Βέλγιο – Αντιμέτωποι με ένα ανυπέρβλητο γραφειοκρατικό εμπόδιο βρίσκονται Παλαιστίνιοι φοιτητές που εξασφάλισαν υποτροφίες σε βελγικά πανεπιστήμια, καθώς η ομοσπονδιακή κυβέρνηση αρνείται να εγκρίνει αιτήσεις βίζας εξ αποστάσεως.
Η συνεχιζόμενη σύγκρουση στη Γάζα και η απουσία διπλωματικών αρχών στην περιοχή καθιστούν αδύνατη τη φυσική παρουσία των υποψηφίων, με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν να χάσουν τη μοναδική ευκαιρία για συνέχιση των σπουδών τους.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Τουλάχιστον επτά φοιτητές από τη Γάζα αδυνατούν να ταξιδέψουν στο Βέλγιο παρά τις υποτροφίες.
- Η βελγική κυβέρνηση απαιτεί αυτοπρόσωπη παρουσία για έκδοση βίζας, κάτι αδύνατο υπό τις παρούσες συνθήκες.
- Δικαστήριο δικαίωσε φοιτητή του Hasselt University για υποβολή αίτησης μέσω email.
Η ιστορία του γιατρού Ahmad Abu Jami
Σε αποκλειστικό ρεπορτάζ του The Brussels Times παρουσιάζεται η περίπτωση του 28χρονου γιατρού Ahmad Abu Jami. Ο νεαρός επιστήμονας, ο οποίος ζει σε σκηνή με την οικογένειά του στις ακτές της Γάζας, έγινε δεκτός στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα Δημόσιας Υγείας του Institute of Tropical Medicine (ITM) στην Αμβέρσα. Παρά την εξασφάλιση της πλήρως χρηματοδοτούμενης υποτροφίας, η μετάβασή του στο Βέλγιο παραμένει πρακτικά αδύνατη. Η υποτροφία αυτή εγκρίθηκε μέσα από μια ιδιαίτερα ανταγωνιστική διαδικασία επιλογής, αναγνωρίζοντας την ακαδημαϊκή του αριστεία.
Οι καθημερινές συνθήκες και η ελπίδα για το μέλλον
Σύμφωνα με τις μαρτυρίες του στο βελγικό μέσο, ο 28χρονος εργάζεται ασταμάτητα σε εξαντλητικές 24ωρες βάρδιες στα νοσοκομεία. Τα τελευταία χρόνια, από την έναρξη του πολέμου, προσφέρει εθελοντικά τις υπηρεσίες του σε κινητές κλινικές, ιατρικά σημεία και καταυλισμούς προσφύγων κάτω από ακραίες συνθήκες. Παρά τους συνεχείς εκτοπισμούς, προσπαθεί να μελετά στον ελάχιστο ελεύθερο χρόνο του. Ο Ahmad Abu Jami φέρεται να δήλωσε ότι η υποτροφία αποτελεί μια τεράστια ευκαιρία για να διευρύνει τις γνώσεις του και να εξειδικευτεί. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, ο απώτερος στόχος του είναι να επιστρέψει στην πατρίδα του μετά την ολοκλήρωση των σπουδών, προκειμένου να συνεισφέρει στην αναβάθμιση των ιατρικών υπηρεσιών.
Η στάση των βελγικών πανεπιστημίων απέναντι στο αδιέξοδο
Η συγκεκριμένη περίπτωση δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό, καθώς τουλάχιστον έξι ακόμη φοιτητές από τη Γάζα αντιμετωπίζουν ακριβώς το ίδιο πρόβλημα. Τα βελγικά ακαδημαϊκά ιδρύματα έχουν κινητοποιηθεί άμεσα, επιδιώκοντας την άρση των εμποδίων. Απέστειλαν κοινή επιστολή προς τον πρωθυπουργό Bart De Wever και τους αρμόδιους υπουργούς. Μέσω της επιστολής, ζητούσαν επιτακτικά να επιτραπεί η εξ αποστάσεως υποβολή αιτήσεων βίζας και να υποστηριχθεί η ασφαλής μετάβαση των φοιτητών στο Βέλγιο μετά την έγκριση των εγγράφων.
Το Institute of Tropical Medicine ξεκαθάρισε ότι η υποτροφία του νεαρού γιατρού χρηματοδοτείται από την ίδια την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, μέσω της Γενικής Διεύθυνσης Αναπτυξιακής Συνεργασίας. Υπό κανονικές συνθήκες, η έγκριση βίζας για φοιτητές που λαμβάνουν κρατική χρηματοδότηση αποτελεί μια τυπική διαδικασία. Το ινστιτούτο συνεργάζεται στενά με το γραφείο του Υπουργού Εξωτερικών, Maxime Prévot, χωρίς ωστόσο να έχει προκύψει ρεαλιστική λύση.
