Βέρνη – Μια σημαντική αλλαγή στην εμπειρία ταξιδιού με τους Ελβετικούς Ομοσπονδιακούς Σιδηροδρόμους (SBB) βρίσκεται σε εξέλιξη, καθώς ο οργανισμός αποφάσισε να επεκτείνει ένα μέτρο που είχε ήδη εφαρμοστεί στα περιφερειακά δίκτυα.
Πλέον, οι μικροί κάδοι απορριμμάτων που βρίσκονταν δίπλα στα καθίσματα αφαιρούνται και από τα τρένα μεγάλων αποστάσεων (Fernverkehr), σε μια προσπάθεια να βελτιωθούν οι συνθήκες υγιεινής και να μειωθεί το κόστος καθαρισμού.
Η εκπρόσωπος της SBB, Mara Zenhäusern, επιβεβαίωσε ότι η διαδικασία αφαίρεσης των κάδων έχει ήδη ξεκινήσει από τις αρχές του έτους και αφορά τόσο την πρώτη όσο και τη δεύτερη θέση συγκεκριμένων τύπων αμαξοστοιχιών, όπως τα διώροφα τρένα FV-Dosto και IR-Dosto.
Το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του έργου προβλέπει τη σταδιακή ολοκλήρωση της μετάβασης έως το τέλος του 2028.
Το παράδοξο της καθαριότητας και η οικονομική διάσταση
Η απόφαση βασίζεται σε μια φαινομενικά παράδοξη λογική: η αφαίρεση των κάδων οδηγεί σε πιο καθαρά τρένα.
Σύμφωνα με την εταιρεία, η εμπειρία από τα περιφερειακά δρομολόγια, όπου το μέτρο εφαρμόζεται στη δεύτερη θέση από το 2021 και στην πρώτη από το φθινόπωρο του 2025, είναι θετική.
Οι επιβάτες φέρεται να αξιολογούν τα βαγόνια ως συνολικά πιο καθαρά όταν απουσιάζουν οι μικροί κάδοι, οι οποίοι συχνά γέμιζαν γρήγορα, δημιουργούσαν δυσάρεστες οσμές και έδιναν την αίσθηση ακαταστασίας.
Πέρα από την αισθητική και την υγιεινή, πίσω από την κίνηση αυτή κρύβονται και σαφείς οικονομικοί λόγοι.
Η SBB παραδέχεται ότι η κατάργηση των κάδων στα καθίσματα καθιστά τη διαδικασία καθαρισμού πιο αποδοτική και λιγότερο επιβαρυντική σωματικά για το προσωπικό, καθώς εξαλείφονται χρονοβόρα βήματα.
Αυτό μεταφράζεται σε μείωση του λειτουργικού κόστους, το οποίο στα μεν περιφερειακά δίκτυα ωφελεί τα καντόνια που χρηματοδοτούν τις υπηρεσίες, στα δε υπεραστικά δρομολόγια ενισχύει απευθείας τα οικονομικά του σιδηροδρομικού οργανισμού.
Εναλλακτικές λύσεις και αλλαγή συνηθειών
Η αφαίρεση των κάδων δεν σημαίνει ότι οι επιβάτες δεν θα έχουν πού να απορρίψουν τα σκουπίδια τους.
Η στρατηγική της SBB εστιάζει στη διατήρηση και ενίσχυση των μεγάλων κεντρικών κάδων που βρίσκονται στους χώρους εισόδου και εξόδου των βαγονιών.
Επιπλέον, οι θήκες που προορίζονταν για εφημερίδες μετατρέπονται πλέον σε κάδους γενικών απορριμμάτων.
Η αλλαγή αυτή διευκολύνθηκε από τη δραστική μείωση των έντυπων εφημερίδων στα τρένα, ειδικά μετά την κατάργηση της έντυπης έκδοσης της δημοφιλούς εφημερίδας «20 Minuten» στα τέλη του προηγούμενου έτους.
Η τάση αυτή δεν περιορίζεται μόνο στην SBB. Η εταιρεία BLS στη Βέρνη ξεκίνησε παρόμοιο πείραμα τον Νοέμβριο του 2024, με έρευνες να δείχνουν ότι για τους επιβάτες η ύπαρξη κάδου στη θέση δεν αποτελεί καθοριστικό παράγοντα καθαριότητας, σε αντίθεση με την κατάσταση των καθισμάτων.
Στη Ζυρίχη, τα τρένα του προαστιακού (S-Bahn) κυκλοφορούν χωρίς κάδους στα καθίσματα ήδη από το 2016.
Τότε, η αιτιολόγηση ήταν ότι οι παλιοί κάδοι είχαν σχεδιαστεί για μικρά χαρτάκια και όχι για τον όγκο των συσκευασιών φαγητού και των φιαλών PET που κουβαλούν πλέον οι σύγχρονοι ταξιδιώτες.
Αύξηση του όγκου απορριμμάτων στους σταθμούς
Παράλληλα με τις αλλαγές εντός των συρμών, η SBB έχει επενδύσει σημαντικά στη διαχείριση αποβλήτων στους σταθμούς.
Τα τελευταία χρόνια έχουν εγκατασταθεί σταθμοί ανακύκλωσης σε 44 κεντρικούς σιδηροδρομικούς σταθμούς, επιτρέποντας τον διαχωρισμό χαρτιού, PET, αλουμινίου και λοιπών απορριμμάτων. Η αποδοχή του μέτρου από το κοινό χαρακτηρίζεται ως «πολύ μεγάλη».
Τα στοιχεία για το 2024 επιβεβαιώνουν την αυξημένη ανάγκη διαχείρισης αποβλήτων, καθώς η SBB συγκέντρωσε συνολικά 12.904 τόνους απορριμμάτων από το επιβατικό κοινό, σημειώνοντας αύξηση 7,1% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Από αυτή την ποσότητα, οι 10.293 τόνοι αφορούσαν γενικά απορρίμματα, ενώ σημαντικό μερίδιο κατέλαβαν τα ανακυκλώσιμα υλικά, με 1.889 τόνους φιαλών PET και 350 τόνους χαρτιού και χαρτονιού.
