Γερμανία – Την εφαρμογή υποχρεωτικών γλωσσικών ελέγχων σε παιδιά ηλικίας τεσσάρων ετών, με στόχο την αξιολόγηση της επάρκειας στα γερμανικά δύο χρόνια πριν από την έναρξη της σχολικής φοίτησης, προτείνει ο επικεφαλής της FDP, Christian Dürr.
Η πολιτική πρωτοβουλία συνδέει άμεσα το δικαίωμα εγγραφής στο δημοτικό σχολείο με την πιστοποιημένη γνώση της γλώσσας, ενώ παράλληλα προβλέπει την υποχρεωτική ένταξη σε ειδικά θερινά εκπαιδευτικά προγράμματα για όσους μαθητές εμφανίζουν ελλείψεις κατά την προσχολική περίοδο.
Το αυστριακό μοντέλο και η θερινή εκπαίδευση
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσίασε ο Christian Dürr, η διαδικασία της γλωσσικής αξιολόγησης θα πρέπει να αποκτήσει ενιαίο και δεσμευτικό χαρακτήρα για το σύνολο των νηπιαγωγείων σε ολόκληρη την επικράτεια.
Στις περιπτώσεις όπου διαπιστώνεται ότι ένα παιδί δεν κατέχει επαρκώς την κοινή γλώσσα, θα ενεργοποιείται το πλαίσιο της υποχρεωτικής υποστήριξης.
Ακολούθως, προβλέπεται μια δεύτερη, καθοριστική αξιολόγηση, η οποία θα κρίνει την τελική ένταξη του μαθητή στο εκπαιδευτικό σύστημα, αποκλείοντας όσους δεν πληρούν τα απαραίτητα γλωσσικά κριτήρια.
Για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των διαπιστωμένων κενών, η πρόταση προκρίνει την υιοθέτηση πρακτικών που εφαρμόζονται στην Αυστρία.
Το αυστριακό Κοινοβούλιο ενέκρινε πρόσφατα νομοθεσία που επιβάλλει τη συντόμευση των θερινών διακοπών για τους μαθητές με γλωσσικές αδυναμίες, υποχρεώνοντάς τους να παρακολουθήσουν ένα θερινό σχολείο διάρκειας δύο εβδομάδων.
Η συγκεκριμένη θεσμική ρύθμιση συνοδεύεται από την πρόβλεψη διοικητικών κυρώσεων, καθώς η άρνηση συμμετοχής μπορεί να επιφέρει χρηματικά πρόστιμα στις οικογένειες.
Οι επιπτώσεις στο διδακτικό έργο των σχολείων
Η ανάγκη για συστημικές παρεμβάσεις προκύπτει από τις συνεχείς αναφορές των εκπαιδευτικών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης.
Όπως υπογραμμίζουν οι δάσκαλοι, η διαδικασία εξίσωσης του γλωσσικού επιπέδου εντός μιας σχολικής τάξης απαιτεί συχνά χρονικό διάστημα που μπορεί να φτάσει έως και τα δύο έτη.
Η παρατεταμένη αυτή καθυστέρηση απορροφά κρίσιμο μέρος του διαθέσιμου διδακτικού χρόνου, προκαλώντας αλυσιδωτές αντιδράσεις στον γενικότερο προγραμματισμό των μαθημάτων.
Οι δυσκολίες αυτές έχουν ήδη αναγκάσει ορισμένες περιοχές να προχωρήσουν σε δραστικές προσαρμογές των αναλυτικών τους προγραμμάτων.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του κρατιδίου της Κάτω Σαξονίας (Niedersachsen), όπου οι εκπαιδευτικές αρχές προχώρησαν σε μείωση της διδακτέας ύλης, αφαιρώντας πλήρως τη γραπτή διαίρεση από το μαθησιακό πλάνο.
Στην τελική του τοποθέτηση, ο επικεφαλής της FDP χαρακτήρισε τέτοιου είδους υποχωρήσεις ως εκπαιδευτική συνθηκολόγηση, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι μια πολυπολιτισμική κοινωνία οφείλει να στηρίζεται σε μια κοινή γλώσσα, διασφαλίζοντας ισότιμες ευκαιρίες εξέλιξης για όλους τους μαθητές.