Νομικές νίκες απέναντι στην κρατική γραφειοκρατία
Το κράτος επιμένει ότι οι διεθνείς φοιτητές πρέπει να καταθέτουν τις αιτήσεις βίζας αυτοπροσώπως. Η απουσία βελγικής διπλωματικής αποστολής στη Γάζα δημιουργεί ένα απόλυτο αδιέξοδο, ενώ η μετάβαση σε τρίτη χώρα είναι ανέφικτη, καθώς απαιτείται εκ των προτέρων η κατοχή βίζας. Αντιδρώντας, ένας από τους υποτρόφους του Hasselt University προχώρησε σε νομικές ενέργειες εναντίον του βελγικού κράτους. Η δικαιοσύνη αποφάνθηκε υπέρ του φοιτητή, υπογραμμίζοντας ότι δεν υπάρχει νομοθετικό πλαίσιο που να επιβάλλει την αυτοπρόσωπη παρουσία.
Το δικαστήριο έκρινε ότι η κρίσιμη κατάσταση στη Γάζα επιβάλλει στο κράτος να επιδείξει ευελιξία. Παρ’ όλα αυτά, το Γενικό Προξενείο του Βελγίου στην Ιερουσαλήμ ενημέρωσε τους ενδιαφερόμενους ότι οι αιτήσεις για σπουδές δεν μπορούν να υποβληθούν ηλεκτρονικά, περιορίζοντας αυτή τη δυνατότητα αποκλειστικά για περιπτώσεις οικογενειακής επανένωσης.
Η επίσημη απάντηση της βελγικής κυβέρνησης
Το ζήτημα συζητήθηκε στο κοινοβούλιο, με τον Υπουργό Εξωτερικών να αναγνωρίζει τη σοβαρότητα του προβλήματος, διευκρινίζοντας ωστόσο τις επιχειρησιακές δυσκολίες. Ανέφερε ότι η χορήγηση βίζας δεν δεσμεύει το Βέλγιο να αναλάβει και τη διοργάνωση αποστολής εκκένωσης. Ο Maxime Prévot επισήμανε ότι τέτοιες επιχειρήσεις δεν θεωρούνται ρεαλιστική επιλογή αυτή τη στιγμή. Το υπουργείο τόνισε ότι προτεραιότητα είναι η εξεύρεση ασφαλούς διεξόδου για την αποχώρηση των ατόμων από την περιοχή.
Η Υπουργός Ασύλου και Μετανάστευσης, Anneleen Van Bossuyt, υπερασπίστηκε την ανάγκη διατήρησης των αυστηρών ελέγχων ταυτοπροσωπίας. Σε δηλώσεις της, ανέφερε ότι η υποβολή αιτήσεων μέσω email αυξάνει τον κίνδυνο απάτης και περιορίζει την αποτελεσματική εποπτεία. Παρά την αντίθετη άποψη του δικαστηρίου, η υπουργός υποστήριξε ότι οι διαδικασίες απαιτούν φυσική παρουσία και τοπικό δίκτυο εμπειρογνωμόνων.
Το παράδειγμα της Ολλανδίας και η αβέβαιη αναμονή
Η εμπλοκή αυτών των υποτρόφων αναδεικνύει μια ευρύτερη συστημική δυσλειτουργία. Περισσότερα από 1.000 άτομα με εγκεκριμένη βίζα για οικογενειακή επανένωση παραμένουν εγκλωβισμένα. Μια ανάλογη κρίση στην Ολλανδία αντιμετωπίστηκε με επιτυχία μόνο μετά από έντονες πιέσεις και δικαστικές προσφυγές, οι οποίες υποχρέωσαν την κυβέρνηση να επιτρέψει την είσοδο σε περισσότερους από 40 φοιτητές.
Ο χρόνος λειτουργεί αντίστροφα, καθώς το ακαδημαϊκό έτος ξεκινά τον Σεπτέμβριο. Το Institute of Tropical Medicine ξεκαθάρισε ότι η υποτροφία τους δεν θα ακυρωθεί. Για τους νέους επιστήμονες, η ελπίδα παραμένει ζωντανή, ωστόσο, όπως επισημαίνει η διοίκηση του ινστιτούτου, η υποστήριξη της επόμενης γενιάς επαγγελματιών υγείας αποτελεί τη σημαντικότερη συμβολή στην ανοικοδόμηση της περιοχής.