Ζυρίχη – Σε μια σημαντική αναθεώρηση των δημοσιογραφικών της κατευθυντήριων γραμμών προχωρά η Ελβετική Ραδιοφωνία και Τηλεόραση (SRF), ανακοινώνοντας ότι στο εξής θα αναφέρει συστηματικά την εθνικότητα των δραστών στις ειδησεογραφικές της καλύψεις.
Η απόφαση αυτή, η οποία έρχεται να ανατρέψει την παγιωμένη πρακτική της διακριτικής αναφοράς μόνο όταν κρινόταν απολύτως απαραίτητο, ανακοινώθηκε μόλις τρεις εβδομάδες πριν από το κρίσιμο δημοψήφισμα για τη χρηματοδότηση της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης, προκαλώντας ποικίλες πολιτικές αντιδράσεις.
Η διοίκηση της SRF χαρακτηρίζει τη νέα οδηγία ως «προσαρμογή στη δημοσιογραφική πραγματικότητα», υιοθετώντας την «συνεπή ονομασία της εθνικότητας» των φερόμενων ως δραστών.
Η κίνηση αυτή έρχεται ως απάντηση σε πρόσφατες επικρίσεις που δέχθηκε ο οργανισμός για τον τρόπο κάλυψης σοβαρών περιστατικών, όπου η παράλειψη συγκεκριμένων στοιχείων ταυτότητας θεωρήθηκε από μερίδα της κοινής γνώμης και θεσμικά όργανα ως αδικαιολόγητη απόκρυψη πληροφοριών.
Το περιστατικό στο Yverdon και η παρέμβαση του Συνηγόρου
Καταλυτικό ρόλο στην αλλαγή στάσης φέρεται να έπαιξε η διαχείριση της υπόθεσης ομηρίας σε περιφερειακό τρένο στο Yverdon-les-Bains.
Τον περασμένο Μάιο, η υπηρεσία Διαμεσολάβησης (Ombudsstelle) της SRG επέπληξε την SRF για την κάλυψη του γεγονότος.
Ενώ η αστυνομία του καντονιού Vaud είχε δημοσιοποιήσει άμεσα ότι ο δράστης ήταν αιτών άσυλο από το Ιράν, το ρεπορτάζ της SRF περιορίστηκε στην αναφορά περί «ενός άνδρα».
Σύμφωνα με τους τότε ισχύοντες κανόνες, η αναφορά στην εθνικότητα γινόταν μόνο εάν ήταν κεντρικής σημασίας για την κατανόηση του συμβάντος, με το σκεπτικό ότι η πρόωρη δημοσιοποίηση θα μπορούσε να ενισχύσει στερεότυπα και προκαταλήψεις.
Ωστόσο, η υπηρεσία Διαμεσολάβησης έκρινε ότι στην προκειμένη περίπτωση, η αρχή της αντικειμενικότητας απαιτούσε τη μετάδοση όλων των γεγονότων που είναι απαραίτητα για την πλήρη κατανόηση της είδησης, παρά την ανάγκη αποφυγής διακρίσεων.
Πολιτική σύγκρουση ενόψει κάλπης
Η χρονική συγκυρία της απόφασης, λίγο πριν οι Ελβετοί κληθούν να ψηφίσουν για την πρωτοβουλία «200 φράγκα είναι αρκετά» που αφορά τη μείωση του τέλους υπέρ της SRG, δεν πέρασε απαρατήρητη.
Ο Benjamin Fischer, βουλευτής του δεξιού λαϊκιστικού κόμματος SVP, εξέφρασε την ικανοποίησή του για την αλλαγή, σχολιάζοντας σκωπτικά τη χρονική στιγμή.
«Είναι θετικό που οι δημοσιογράφοι της SRF δεν θα πιέζονται πλέον να αποσιωπούν πληροφορίες από τους τηλεθεατές. Πρέπει να λένε τα πράγματα ως έχουν», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Στον αντίποδα, η βουλευτής του Σοσιαλιστικού Κόμματος (SP), Tamara Funiciello, άσκησε έντονη κριτική, υποστηρίζοντας ότι η βία είναι ένα πολύπλοκο φαινόμενο που δεν εξηγείται απλώς με την εθνικότητα.
Τόνισε ότι ρόλο παίζουν κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες, τραύματα και η ανατροφή, ενώ σημείωσε πως το μοναδικό κοινό χαρακτηριστικό των περισσότερων δραστών είναι το φύλο τους.
Η Funiciello κατηγόρησε την SRF ότι υποκύπτει σε «λαϊκιστικούς ελιγμούς της ακροδεξιάς» και ζήτησε μεγαλύτερη εστίαση στην προστασία των θυμάτων αντί για την αναπαραγωγή στερεοτύπων.
Από την πλευρά της, η SRF αρνείται κατηγορηματικά οποιαδήποτε σύνδεση της απόφασης με το επερχόμενο δημοψήφισμα, υπογραμμίζοντας ότι η αλλαγή προέκυψε μετά από εκτενή εσωτερική διαβούλευση.