Στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης ενόψει της ψηφοφορίας για την πρωτοβουλία SRG βρίσκεται το ύψος της ετήσιας εισφοράς που καλούνται να καταβάλουν τα ελβετικά νοικοκυριά για τη δημόσια ραδιοτηλεόραση.
Με το ποσό να ανέρχεται στα 335 ελβετικά φράγκα ετησίως μέσω της Serafe, οι υποστηρικτές της πρωτοβουλίας υπογραμμίζουν ότι οι Ελβετοί επιβαρύνονται με τα υψηλότερα τέλη παγκοσμίως, ζητώντας τη μείωσή τους.
Από την άλλη πλευρά, όσοι τάσσονται κατά της μείωσης, προβάλλουν το επιχείρημα της ιδιαιτερότητας της χώρας.
Η Ελβετία, με πληθυσμό περίπου 9,05 εκατομμυρίων κατοίκων, καλείται να συντηρήσει ένα δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό δίκτυο που εκπέμπει και παράγει περιεχόμενο σε τέσσερις εθνικές γλώσσες.
Το 2024, τα συνολικά έσοδα της SRG ανήλθαν σε περίπου 1,29 δισεκατομμύρια φράγκα, τα οποία κατανεμήθηκαν στους περιφερειακούς φορείς: 560 εκατομμύρια στο SRF, 415 εκατομμύρια στο RTS, 285 εκατομμύρια στο RSI και 25 εκατομμύρια στο RTR.
Η εικόνα στη γερμανόφωνη γειτονιά
Σε σύγκριση με τους άμεσους γείτονες, η Ελβετία διατηρεί τα πρωτεία στο κόστος, ακόμη και αν ληφθεί υπόψη η αγοραστική δύναμη.
Στη Γερμανία, η οποία διαθέτει πληθυσμό άνω των 83 εκατομμυρίων, κάθε νοικοκυριό επιβαρύνεται με 18,36 ευρώ τον μήνα, δηλαδή 220,32 ευρώ ετησίως (περίπου 200 φράγκα). Η χρέωση αυτή είναι υποχρεωτική ανεξαρτήτως κατοχής τηλεόρασης.
Τα γερμανικά δημόσια δίκτυα συγκέντρωσαν το 2024 πόρους ύψους 8,7 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Στην Αυστρία, το μοντέλο χρέωσης παρουσιάζει διακυμάνσεις. Η βασική εισφορά για το ORF ανέρχεται στα 15,30 ευρώ μηνιαίως, ήτοι 183,60 ευρώ τον χρόνο (περίπου 168 φράγκα).
Ωστόσο, ανάλογα με το ομόσπονδο κρατίδιο, προστίθενται τοπικοί φόροι που μπορούν να εκτινάξουν το ποσό έως και τα 240 ευρώ (219 φράγκα).
Τα έσοδα από τις εισφορές για το 2024 άγγιξαν τα 757 εκατομμύρια ευρώ, καλύπτοντας τις ανάγκες ενός πληθυσμού 9,2 εκατομμυρίων.
Το μοντέλο του Νότου και η κατάργηση στη Γαλλία
Εντελώς διαφορετική είναι η προσέγγιση στην Ιταλία, όπου το τέλος «Canone Rai» ενσωματώνεται απευθείας στον λογαριασμό ηλεκτρικού ρεύματος.
Η ετήσια επιβάρυνση ορίστηκε για το 2025 στα 90 ευρώ (περίπου 82 φράγκα), μετά από μια προσωρινή μείωση στα 70 ευρώ το προηγούμενο έτος, η οποία καλύφθηκε από κρατική επιχορήγηση.
Η Rai εισπράττει περίπου 1,84 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως για να καλύψει τις ανάγκες σχεδόν 59 εκατομμυρίων κατοίκων.
Η Γαλλία προχώρησε σε ριζική αλλαγή το 2023, καταργώντας το τέλος των 138 ευρώ. Η χρηματοδότηση της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης γίνεται πλέον άμεσα από τον κρατικό προϋπολογισμό, κυρίως μέσω εσόδων από τον ΦΠΑ.
Για το 2025, η γαλλική κυβέρνηση προϋπολόγισε σχεδόν 4 δισεκατομμύρια ευρώ για τους φορείς France Télévisions και Radio France.
Το κόστος της πολυγλωσσίας και οι μισθοί
Σύμφωνα με τον ερευνητή μέσων ενημέρωσης Matthias Künzler, η απλή σύγκριση των αριθμών δεν αποτυπώνει πλήρως την πραγματικότητα.
Ο ίδιος εξηγεί ότι το υψηλό κόστος της Serafe συνδέεται άμεσα με το γεγονός ότι οι μισθοί και το κόστος διαβίωσης στην Ελβετία συγκαταλέγονται στα υψηλότερα παγκοσμίως.
Αν η χρέωση εξεταστεί ως ποσοστό του ΑΕΠ, η Ελβετία δεν κατέχει την πρώτη θέση, αλλά βρίσκεται οριακά στο ανώτερο τρίτο της ευρωπαϊκής κατάταξης.
Επιπλέον, ο Matthias Künzler επισημαίνει τη δομική διαφορά της Ελβετίας σε σχέση με άλλα κράτη παρόμοιου μεγέθους, όπως η Δανία ή η Σουηδία, τα οποία είναι μονόγλωσσα.
Η υποχρέωση κάλυψης τεσσάρων γλωσσικών περιοχών εκτοξεύει τα λειτουργικά έξοδα. Παράλληλα, η SRG καλείται να ανταγωνιστεί γίγαντες των γειτονικών χωρών με πολλαπλάσια κονδύλια.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο ειδικός, το γερμανικό ZDF διαθέτει τετραπλάσια έσοδα από το SRF, ενώ η ιταλική Rai διαχειρίζεται σχεδόν δεκαπλάσιο προϋπολογισμό από το ελβετικό ιταλόφωνο κανάλι RSI, γεγονός που αποδεικνύει ότι οι ελβετικοί σταθμοί παράγουν πρόγραμμα με συγκριτικά χαμηλότερο κόστος.
