Η συζήτηση γύρω από το ρυθμιστικό πλαίσιο της τεχνητής νοημοσύνης παραμένει σε πρώιμο στάδιο, με τις ελβετικές αρχές να προκρίνουν μια πιο ήπια προσέγγιση έναντι των αυστηρών περιορισμών.
Στο πλαίσιο της παγκόσμιας συνόδου κορυφής που πραγματοποιείται στην Ινδία, η ελβετική ηγεσία εξέφρασε τον προβληματισμό της για την τρέχουσα συγκέντρωση της τεχνολογικής δύναμης, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να αποτραπεί η δημιουργία μονοπωλιακών ή δυοπωλιακών καταστάσεων.
Η κυριαρχία συγκεκριμένων χωρών στον τομέα της έρευνας και των επενδύσεων διαμορφώνει ένα νέο τοπίο, στο οποίο τα μικρότερα κράτη καλούνται να βρουν τον δικό τους βηματισμό μέσα από ευρύτερες συνεργασίες και τη διαμόρφωση μιας δομημένης διεθνούς διακυβέρνησης, αποφεύγοντας τον κίνδυνο της τεχνολογικής απομόνωσης.
Η ανησυχία για την κυριαρχία και η ανάγκη παγκόσμιας διακυβέρνησης
Ο Ελβετός πρόεδρος Guy Parmelin, κατά τη διάρκεια των αναλυτικών τοποθετήσεών του στο ελβετικό περίπτερο της συνόδου στο Νέο Δελχί, ανέλυσε λεπτομερώς τα δεδομένα που προκύπτουν από το σαφές και αδιαμφισβήτητο προβάδισμα που διατηρούν οι ΗΠΑ και η Κίνα στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.
Υποστήριξε ότι η δημιουργία ενός ισχυρού αντίβαρου αποτελεί πλέον επιτακτική ανάγκη για τη διεθνή κοινότητα, καλώντας τα υπόλοιπα κράτη να οργανωθούν συστηματικά για τη συγκρότηση ενός παγκόσμιου πλαισίου τεχνολογικής διαχείρισης.
Ο υπουργός Οικονομίας και Έρευνας ανέδειξε τον κρίσιμο ρόλο χωρών όπως η Ινδία, η Νότια Κορέα, η Γαλλία και η Ελβετία, τονίζοντας ότι τα μικρότερα αλλά τεχνολογικά προηγμένα κράτη διαθέτουν σημαντικά περιθώρια για την προώθηση της καινοτομίας.
Ενόψει της επίσημης ανάληψης της επόμενης διοργάνωσης της παγκόσμιας συνόδου από την Ελβετία το 2027, εκφράστηκε η ξεκάθαρη πρόθεση να συνεχιστεί με αμείωτο ρυθμό η προσπάθεια που ξεκίνησε στη φετινή διοργάνωση, μεταφέροντας το ηχηρό μήνυμα προς τις μεγάλες τεχνολογικές δυνάμεις ότι η στενή παγκόσμια συνεργασία αποτελεί τον μοναδικό ασφαλή δρόμο για το μέλλον.
Ο ρόλος της δημόσιας υποδομής και οι τεχνολογικές ανισότητες
Η συζήτηση επεκτείνεται και στον δομικό τρόπο με τον οποίο τα σύγχρονα κράτη αντιλαμβάνονται την τεχνητή νοημοσύνη στο εσωτερικό τους.
Η Katharina Frey, πρώην διπλωμάτης και νυν διευθύντρια του δικτύου ICAIN στο Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο Τεχνολογίας Ζυρίχης (ETH Zürich), επεσήμανε με σαφήνεια ότι η αντιμετώπιση αυτής της τεχνολογίας ως βασικής δημόσιας υποδομής μπορεί να ενισχύσει καθοριστικά την ψηφιακή κυριαρχία μιας χώρας.
