Βαυαρία – Αντιμέτωπη με την οριστική απώλεια των τελευταίων παγετώνων της βρίσκεται η Γερμανία, καθώς η παρατεταμένη άνοδος των θερμοκρασιών και οι χειμώνες με ελάχιστες χιονοπτώσεις επιταχύνουν δραματικά το λιώσιμο των πάγων. Σύμφωνα με επιστημονικές μετρήσεις, το «αιώνιο» χιόνι της χώρας αναμένεται να αποτελέσει παρελθόν μέχρι τη δεκαετία του 2030, προκαλώντας έντονο προβληματισμό στην επιστημονική κοινότητα και επιφέροντας οριστικές αλλαγές στον αλπικό τουρισμό.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Απώλεια άνω του 25% της συνολικής επιφάνειας των παγετώνων την περίοδο 2023-2025.
- Συρρίκνωση της τάξης του 45% για τους παγετώνες Blaueisgletscher και Watzmanngletscher.
- Αποξήλωση του τελευταίου αναβατήρα σκι στον παγετώνα της Zugspitze τον περασμένο Μάρτιο.
Δραματική συρρίκνωση της επιφάνειας
Μέσα σε μόλις δύο χρόνια, από το 2023 έως το 2025, οι τέσσερις εναπομείναντες παγετώνες της χώρας έχασαν περισσότερο από το ένα τέταρτο της έκτασής τους. Σύμφωνα με τις μετρήσεις που πραγματοποίησαν ο γεωγράφος Wilfried Hagg από το Hochschule München και ο παγετωνολόγος Christoph Mayer της Βαυαρικής Ακαδημίας Επιστημών (BAdW), υπολογίζεται ότι χάθηκε περίπου ένα εκατομμύριο κυβικά μέτρα πάγου. Οι παγετώνες Blaueisgletscher και Watzmanngletscher στα βουνά του Berchtesgaden έχουν συρρικνωθεί κατά περίπου 45% και κινδυνεύουν άμεσα να χάσουν το καθεστώς τους ως παγετώνες.
Ο Nördlicher Schneeferner παρουσίασε μείωση της επιφάνειάς του κατά 30% και ενδέχεται να υποβαθμιστεί μέχρι το τέλος της τρέχουσας δεκαετίας. Τη μεγαλύτερη ανθεκτικότητα επιδεικνύει ο Höllentalferner στην περιοχή της Zugspitze, χάνοντας μόλις το 9% της έκτασής του, κυρίως λόγω της σκιερής του τοποθεσίας και της τροφοδοσίας του από χιονοστιβάδες. Ωστόσο, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι και αυτός δεν θα αντέξει περισσότερο από δέκα χρόνια, οδηγώντας στην πλήρη εξαφάνιση των παγετώνων στη Γερμανία.
Επιπτώσεις από τα πετρώματα και τις θερμοκρασίες
Ο φετινός απολογισμός αναμένεται εξίσου δυσοίωνος, όπως επισημαίνει η Umweltforschungsstation Schneefernerhaus. Η εκπρόσωπος του ερευνητικού σταθμού, Laura Schmidt, παρατηρεί ότι στον Nördlicher Schneeferner έχει συσσωρευτεί μεγάλη ποσότητα σκούρων πετρωμάτων στην επιφάνεια του πάγου. Καθώς το σκούρο υλικό απορροφά περισσότερη θερμότητα, η διαδικασία της τήξης επιταχύνεται, σε αντίθεση με τις περιπτώσεις όπου ένα παχύ στρώμα βράχων λειτουργεί προστατευτικά.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, τα έτη 2024 και 2025 καταγράφηκαν ως τα θερμότερα από την έναρξη των μετρήσεων, όχι μόνο σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά ειδικότερα στην περιοχή των Άλπεων. Τα οριστικά δεδομένα για το τρέχον έτος δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί, ωστόσο η τάση δείχνει συνεχιζόμενη επιδείνωση.
Ο τουρισμός του «αποχαιρετισμού» και το τέλος του σκι
Η εταιρεία Bayerische Zugspitzbahn διοργανώνει πλέον ειδικές ξεναγήσεις στον Nördlicher Schneeferner, όπου ειδικοί εξηγούν στους επισκέπτες τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής. Όπως αναφέρει η εκπρόσωπος της εταιρείας, Laura Schaper, το ενδιαφέρον του κοινού είναι έντονο, με πολλούς τουρίστες να αντιμετωπίζουν την επίσκεψή τους ως μια μορφή «αποχαιρετισμού» στον παγετώνα που χάνεται μπροστά στα μάτια τους.
Η ραγδαία τήξη οδήγησε και στο οριστικό τέλος της χιονοδρομικής δραστηριότητας στους παγετώνες. Τον Μάρτιο, ξηλώθηκε ο αναβατήρας Plattlift, ο οποίος λειτουργούσε από το 1967. Η υποχώρηση του πάγου είχε κάνει την κλίση του αναβατήρα επικίνδυνα απότομη, ενώ η καθίζηση του εδάφους άφησε τα συρματόσχοινα να κρέμονται πολύ ψηλά, καθιστώντας τη λειτουργία του αδύνατη.
Επικρίσεις για τους κλιματικούς στόχους του κρατιδίου
Ο Wilfried Hagg ασκεί δριμεία κριτική στην προσέγγιση της πολιτείας απέναντι στην κλιματική αλλαγή, τονίζοντας ότι ο δημόσιος διάλογος επικεντρώνεται πλέον αποκλειστικά στην προσαρμογή και όχι στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Ο ίδιος υπογραμμίζει την αναγκαιότητα να αποφευχθεί κάθε περαιτέρω αύξηση της θερμοκρασίας, έστω και κατά ένα δέκατο του βαθμού.
Παράλληλα, επέκρινε έντονα την απόφαση της Βαυαρίας να υπαναχωρήσει από τον στόχο της κλιματικής ουδετερότητας έως το 2040. Ο επιστήμονας προειδοποιεί ότι το ισχυρότερο οικονομικά κρατίδιο της Γερμανίας οφείλει να λειτουργεί ως πρότυπο, καθώς μια πιθανή επιτυχής ενεργειακή μετάβαση χωρίς απώλεια ευημερίας θα ενθάρρυνε και άλλες περιοχές να ακολουθήσουν, ενώ η τρέχουσα στάση προκαλεί στασιμότητα.