδομένα της αγοράς.
Η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια διπλή οικονομική «αιμορραγία», καθώς καλείται να χρηματοδοτεί ταυτόχρονα δύο διαφορετικούς κόσμους: την παραδοσιακή τεχνολογία των κινητήρων εσωτερικής καύσης και τη δαπανηρή μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση. Αυτή η στρατηγική διπλής κατεύθυνσης έχει ως αποτέλεσμα τον διπλασιασμό της προσπάθειας με ταυτόχρονη μείωση της κερδοφορίας. Την ίδια στιγμή, οι διεθνείς πιέσεις εντείνονται, με τα περιθώρια κέρδους στην κρίσιμη αγορά της Κίνας να συρρικνώνονται λόγω του τοπικού ανταγωνισμού και τους δασμούς στις ΗΠΑ να καθιστούν τις δραστηριότητες εκεί ακριβότερες.
Δομικά προβλήματα και φόβοι για λουκέτα
Η ανακοίνωση του σχεδίου έχει δημιουργήσει κλίμα έντονης ανασφάλειας στους 120.000 εργαζόμενους της εταιρείας στη Γερμανία, καθώς το ενδεχόμενο κλεισίματος εργοστασίων δεν αποκλείεται πλέον κατηγορηματικά. Παρά τις διαβεβαιώσεις του συμβουλίου εργαζομένων ότι δεν θα υπάρξουν λουκέτα, η ίδια η ανάγκη για τέτοιες δηλώσεις επιτείνει την ανησυχία. Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στη συγκυρία, αλλά αγγίζει βαθύτερες δομικές παθογένειες. Η Volkswagen, πάλαι ποτέ σύμβολο της γερμανικής βιομηχανικής υπεροχής, εμφανίζεται εγκλωβισμένη σε αργές διαδικασίες λήψης αποφάσεων και πολύπλοκες γραφειοκρατικές δομές.
Η πληθώρα επιτροπών και ο μεγάλος αριθμός εμπορικών σημάτων δημιουργούν ένα δυσκίνητο σχήμα που δυσκολεύεται να ακολουθήσει τις ταχύτητες του σύγχρονου ανταγωνισμού. Όπως επισημαίνεται, ενώ οι κύκλοι ανάπτυξης λογισμικού στην παγκόσμια αγορά μετριούνται πλέον σε εβδομάδες, ο γερμανικός όμιλος εξακολουθεί να λειτουργεί με χρονοδιαγράμματα ετών, χάνοντας πολύτιμο έδαφος έναντι των ανταγωνιστών του.
«Χάσμα» μεταξύ διοίκησης και εργαζομένων
Πέρα από τα οικονομικά μεγέθη, η εταιρεία αντιμετωπίζει και σοβαρό ζήτημα αξιοπιστίας στο εσωτερικό της. Η καταβολή μπόνους εκατομμυρίων στα ανώτατα διοικητικά στελέχη, την ώρα που το προσωπικό αγωνιά για τη διατήρηση των θέσεων εργασίας, έχει διαρρήξει την εμπιστοσύνη μεταξύ βάσης και ηγεσίας. Η απαίτηση για θυσίες στο όνομα του μετασχηματισμού φαίνεται να είναι μονόπλευρη, γεγονός που δυναμιτίζει το κλίμα εντός του ομίλου.
Η κατάσταση στη Volkswagen αποτελεί «καμπανάκι» για το σύνολο της γερμανικής οικονομίας, θέτοντας υπό αμφισβήτηση την ικανότητα της χώρας να παραμείνει ανταγωνιστική σε παγκόσμιο επίπεδο. Το ερώτημα που πλανάται είναι αν ένας βιομηχανικός γίγαντας μπορεί να μετασχηματιστεί αρκετά γρήγορα ή αν η Γερμανία οδεύει προς μια σταδιακή απώλεια της βιομηχανικής της ισχύος.