Η νομικός εξήγησε ότι η τρέχουσα απόλυτη συγκέντρωση της ανάπτυξης κορυφαίων μοντέλων στα χέρια ενός περιορισμένου αριθμού ιδιωτικών εταιρειών, εγκλωβίζει τα περισσότερα κράτη σε ρόλο παθητικού χρήστη.
Αυτή η διαρκής εξάρτηση στερεί από τις εθνικές κυβερνήσεις τη δυνατότητα ουσιαστικής στρατηγικής επιλογής και περιορίζει την επιρροή τους στη μελλοντική κατεύθυνση της τεχνολογίας.
Αν και η δημιουργία ενός ανεξάρτητου διεθνούς οργανισμού στα αυστηρά πρότυπα του CERN φαντάζει ως η ιδανική λύση, η πρώην αξιωματούχος του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Εξωτερικών Υποθέσεων (Eidgenössisches Departement für auswärtige Angelegenheiten) αναγνώρισε ότι σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο απαιτείται άμεσα η ενίσχυση ευέλικτων συνεργατικών πλατφορμών.
Χαρακτηριστικό πρακτικό παράδειγμα αποτελεί το τρέχον πιλοτικό πρόγραμμα στην Κένυα, όπου, μέσω της συγκεκριμένης πλατφόρμας, παρέχεται σε τοπικό ακαδημαϊκό ίδρυμα η απαραίτητη τεχνική πρόσβαση σε υπερυπολογιστές και εξειδικευμένο λογισμικό για τη δημιουργία μοντέλων ακριβών μετεωρολογικών προβλέψεων, τα οποία κρίνονται απολύτως απαραίτητα για την προστασία της τοπικής αγροτικής παραγωγής.
Το γλωσσικό εμπόδιο και η ανάπτυξη εγχώριων ανοιχτών συστημάτων
Ένα επιπλέον κρίσιμο ζήτημα που αναδείχθηκε κατά τη διάρκεια των εργασιών αφορά την τεράστια και αδιαμφισβήτητη υπεροχή της αγγλικής γλώσσας στα δεδομένα εκπαίδευσης των δημοφιλέστερων εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης που κυκλοφορούν σήμερα στην αγορά.
Αυτή η γλωσσική ανισορροπία βαθαίνει δραματικά το ψηφιακό χάσμα μεταξύ των πληθυσμών, κάτι που έγινε ιδιαίτερα αντιληπτό στην Ινδία, μια τεράστια χώρα η οποία χαρακτηρίζεται από την παρουσία πληθώρας επίσημων γλωσσών και εκατοντάδων τοπικών διαλέκτων.
Στη μεγάλη σύνοδο κορυφής παρουσιάστηκαν αρκετές νέες και ελπιδοφόρες προσπάθειες για την ουσιαστική ενίσχυση της γλωσσικής ποικιλομορφίας, προερχόμενες κυρίως από ευέλικτες νεοφυείς επιχειρήσεις.
Η ελβετική πλευρά διαβλέπει σημαντικές αναπτυξιακές ευκαιρίες σε αυτόν ακριβώς τον τομέα, αξιοποιώντας την ιστορικά εδραιωμένη πολύγλωσση παράδοσή της.
Η Katharina Frey στάθηκε εκτενώς στο Apertus, το πρώτο μεγάλο γλωσσικό μοντέλο ανοιχτού κώδικα που δημιουργήθηκε επιτυχώς στο εσωτερικό της χώρας από τα αρμόδια ομοσπονδιακά τεχνολογικά ινστιτούτα.
Η συστηματική ανάπτυξη τέτοιων εγχώριων εργαλείων προσφέρει τη στέρεη βάση σε ερευνητές, ιδιωτικές επιχειρήσεις και δημόσιους κοινωνικούς φορείς να σχεδιάσουν και να χτίσουν τις δικές τους εξειδικευμένες εφαρμογές, θωρακίζοντας την τεχνολογική ανεξαρτησία του κράτους και μετατρέποντας σταδιακά την τεχνητή νοημοσύνη σε αναπόσπαστο θεμέλιο λίθο της καθημερινής δημόσιας λειτουργίας.
