Γερμανία – Από την 1η Ιουλίου 2026 αυξήθηκε στα 1.122,53 ευρώ τον μήνα το εισοδηματικό όριο που λαμβάνεται υπόψη για τη μείωση της σύνταξης χηρείας στη Γερμανία. Για κάθε παιδί που πληροί τις προϋποθέσεις ορφανικής σύνταξης, το όριο αυξάνεται κατά 238,11 ευρώ. Η αλλαγή αφορά δικαιούχους σύνταξης λόγω θανάτου που έχουν και δικά τους εισοδήματα.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Το νέο εισοδηματικό όριο ισχύει από την 1η Ιουλίου 2026 έως τις 30 Ιουνίου 2027.
- Αν το εισόδημα που υπολογίζει η ασφαλιστική υπηρεσία υπερβαίνει το όριο, το 40% της διαφοράς αφαιρείται από τη σύνταξη.
- Για θάνατο ασφαλισμένου μέσα στο 2026, το ηλικιακό όριο της μεγάλης σύνταξης χηρείας είναι 46 έτη και 6 μήνες, με προβλεπόμενες εξαιρέσεις.
- Στο πρώτο τρίμηνο μετά τον μήνα θανάτου του ασφαλισμένου δεν συνυπολογίζεται το προσωπικό εισόδημα του επιζώντος συζύγου.
Πότε μειώνεται η σύνταξη χηρείας και πόσα χρήματα αφαιρούνται
Η μείωση δεν ενεργοποιείται απλώς και μόνο επειδή ο δικαιούχος εργάζεται ή λαμβάνει άλλη σύνταξη. Η Deutsche Rentenversicherung εξετάζει το εισόδημα που αναγνωρίζεται για τον συγκεκριμένο υπολογισμό, αφού εφαρμόσει τις προβλεπόμενες κρατήσεις και προσαρμογές. Μόνο το ποσό πάνω από τα 1.122,53 ευρώ υπόκειται σε συμψηφισμό με ποσοστό 40%.
Για παράδειγμα, εάν το μηνιαίο εισόδημα που αναγνωρίζεται για τον υπολογισμό είναι 1.200 ευρώ και δεν υπάρχει παιδί που δικαιολογεί προσαύξηση, η υπέρβαση ανέρχεται σε 77,47 ευρώ. Η σύνταξη χηρείας μειώνεται τότε κατά περίπου 30,99 ευρώ τον μήνα. Με αναγνωριζόμενο εισόδημα 1.500 ευρώ, η αντίστοιχη μείωση φτάνει τα 150,99 ευρώ. Πρόκειται για ενδεικτικά παραδείγματα, όχι για υπολογισμό βάσει του μικτού μισθού.
Για έναν δικαιούχο με ένα παιδί που δικαιούται ορφανική σύνταξη, το όριο φτάνει τα 1.360,64 ευρώ. Η προσαύξηση των 238,11 ευρώ υπολογίζεται για κάθε επιλέξιμο παιδί. Οι επίσημες διευκρινίσεις της Deutsche Rentenversicherung επιβεβαιώνουν ότι τα νέα όρια ισχύουν έως το τέλος Ιουνίου 2027.
Ποιο εισόδημα λαμβάνεται υπόψη
Στον υπολογισμό μπορούν να περιλαμβάνονται αποδοχές από εργασία, προσωπική σύνταξη γήρατος ή αναπηρίας, επαγγελματικές συντάξεις και ορισμένα εισοδήματα από τόκους ή μισθώματα. Δεν σημαίνει ότι κάθε ποσό αφαιρείται αυτούσιο: οι επιμέρους κατηγορίες υπόκεινται σε ειδικούς κανόνες υπολογισμού και υπάρχουν εξαιρέσεις για παλαιότερες περιπτώσεις.
Για την τακτική προσαρμογή της 1ης Ιουλίου 2026, η ασφαλιστική υπηρεσία χρησιμοποιεί κατά κανόνα στοιχεία εισοδήματος του ημερολογιακού έτους 2025. Μεταβολές εισοδήματος μπορεί επομένως να μην επηρεάζουν αμέσως το καταβαλλόμενο ποσό. Ειδικά η προσαύξηση παλαιότερων συντάξεων λόγω μειωμένης ικανότητας εργασίας, η οποία ενσωματώθηκε στις συντάξεις τον Δεκέμβριο 2025, μπορεί να επηρεάσει τον συμψηφισμό από τον Ιούλιο 2026.
