Βερολίνο – Μια ενδιαφέρουσα δημογραφική και διοικητική μεταβολή καταγράφεται στα επίσημα στοιχεία της γερμανικής κυβέρνησης σχετικά με τον συριακό πληθυσμό στη χώρα. Ενώ ο απόλυτος αριθμός των ατόμων με συριακή ιθαγένεια στη Γερμανία παρουσιάζει μείωση, αυτό δεν οφείλεται σε μαζικό κύμα επιστροφής στην πατρίδα τους, αλλά στη μαζική απόκτηση της γερμανικής υπηκοότητας. Τα στοιχεία αυτά προέκυψαν από την απάντηση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης σε κοινοβουλευτική ερώτηση της Linksfraktion, αποτυπώνοντας μια σαφή τάση ενσωμάτωσης.
Συγκεκριμένα, στα τέλη Νοεμβρίου διαβιούσαν στη Γερμανία 940.401 άτομα με συριακή διαβατήριο, αριθμός μειωμένος σε σύγκριση με τους περίπου 974.000 που ήταν καταγεγραμμένοι στο Κεντρικό Μητρώο Αλλοδαπών (AZR) ένα χρόνο νωρίτερα. Από αυτούς, περισσότεροι από τους μισούς (512.348) διαθέτουν αναγνωρισμένο καθεστώς προστασίας. Η στατιστική μείωση εξηγείται από το γεγονός ότι μόλις ένας αλλοδαπός πολιτογραφηθεί Γερμανός, διαγράφεται από το μητρώο αλλοδαπών, ακόμη και αν διατηρεί την αρχική του ιθαγένεια.
Εκρηκτική αύξηση στις πολιτογραφήσεις
Η Συρία έχει αναδειχθεί τα τελευταία τρία χρόνια σε μία από τις βασικές χώρες προέλευσης των νέων Γερμανών πολιτών. Η τάση αυτή κορυφώθηκε το 2024, όπου υπό το νέο δίκαιο ιθαγένειας σημειώθηκε ιστορικό ρεκόρ με 291.955 συνολικές πολιτογραφήσεις. Από αυτές, οι 83.150 αφορούσαν Σύρους, που αντιστοιχεί σε ποσοστό άνω του 25% του συνόλου. Ήδη από το 2023, περισσότεροι από 75.000 Σύροι είχαν λάβει τη γερμανική υπηκοότητα.
Στον αντίποδα, η προθυμία για επιστροφή στη Συρία παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη. Μέχρι τα τέλη Νοεμβρίου του 2025, μόλις 3.707 άτομα επέλεξαν να επαναπατριστούν εθελοντικά με κρατική οικονομική στήριξη. Ο υπουργός Εξωτερικών Johann Wadephul (CDU), παρά την κριτική που δέχθηκε για παλαιότερες δηλώσεις του περί της κατάστασης στη Συρία, εμμένει στην εκτίμηση ότι η επιστροφή σε κατεστραμμένες περιοχές, όπως η Δαμασκός, είναι βραχυπρόθεσμα εφικτή μόνο υπό πολύ αυστηρούς περιορισμούς.
Πολιτικές πιέσεις και νέα δεδομένα στη Δαμασκό
Παράλληλα, η Χριστιανοκοινωνική Ένωση (CSU) πιέζει για αυστηροποίηση της στάσης έναντι όσων υποχρεούνται να αποχωρήσουν. Σε κείμενο θέσεων που διαμορφώθηκε στο μοναστήρι του Seeon, η CSU υποστηρίζει ότι για την πλειονότητα των Σύρων με προσωρινή διαμονή, ο λόγος προστασίας εκλείπει μετά το τέλος του εμφυλίου πολέμου. Το κόμμα ζητά μια «επιχείρηση απελάσεων» για το 2026, συμπεριλαμβανομένης της Συρίας.
Ήδη από τον Δεκέμβριο, η Ομοσπονδιακή Αστυνομία προχώρησε στην απέλαση τριών παραβατών με εμπορικές πτήσεις προς τη Συρία. Το ζήτημα των απελάσεων αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο της προγραμματισμένης συνάντησης μεταξύ του ομοσπονδιακού υπουργού Εσωτερικών Alexander Dobrindt (CSU) και του Σύρου ομοσπονδιακού υπουργού Εξωτερικών Asaad al-Schaibani.
Η πολιτική κατάσταση στη Συρία έχει μεταβληθεί δραματικά μετά την ανατροπή του καθεστώτος του Baschar al-Assad τον Δεκέμβριο του 2024 από την οργάνωση HTS. Ο μεταβατικός πρόεδρος Ahmed al-Scharaa επιχειρεί προσέγγιση με τη Δύση και αναμένεται στο Βερολίνο για συνομιλίες με τον καγκελάριο Friedrich Merz (CDU). Ωστόσο, η κυβέρνηση επισημαίνει ότι η ανθρωπιστική κατάσταση παραμένει κρίσιμη, με το 70% του πληθυσμού να εξαρτάται από βοήθεια, ενώ η ασφάλεια στη χώρα χαρακτηρίζεται ακόμα «ασταθής».
Την ίδια ώρα, οι αιτήσεις ασύλου από Σύρους έχουν μειωθεί αισθητά. Το περασμένο έτος κατατέθηκαν 23.256 πρωτογενείς αιτήσεις, αριθμός σημαντικά μικρότερος από τις 76.765 του 2024. Ειδική μέριμνα ζητούν τα κόμματα της αντιπολίτευσης για την κοινότητα των Γεζίντι. Η Linksfraktion, μέσω της εκπροσώπου Clara Bünger, χαρακτηρίζει ανεύθυνη την απέλαση επιζώντων της γενοκτονίας, ζητώντας ειδικό καθεστώς παραμονής, αντίστοιχο με αυτό που προωθείται για τους Γεζίντι από το Ιράκ.
