Η αναζήτηση κατοικίας στη Γερμανία εξελίσσεται σε σοβαρή πρόκληση, ιδίως για κοινωνικά ευάλωτες ομάδες, σύμφωνα με τη μελέτη Sozialer-Wohn-Monitor που παρουσιάστηκε στο Βερολίνο.
Όπως προκύπτει από τα στοιχεία του Pestel Institut, στη Γερμανία λείπουν περίπου 1,4 εκατομμύρια κατοικίες, έλλειμμα που είχε ήδη διαμορφωθεί στα τέλη του 2024 σε δήμους και περιφέρειες της χώρας. Το μεγαλύτερο μέρος της έλλειψης αφορά προσιτές κατοικίες και κοινωνική στέγη, σύμφωνα με τη μελέτη που εκπονήθηκε για λογαριασμό του συνασπισμού Sozialer Wohnen.
Ιδιαίτερη πίεση σε νέους και ηλικιωμένους
Η μελέτη καταγράφει ότι οι νέοι άνθρωποι αντιμετωπίζουν αυξημένες δυσκολίες στην εξεύρεση κατάλληλης στέγης, καθώς χαμηλά εισοδήματα συνδυάζονται με υψηλά ενοίκια. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, οι φοιτητές δαπανούν κατά μέσο όρο περίπου το 53% του εισοδήματός τους αποκλειστικά για την πληρωμή ενοικίου. Η κατάσταση αυτή περιορίζει την ελευθερία επιλογής τόπου σπουδών ή επαγγελματικής κατάρτισης, οδηγώντας πολλούς νέους στο να παραμένουν στο πατρικό τους περιβάλλον ή να καθυστερούν την είσοδό τους στην αγορά εργασίας.
Αναγκαστικές μετακινήσεις λόγω ηλικίας και αναπηρίας
Σοβαρά προβλήματα εντοπίζονται και στους ηλικιωμένους, ιδιαίτερα στη γενιά των baby boomers που εισέρχεται σταδιακά στη συνταξιοδότηση. Η μελέτη επισημαίνει ότι χαμηλές συντάξεις σε συνδυασμό με υψηλά ενοίκια σε αστικά κέντρα οδηγούν σε αναγκαστικές μετακινήσεις λόγω οικονομικής αδυναμίας. Παράλληλα, για τα άτομα με αναπηρία διαπιστώνεται αποκλεισμός από την αγορά κατοικίας, γεγονός που, σύμφωνα με τον συνασπισμό, καθιστά αναγκαία τη θέσπιση ειδικών ποσοστώσεων σε κοινωνικές κατοικίες.
Επιπτώσεις στην οικονομία και στην αγορά εργασίας
Η στεγαστική έλλειψη δεν περιορίζεται σε κοινωνικές συνέπειες, αλλά επηρεάζει άμεσα και την οικονομία. Ο συνασπισμός προειδοποιεί ότι η αδυναμία εύρεσης προσιτής στέγης λειτουργεί αποτρεπτικά για εργαζόμενους και ειδικευμένο προσωπικό, συμπεριλαμβανομένων επαγγελματιών από το εξωτερικό. Σύμφωνα με στοιχεία έρευνας που αναφέρονται στη μελέτη, το κόστος ενοικίου αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα για τη λήψη απόφασης μετακίνησης λόγω εργασίας.
Πέντε αιτήματα προς την πολιτεία
Με βάση τα ευρήματα του Wohn-Monitor, το Verbändebündnis Sozialer Wohnen διατυπώνει πέντε βασικές προτάσεις πολιτικής. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η στοχευμένη ενίσχυση της στέγασης για φοιτητές και μαθητευόμενους, η επέκταση του κοινωνικού στεγαστικού αποθέματος σε τουλάχιστον δύο εκατομμύρια κατοικίες και η καθιέρωση ποσοστώσεων για άτομα με αναπηρία. Επιπλέον, ζητείται η δημιουργία διαφανούς στατιστικής βάσης για τις κοινωνικές κατοικίες και η προσαρμογή της χρηματοδότησης από τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό προς τα κρατίδια.
Κυβερνητικές δεσμεύσεις και περιορισμένες προσδοκίες
Η ομοσπονδιακή υπουργός αρμόδια για τη στέγαση έχει ανακοινώσει αυξημένες επενδύσεις για τον κοινωνικό στεγαστικό τομέα για τα έτη 2026 και 2027. Ωστόσο, σύμφωνα με τη μελέτη του Pestel Institut, ο περιορισμένος αριθμός οικοδομικών αδειών δεν επιτρέπει προς το παρόν την προσδοκία ουσιαστικής αύξησης της κατασκευής νέων κατοικιών σε αυτό το διάστημα. Οι συντάκτες της μελέτης σημειώνουν ότι χωρίς ουσιαστική επιτάχυνση της οικοδομικής δραστηριότητας, η στεγαστική κρίση θα συνεχίσει να επηρεάζει κοινωνία και οικονομία.