Στο λεγόμενο τρίμηνο θανάτου (Sterbevierteljahr), δηλαδή τους τρεις ημερολογιακούς μήνες μετά τον μήνα θανάτου του ασφαλισμένου, η σύνταξη υπολογίζεται με βάση ολόκληρη τη σχετική σύνταξη του θανόντος και δεν αφαιρείται το ίδιο εισόδημα του επιζώντος συζύγου. Μετά τη λήξη αυτής της περιόδου εφαρμόζονται οι συνήθεις κανόνες.
Μεγάλη και μικρή σύνταξη χηρείας: Τα ηλικιακά όρια του 2026
Για περιπτώσεις θανάτου μέσα στο 2026, δικαίωμα στη μεγάλη σύνταξη χηρείας (große Witwenrente ή Witwerrente) μπορεί να υπάρχει όταν ο επιζών σύζυγος έχει συμπληρώσει τα 46 έτη και 6 μήνες. Δικαίωμα μπορεί να προκύπτει ανεξάρτητα από την ηλικία σε περίπτωση μειωμένης ικανότητας εργασίας ή ανατροφής ανήλικου παιδιού, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις. Το ηλικιακό όριο ανεβαίνει σταδιακά στα 47 έτη από το 2029.
Η μεγάλη σύνταξη αντιστοιχεί, κατά τον γενικό κανόνα, στο 55% της σύνταξης του θανόντος ασφαλισμένου ή εκείνης που θα δικαιούνταν. Σε ορισμένες παλαιότερες περιπτώσεις εφαρμόζεται ποσοστό 60%. Η μικρή σύνταξη χηρείας (kleine Witwenrente) υπολογίζεται συνήθως στο 25% και, με το νεότερο καθεστώς, καταβάλλεται έως 24 μήνες. Οι ακριβείς κατηγορίες και εξαιρέσεις εξηγούνται στην επίσημη ενημέρωση για τις συντάξεις επιζώντων συζύγων.
Άλλη παράμετρος είναι η περίοδος υπολογιστικής ασφάλισης (Zurechnungszeit), που μπορεί να αυξήσει τη βάση υπολογισμού όταν ο ασφαλισμένος πέθανε σε νεότερη ηλικία. Για θανάτους μέσα στο 2026 η περίοδος αυτή εκτείνεται μέχρι την ηλικία των 66 ετών και 3 μηνών. Η σταδιακή αύξησή της προβλέπεται να φτάσει στα 67 έτη το 2031. Πρόκειται για παράμετρο υπολογισμού, όχι για ηλικία στην οποία πρέπει να φτάσει ο δικαιούχος ώστε να λάβει τη σύνταξη.
Τι να ελέγξουν οι δικαιούχοι στην απόφαση πληρωμής
Οι δικαιούχοι χρειάζεται να ελέγξουν εάν έχει χρησιμοποιηθεί το σωστό εισοδηματικό όριο για τον συμψηφισμό, εάν έχουν καταγραφεί τα επιλέξιμα παιδιά και ποιο εισόδημα υπολογίστηκε. Η γενική αναπροσαρμογή των γερμανικών συντάξεων από την 1η Ιουλίου 2026 ήταν 4,24%, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η τελική πληρωμή της σύνταξης χηρείας αυξάνεται κατά το ίδιο ποσοστό για κάθε δικαιούχο, εφόσον επηρεάζεται και από τον συμψηφισμό εισοδήματος.
Σε περίπτωση αμφισβήτησης της απόφασης, ο δικαιούχος μπορεί να ζητήσει διευκρινίσεις ή να ασκήσει ένσταση (Widerspruch). Η συνήθης προθεσμία είναι ένας μήνας για κατοίκους Γερμανίας και τρεις μήνες για κατοίκους εξωτερικού, σύμφωνα με τις οδηγίες της Deutsche Rentenversicherung. Η ακριβής προθεσμία και ο αρμόδιος φορέας αναγράφονται στην ίδια την απόφαση, την οποία πρέπει να συνοδεύουν τα σχετικά αποδεικτικά εισοδήματος όταν ζητείται επανεξέταση.
