Βέλγιο – Υποχρεωτική καθίσταται η προμήθεια ψηφιακής βινιέτας για όλους τους οδηγούς που χρησιμοποιούν τους αυτοκινητόδρομους και το επαρχιακό δίκτυο της χώρας από την 1η Μαΐου 2027.
Το νέο μέτρο στοχεύει στην εξασφάλιση επιπλέον πόρων για τη συντήρηση των υποδομών, αναγκάζοντας και τα οχήματα με ξένες πινακίδες να συνεισφέρουν στο κόστος, με το ετήσιο τέλος να καθορίζεται πλέον από τις εκπομπές ρύπων.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Από την 1η Μαΐου 2027 επιβάλλεται η νέα ψηφιακή βινιέτα σε όλα τα οχήματα με βάρος έως 3,5 τόνους.
- Το ετήσιο κόστος θα κυμαίνεται από 90 έως 125 ευρώ, ανάλογα με τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα κάθε οχήματος.
- Οι ταξιδιώτες θα μπορούν να επιλέξουν ψηφιακό σήμα διάρκειας μίας ημέρας, 10 ημερών, δύο μηνών ή ενός έτους.
Κλίμακα χρεώσεων και στόχευση του μέτρου
Το πολυαναμενόμενο ρυθμιστικό πλαίσιο αφορά κάθε όχημα με μικτό βάρος έως 3,5 τόνους, ανεξάρτητα από το εάν φέρει βελγικές ή ξένες πινακίδες κυκλοφορίας. Οι αρμόδιες αρχές σχεδιάζουν ευέλικτα πακέτα αγοράς, επιτρέποντας στους διερχόμενους οδηγούς να επιλέξουν ψηφιακό σήμα για μικρά χρονικά διαστήματα. Για τους μόνιμους κατοίκους και τους συχνούς ταξιδιώτες, η ετήσια χρέωση θα διαμορφωθεί αυστηρά από 90 έως 125 ευρώ.
Ο καθορισμός της τελικής τιμής του ετήσιου σήματος θα εξαρτάται άμεσα από το ενεργειακό αποτύπωμα του εκάστοτε οχήματος, με βασικό κριτήριο τις εκπομπές CO2. Η κεντρική φιλοσοφία της ρύθμισης επικεντρώνεται στην ισομερή κατανομή των βαρών, καθώς μέχρι σήμερα οι διεθνείς ταξιδιώτες χρησιμοποιούσαν το εθνικό δίκτυο χωρίς να συμμετέχουν πρακτικά στα μεγάλα έξοδα συντήρησης που επωμίζονταν οι ντόπιοι φορολογούμενοι.
Η στάση των φορέων και η κατανομή των εσόδων
Ο οργανισμός οδικής βοήθειας και κινητικότητας Touring χαιρέτισε την πρωτοβουλία για την καθιέρωση ενός ενιαίου συστήματος σε εθνικό επίπεδο. Οι εκπρόσωποι του φορέα τόνισαν ότι η εφαρμογή διαφορετικών κανόνων ανά περιφέρεια θα προκαλούσε σοβαρά προβλήματα. Παράλληλα, έθεσαν ως αυστηρή προϋπόθεση τη διάθεση των νέων εσόδων αποκλειστικά για τον εκσυγχρονισμό και τη βελτίωση του απαρχαιωμένου οδικού δικτύου.
Οι οδηγοί στο Βέλγιο συνεισφέρουν ήδη περίπου 21 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως στα κρατικά ταμεία μέσω φόρων και ειδικών τελών, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του Touring. Η συγκεκριμένη φορολογική επιβάρυνση κατατάσσει τη χώρα στην υψηλότερη θέση μεταξύ των κρατών του ΟΟΣΑ όσον αφορά τη φορολόγηση των αυτοκινητιστών, γεγονός που καθιστά κρίσιμη τη διαφάνεια στη διαχείριση των νέων κεφαλαίων.
Ιστορικό αναβολών και οι τρέχουσες συμφωνίες
Η ιδέα της ψηφιακής βινιέτας βρίσκεται στο τραπέζι των πολιτικών διαπραγματεύσεων εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες. Το 2004, το μέτρο είχε ενταχθεί στη συμφωνία συνασπισμού της φλαμανδικής κυβέρνησης, εξασφαλίζοντας σταδιακά τη στήριξη τόσο της κυβέρνησης των Βρυξελλών όσο και της Βαλονίας, με αρχική στόχευση την πλήρη εφαρμογή του συστήματος το 2009.
Εκείνη η προσπάθεια εγκαταλείφθηκε οριστικά τον Μάρτιο του 2007, όταν ο τότε επικεφαλής της φλαμανδικής κυβέρνησης Yves Leterme αναγκάστηκε να παγώσει το σχέδιο έπειτα από έντονες πιέσεις της Ολλανδίας και νομικές ανησυχίες για σύγκρουση με την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Σήμερα, η νέα διαπεριφερειακή συμφωνία βρίσκεται ένα βήμα πριν την οριστική της εφαρμογή, απαιτώντας μόνο το τυπικό πράσινο φως από το κοινοβούλιο της Φλάνδρας.