Γερμανία – Το κόστος στέγασης εξελίσσεται σε μείζον οικονομικό αδιέξοδο για εκατομμύρια νοικοκυριά στη Γερμανία, καθώς ένας στους τρεις ενοικιαστές αναγκάζεται να διαθέτει περισσότερο από το 30% του μηνιαίου εισοδήματός του αποκλειστικά για την κάλυψη του ενοικίου.
Η εξέλιξη αυτή πυροδοτεί έντονες πολιτικές πιέσεις προς την ομοσπονδιακή κυβέρνηση για την άμεση και καθολική επέκταση των μέτρων προστασίας των καταναλωτών στην εγχώρια αγορά ακινήτων.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Περίπου 6,6 εκατομμύρια νοικοκυριά στη χώρα δαπανούν από 30% έως και πάνω από 40% του μισθού τους για το ενοίκιο.
- Το 73% των μεταναστών πρώτης γενιάς διαμένει στο ενοίκιο, παρουσιάζοντας σημαντικά μεγαλύτερα ποσοστά από τον γηγενή πληθυσμό.
- Πρόστιμο ύψους 26.253,50 ευρώ επιβλήθηκε σε ιδιοκτήτρια στο Βερολίνο για παράνομη υπερχρέωση που ξεπερνούσε κατά 190% το επίσημο όριο.
Τα δραματικά στοιχεία της στεγαστικής επιβάρυνσης
Σύμφωνα με τα ευρήματα εξειδικευμένης μελέτης που εκπονήθηκε από το ινστιτούτο IWU για λογαριασμό του Γερμανικού Συνδέσμου Ενοικιαστών (DMB), η κατάσταση για το 55% του συνολικού πληθυσμού της χώρας που δεν ιδιοκατοικεί κρίνεται ιδιαίτερα ανησυχητική.
Από τα περίπου 20 εκατομμύρια ενοικιαζόμενα νοικοκυριά, 3,2 εκατομμύρια νοικοκυριά διαθέτουν περισσότερο από το 40% του προ φόρων εισοδήματός τους για το ενοίκιο, ενώ επιπλέον 3,4 εκατομμύρια δαπανούν ποσοστό μεταξύ 30% και 40%, προτού καν συνυπολογιστούν οι υπόλοιποι μηνιαίοι λογαριασμοί διαβίωσης.
Λογιστικό γραφείο για Έλληνες στη Γερμανία
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία (Destatis) θέτει το επίσημο όριο της οικονομικής επιβάρυνσης στο 40%, ωστόσο οι κοινωνικοί φορείς κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου ήδη από το επίπεδο του 30%, θεωρώντας ότι από εκείνο το σημείο και μετά απειλείται η οικονομική σταθερότητα των πολιτών.
Οι ανισότητες και το προφίλ των ενοικιαστών
Η έρευνα, η οποία βασίστηκε σε στοιχεία μικροαπογραφής και επικαιροποιήθηκε με επίσημα δεδομένα, αναδεικνύει τις βαθιές κοινωνικές ανισότητες που επικρατούν στην αγορά.
Το φτωχότερο 10% του πληθυσμού πλήττεται με τον πλέον βάναυσο τρόπο, καθώς οι δαπάνες στέγασης απορροφούν μεσοσταθμικά το 60% του εισοδήματός τους.
Παράλληλα, σχεδόν τα μισά νοικοκυριά που διαμένουν στο ενοίκιο, δηλαδή περίπου 8,3 εκατομμύρια, ανήκουν στο χαμηλότερο εισοδηματικό τρίτο της χώρας, με το μέσο μηνιαίο εισόδημά τους να μην ξεπερνά τα 1.417 ευρώ.
Σημαντικές διαφοροποιήσεις καταγράφονται και με βάση την καταγωγή, καθώς σύμφωνα με τα στοιχεία του Αρμόδιου Συμβουλίου Ενσωμάτωσης και Μετανάστευσης, το 73% των μεταναστών πρώτης γενιάς είναι ενοικιαστές, την ώρα που το αντίστοιχο ποσοστό για τον πληθυσμό χωρίς μεταναστευτικό υπόβαθρο περιορίζεται στο 46%.
Πολιτικές πιέσεις για καθολικό φρένο στις τιμές
Η πρόεδρος του DMB, Melanie Weber-Moritz, με επίσημη παρέμβασή της, κάλεσε την ομοσπονδιακή κυβέρνηση συνεργασίας CDU/CSU-SPD να λάβει άμεσα μέτρα για την ανακούφιση των πολιτών.
Κεντρικό αίτημα των συνδικαλιστικών φορέων αποτελεί η επ’ αόριστον παράταση και η γεωγραφική διεύρυνση του λεγόμενου «φρένου ενοικίων» (Mietpreisbremse), ενός μηχανισμού που θεσπίστηκε αρχικά το 2015 και προσκρούει συχνά σε νομικά παράθυρα.
Παρά το γεγονός ότι η κυβέρνηση παρέτεινε την ισχύ του μέτρου έως το 2029, αυτό εφαρμόζεται σήμερα σε μόλις 400 από τους συνολικά 11.000 δήμους της Γερμανίας, όπου η αγορά θεωρείται επίσημα πιεσμένη.
Η ηγεσία του συνδέσμου ενοικιαστών ζητά την εθνική εφαρμογή του μέτρου, ώστε οι ιδιοκτήτες να μην μπορούν να ξεπερνούν τον τοπικό δείκτη τιμών (Mietspiegel).
Αυστηροποίηση των ελέγχων και πρόστιμα στο Βερολίνο
Στο πεδίο της επιβολής του νόμου, οι τοπικές αρχές αρχίζουν να υιοθετούν μια σαφώς πιο επιθετική στάση απέναντι στις αυθαιρεσίες.
Η ειδική Υπηρεσία Ελέγχου Τιμών Ενοικίου (Mietpreisprüfstelle) που συγκροτήθηκε στο Βερολίνο, διαπιστώθηκε κατά τον πρώτο χρόνο λειτουργίας της ότι οι ιδιοκτήτες ζητούσαν παράνομα υψηλά ποσά στο 94% των περιπτώσεων που εξετάστηκαν.
Ενδεικτικό της νέας κατάστασης είναι το αυστηρό πρόστιμο ύψους 26.253,50 ευρώ που επιβλήθηκε στην περιοχή Friedrichshain-Kreuzberg σε ιδιοκτήτρια ακινήτου η οποία χρέωνε τον ενοικιαστή της με καπέλο 190% πάνω από το επιτρεπόμενο όριο.
Η απόφαση αυτή συνοδεύτηκε από το δικαίωμα της ενοικιάστριας να διεκδικήσει δικαστικά την επιστροφή επιπλέον 22.264,08 ευρώ για τα ποσά που κατέβαλε αδικαιολόγητα, ανοίγοντας τον δρόμο για μαζικές διεκδικήσεις σε ολόκληρη τη χώρα.
