Βερολίνο – Σε κλοιό ατμοσφαιρικής ρύπανσης βρίσκεται μεγάλο τμήμα της Γερμανίας, με την ποιότητα του αέρα να επιδεινώνεται ραγδαία τα τελευταία εικοσιτετράωρα. Σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα του ευρωπαϊκού συστήματος παρακολούθησης της ατμόσφαιρας Copernicus, η χώρα δέχεται ισχυρό ρεύμα αέριων ρύπων από την Πολωνία, όπου ο βαρύς χειμώνας και η εκτεταμένη χρήση άνθρακα δημιουργούν ένα τοξικό κοκτέιλ που μεταφέρεται δυτικά μέσω των ανέμων.
Η κατάσταση στο Βερολίνο χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα επιβαρυμένη, καθώς τα μετεωρολογικά δεδομένα δείχνουν πως η πρωτεύουσα έχει καλυφθεί από ένα πέπλο μικροσωματιδίων. Οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας πως η τρέχουσα καιρική στασιμότητα δεν επιτρέπει τον καθαρισμό της ατμόσφαιρας, με τις προβλέψεις για τις επόμενες ημέρες να είναι δυσοίωνες.
Εντυπωσιακά στοιχεία από το σύστημα Copernicus
Τα δεδομένα της ΕΕ αποκαλύπτουν την έκταση του προβλήματος. Στο Βερολίνο, η συγκέντρωση των επικίνδυνων μικροσωματιδίων PM 2,5 έχει φτάσει σε επίπεδα που αγγίζουν τα 102 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο, τιμή εξαιρετικά υψηλή αν αναλογιστεί κανείς ότι το όριο συναγερμού του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) βρίσκεται στα 15 μικρογραμμάρια. Το πιο ανησυχητικό στοιχείο, ωστόσο, είναι η προέλευση αυτής της ρύπανσης: το 54% της επιβάρυνσης στην ατμόσφαιρα του Βερολίνου προέρχεται απευθείας από την Πολωνία.
Το φαινόμενο δεν περιορίζεται μόνο στην πρωτεύουσα. Ένα «κόκκινο» τόξο κακής ποιότητας αέρα εκτείνεται πάνω από τη βόρεια και ανατολική Γερμανία. Στο Αμβούργο, το ποσοστό των μικροσωματιδίων πολωνικής προέλευσης ανέρχεται στο 46%, ενώ στο Αννόβερο φτάνει το 33%. Η αιτία εντοπίζεται στη λειτουργία 14 εργοστασίων παραγωγής ενέργειας με καύση άνθρακα στην Πολωνία, καθώς και σε χιλιάδες ιδιωτικές καμινάδες που λειτουργούν στο φουλ λόγω των χαμηλών θερμοκρασιών και του χιονιού στη γειτονική χώρα.
Η ανάλυση των ειδικών για το φαινόμενο
Ο ειδικός σε θέματα καιρού Karsten Brandt εξήγησε ότι οι κάτοικοι της Κεντρικής Ευρώπης πρέπει να προετοιμαστούν για αυξημένη επιβάρυνση από σκόνη και μικροσωματίδια τις επόμενες ημέρες. Όπως ανέλυσε, οι νοτιοανατολικοί άνεμοι είναι αυτοί που μεταφέρουν τη μολυσμένη μάζα αέρα από την Ανατολική Ευρώπη προς τη Γερμανία. Ο ίδιος τόνισε πως μεγάλο μέρος αυτής της ρύπανσης οφείλεται στην καύση ακατάλληλων υλικών θέρμανσης, γεγονός που επιβαρύνει περαιτέρω την ποιότητα του αέρα.
Από την πλευρά του, ο μετεωρολόγος Dominik Jung περιέγραψε μια «παγιωμένη» καιρική κατάσταση που ευνοεί τη συσσώρευση ρύπων. Σύμφωνα με την ανάλυσή του, απουσιάζουν τα βαρομετρικά χαμηλά από τα δυτικά που θα έφερναν φρέσκο αέρα και θα καθάριζαν την ατμόσφαιρα. Ο ειδικός σχολίασε χαρακτηριστικά το παράδοξο της κατάστασης, σημειώνοντας πως ενώ η Γερμανία προσπαθεί να ακολουθήσει οικολογικές πολιτικές, δέχεται «δωρεάν» τη μολυσμένη ατμόσφαιρα από την άλλη πλευρά των συνόρων, όπου η παραγωγή ενέργειας από άνθρακα συνεχίζεται αμείωτη για την αντιμετώπιση του ψύχους.
Η εγχώρια ρύπανση στον Νότο και τη Δύση
Ενώ ο βορράς και η ανατολή πνίγονται από την εισαγόμενη αιθαλομίχλη, τα στοιχεία του Copernicus δείχνουν μια διαφορετική εικόνα για τη νότια και δυτική Γερμανία, όπου το πρόβλημα είναι εξίσου υπαρκτό αλλά έχει εγχώρια προέλευση. Σε αυτές τις περιοχές, το μεγαλύτερο ποσοστό των αιωρούμενων σωματιδίων παράγεται εντός των γερμανικών συνόρων.
Συγκεκριμένα, στη Στουτγάρδη το 60% της ρύπανσης είναι τοπικής προέλευσης, ενώ στη Φρανκφούρτη το ποσοστό αυτό φτάνει το 55%. Οι κύριες αιτίες σε αυτές τις περιπτώσεις εντοπίζονται στη βιομηχανική δραστηριότητα αλλά και στην εκτεταμένη χρήση ιδιωτικών ξυλόσομπων και τζακιών, τα οποία συμβάλλουν σημαντικά στην επιβάρυνση του ατμοσφαιρικού αέρα κατά τις χειμερινές περιόδους.
