ΝΥΡΕΜΒΕΡΓΗ – Μια αρχιτεκτονική πρόταση που αμφισβητεί τις συμβατικές μεθόδους θέρμανσης υλοποιήθηκε κοντά στη Νυρεμβέργη, αποδεικνύοντας πως η ενεργειακή αυτονομία είναι εφικτή ακόμη και τον χειμώνα. Ο αρχιτέκτονας Hans-Günther Schwarz, με έδρα το Altdorf, δημιούργησε το «Zi-Haus», ένα πρότυπο κτίριο 60 τετραγωνικών μέτρων που λειτουργεί χωρίς καλοριφέρ, καυστήρες πετρελαίου, φυσικό αέριο ή ακόμη και αντλίες θερμότητας.
Το ερευνητικό αυτό έργο βασίζεται σε μια θεμελιώδη αρχή: την αποθήκευση της ηλιακής ενέργειας και τη διατήρησή της μέσω ακραίας μόνωσης, λειτουργώντας ουσιαστικά ως ένα γιγαντιαίο «θερμός». Κεντρικό ρόλο στο σύστημα διαδραματίζει ένας ογκώδης θεμέλιος λίθος. Κάτω από το δάπεδο του σπιτιού έχει τοποθετηθεί ένας συμπαγής όγκος από τούβλα, βάρους 70 τόνων. Ο όγκος αυτός διατρέχεται από καλώδια θέρμανσης, τα οποία τροφοδοτούνται από ηλιακά πάνελ ενσωματωμένα στην οροφή, σχεδιασμένα ώστε να μοιάζουν οπτικά με κεραμίδια.
Η λειτουργία του συστήματος είναι απλή αλλά αποτελεσματική: κατά τη διάρκεια της ημέρας και κυρίως τους θερινούς μήνες, η πλεονάζουσα ηλιακή ενέργεια μεταφέρεται και αποθηκεύεται στον τούβλινο όγκο. Όταν η εξωτερική θερμοκρασία πέφτει, η συσσωρευμένη θερμότητα απελευθερώνεται σταδιακά στον χώρο, εξασφαλίζοντας ζεστασιά ακόμη και κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου και του χειμώνα.
Κατασκευή «Low-Tech» και ακραία μόνωση
Για να διασφαλιστεί ότι η πολύτιμη θερμότητα δεν θα διαφύγει στο περιβάλλον, ο Schwarz υιοθέτησε μια κατασκευαστική προσέγγιση που θυμίζει οχύρωση. Οι εξωτερικοί τοίχοι έχουν πάχος 75 εκατοστών και αποτελούνται από τούβλα γεμισμένα με ίνες ξύλου, ενώ στον πυρήνα τους περιέχουν μόνωση από άχυρο. Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η κατασκευή της στέγης, η οποία φτάνει σε πάχος το 1,10 μέτρο και υποστηρίζεται από χαλύβδινες δοκούς για λόγους στατικότητας. Αυτό το «κέλυφος» ελαχιστοποιεί τις απώλειες και καθιστά περιττή τη χρήση συμβατικών συστημάτων θέρμανσης.
Ο δημιουργός του χαρακτηρίζει το εγχείρημα ως «Low-Tech», καθώς αποφεύγει τις περίπλοκες τεχνολογικές λύσεις υπέρ της χρήσης φυσικών υλικών και έξυπνου σχεδιασμού. Το ενεργειακό προφίλ του κτιρίου συμπληρώνεται από μια μικρή ανεμογεννήτρια, καθιστώντας το σχεδόν πλήρως ανεξάρτητο από το δίκτυο ηλεκτροδότησης και ουδέτερο ως προς τις εκπομπές CO₂. Παρά τα 60 τετραγωνικά του, ο χώρος είναι ευέλικτος, μετατρέποντας το καθιστικό σε υπνοδωμάτιο ή αίθουσα συνεδριάσεων 20 ατόμων με απλές κινήσεις.
Η καινοτομία του Zi-Haus έχει ήδη αναγνωριστεί, αποσπώντας το βραβείο Iconic Award στις κατηγορίες «Καινοτόμα Υλικά» και «Ενεργειακές Λύσεις». Για όσους επιθυμούν να δουν από κοντά πώς λειτουργεί η βιώσιμη δόμηση χωρίς ορυκτά καύσιμα, ο αρχιτέκτονας προσφέρει αποκλειστικές ξεναγήσεις διάρκειας 1,5 ώρας, με το κόστος ωστόσο να ανέρχεται στα 250 ευρώ, ποσό που αντικατοπτρίζει τον ερευνητικό χαρακτήρα του έργου.
