Βερολίνο – Μια εξαιρετικά αυστηρή επικαιροποίηση των ταξιδιωτικών οδηγιών για την Τουρκία εξέδωσε το γερμανικό υπουργείο Εξωτερικών, θέτοντας σε εγρήγορση χιλιάδες πολίτες που προγραμματίζουν τις διακοπές τους στη γειτονική χώρα. Το Βερολίνο προειδοποιεί πλέον ευθέως για τον κίνδυνο αυθαίρετων συλλήψεων, ακόμη και για ασήμαντες αφορμές, ενώ επισημαίνει πως η ασφάλεια των Γερμανών πολιτών δεν είναι δεδομένη, ούτε καν στις τουριστικές περιοχές. Η νέα οδηγία σκιαγραφεί ένα περιβάλλον νομικής ανασφάλειας, όπου η πολιτική δράση ή ακόμη και η ψηφιακή συμπεριφορά στο εξωτερικό μπορεί να οδηγήσει σε φυλάκιση.
Η «παγίδα» των social media και η διεύρυνση της τρομοκρατίας
Ένα από τα πλέον ανησυχητικά σημεία της νέας οδηγίας αφορά τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Το γερμανικό υπουργείο Εξωτερικών εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι ακόμη και ένα απλό «Like», μια κοινοποίηση ή ένα σχόλιο στο διαδίκτυο, τα οποία έγιναν ενώ ο χρήστης βρισκόταν στη Γερμανία και καλύπτονται από την ελευθερία του λόγου, μπορούν στην Τουρκία να αποτελέσουν νομική βάση για δίωξη.
Λόγω του εξαιρετικά ευρύ ορισμού της τρομοκρατίας που εφαρμόζει η τουρκική νομοθεσία –μια πρακτική που έχει καταδικαστεί ως αντίθετη προς το κράτος δικαίου από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου– οι αρχές μπορούν να ενεργοποιήσουν ποινικές διαδικασίες για ενέργειες που έγιναν στο παρελθόν. Ακόμη και η συμμετοχή σε νόμιμες διαδηλώσεις στη Γερμανία ή η υπογραφή μιας αίτησης (petition) μπορεί να οδηγήσει σε σύλληψη κατά την άφιξη στα τουρκικά σύνορα, χρόνια αργότερα.
Αυθαίρετες κρατήσεις και «μαύρες λίστες»
Σύμφωνα με την ενημέρωση του Auswärtiges Amt, οι τουρκικές διωκτικές αρχές φαίνεται να διατηρούν εκτενείς λίστες ατόμων που διαμένουν μόνιμα στη Γερμανία. Τα άτομα αυτά μπορούν να τεθούν υπό κράτηση χωρίς να έχει προηγηθεί επίσημη έρευνα ή κατηγορητήριο. Το υπουργείο τονίζει ότι ακόμη και ταξιδιώτες που στο παρελθόν εισέρχονταν και εξέρχονταν από τη χώρα χωρίς πρόβλημα, ενδέχεται ξαφνικά να βρεθούν αντιμέτωποι με απαγορεύσεις εξόδου ή φυλάκιση.
Οι κατηγορίες συνήθως αφορούν εικαζόμενη υποστήριξη ή μέλος σε οργανώσεις που η Άγκυρα χαρακτηρίζει τρομοκρατικές, όπως το PKK ή το κίνημα του Fethullah Gülen. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται για τους Γερμανούς υπηκόους με κουρδική ή τουρκική-αλεβιτική καταγωγή, καθώς και για τους κατόχους διπλής υπηκοότητας. Για τους τελευταίους, το Βερολίνο προειδοποιεί ότι εντός Τουρκίας αντιμετωπίζονται αποκλειστικά ως Τούρκοι πολίτες, γεγονός που καθιστά την προξενική συνδρομή από τις γερμανικές αρχές εξαιρετικά δύσκολη έως αδύνατη.
Έλεγχοι κινητών και περιοχές υψηλού κινδύνου
Οι ταξιδιώτες αναφέρουν ολοένα και πιο εντατικούς ελέγχους ασφαλείας κατά την άφιξή τους. Σύμφωνα με μαρτυρίες που επικαλείται το υπουργείο, οι αρχές απαιτούν συχνά την παράδοση κινητών τηλεφώνων και το ξεκλείδωμά τους, προκειμένου να ελεγχθούν επαφές, μηνύματα και εφαρμογές για «ενοχοποιητικά» στοιχεία. Σε πολλές περιπτώσεις, η είσοδος στη χώρα απαγορεύεται και οι ταξιδιώτες υποχρεώνονται να παραμείνουν υπό κράτηση στο αεροδρόμιο για ώρες ή και ημέρες πριν την αναγκαστική επιστροφή τους.
Παράλληλα, το υπουργείο διατηρεί την προειδοποίηση για τρομοκρατικό κίνδυνο σε όλη την επικράτεια, ενώ αποτρέπει ρητά τα ταξίδια στις συνοριακές περιοχές με το Ιράκ και τη Συρία. Συγκεκριμένα, οι επαρχίες Şanlıurfa, Mardin, Şırnak και Hakkâri θεωρούνται ζώνες υψηλού ρίσκου.
Φυσικές καταστροφές: Σεισμοί και πυρκαγιές
Πέρα από τους πολιτικούς κινδύνους, η ταξιδιωτική οδηγία υπενθυμίζει και τις φυσικές απειλές. Η Τουρκία βρίσκεται σε μια εξαιρετικά ενεργή σεισμική ζώνη, με το υπουργείο να υπενθυμίζει τον σεισμό του Απριλίου 2025 στη θάλασσα του Μαρμαρά, νοτιοδυτικά της Κωνσταντινούπολης, ο οποίος προκάλεσε τραυματισμούς. Επιπλέον, κατά τους θερινούς μήνες, οι ταξιδιώτες καλούνται να είναι προετοιμασμένοι για δασικές πυρκαγιές και πλημμύρες από έντονες βροχοπτώσεις.
Για όσους επιλέξουν τελικά να ταξιδέψουν, η σύσταση είναι σαφής: αποφυγή πολιτικών συγκεντρώσεων και πολυσύχναστων σημείων, καθώς και πλήρης συνειδητοποίηση ότι η ελευθερία λόγου που απολαμβάνουν στην πατρίδα τους δεν τους ακολουθεί μόλις περάσουν τα τουρκικά σύνορα.
