Γερμανία – Δύο κρίσιμα κενά ασφαλείας στην ευρέως χρησιμοποιούμενη γλώσσα προγραμματισμού PHP έχουν οδηγήσει δημόσιες υπηρεσίες, αστυνομικές αρχές και άλλους οργανισμούς στη Γερμανία να θέσουν προσωρινά εκτός λειτουργίας διαδικτυακές πύλες τους. Το πρωί της Πέμπτης 22 Οκτωβρίου, ορισμένες υπηρεσίες είχαν αποκατασταθεί, όμως οι ηλεκτρονικές πύλες της αστυνομίας στο Βερολίνο και στο Βρανδεμβούργο παρέμεναν μη προσβάσιμες.
Οι διακοπές έγιναν προληπτικά, ώστε οι διαχειριστές να εγκαταστήσουν τις διαθέσιμες ενημερώσεις ασφαλείας πριν αξιοποιηθούν οι ευπάθειες από επιτιθέμενους. Η προειδοποίηση έχει διεθνή διάσταση, καθώς οι συγκεκριμένες αδυναμίες αφορούν την PHP, πάνω στην οποία λειτουργεί μεγάλο μέρος των διαδικτυακών εφαρμογών.
Ποιες υπηρεσίες στη Γερμανία αντιμετωπίζουν προβλήματα
Στην πρωτεύουσα, η ηλεκτρονική υπηρεσία υποβολής καταγγελιών της αστυνομίας του Βερολίνου δεν ήταν διαθέσιμη, όπως και η αντίστοιχη πύλη της αστυνομίας του Βρανδεμβούργου. Περιορισμοί καταγράφονταν στο επίσημο portal berlin.de και σε ιστοσελίδες δήμων του Βρανδεμβούργου, ενώ ορισμένα νοσοκομεία και πανεπιστήμια της περιοχής δεν μπορούσαν να προσφέρουν πλήρη διαδικτυακή πρόσβαση.
Η εικόνα δεν ήταν ίδια για όλους τους φορείς. Η ιστοσελίδα του νοσοκομείου Charité στο Βερολίνο και εκείνη του συνδεδεμένου Berlin Institute of Health at Charité (BIH) είχαν επανέλθει. Η S-Bahn Berlin ανακοίνωσε στη διάρκεια της νύχτας ότι οι δικές της ιστοσελίδες λειτουργούσαν και πάλι χωρίς περιορισμούς.
Στη Ρηνανία-Παλατινάτο και στο Σάαρλαντ είχαν επίσης αποσυρθεί προσωρινά ιστοσελίδες για λόγους ασφαλείας. Πολλές ήταν ξανά προσβάσιμες το πρωί της Πέμπτης. Ο αρμόδιος για την πληροφορική της κυβέρνησης της Ρηνανίας-Παλατινάτου, Fedor Rose, διευκρίνισε ότι η αναστολή αφορούσε ιστοσελίδες που χρησιμοποιούσαν το επηρεαζόμενο λογισμικό. Η επαναλειτουργία τους εξαρτάται από την εγκατάσταση ενημερώσεων και τη διασφάλιση της ασφαλούς λειτουργίας τους. Κατά την ενημέρωση αυτή, δεν υπήρχαν ενδείξεις ότι τρίτοι είχαν ήδη εκμεταλλευτεί τις ευπάθειες στα συγκεκριμένα συστήματα.
Τι σημαίνουν οι δύο ευπάθειες στην PHP
Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ασφάλειας Πληροφοριών της Γερμανίας (BSI) προειδοποιεί για δύο σοβαρές αδυναμίες, οι οποίες αναφέρονται με την ονομασία «PHP2Shell». Υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις θα μπορούσαν να επιτρέψουν σε επιτιθέμενους την απομακρυσμένη εκτέλεση κακόβουλου κώδικα σε διακομιστές, χωρίς προηγούμενη σύνδεση σε λογαριασμό και χωρίς ενέργεια του χρήστη. Η υπηρεσία αξιολογεί τη σοβαρότητα του κινδύνου με 9,2 στα 10 και ζητεί την άμεση εγκατάσταση των διαθέσιμων διορθώσεων.
Ο καθηγητής κυβερνοασφάλειας Dennis-Kenji Kipker χαρακτηρίζει το περιστατικό μία από τις σοβαρότερες περιπτώσεις ευπαθειών των τελευταίων πέντε ετών. Όπως επισημαίνει, περίπου το 69% των ιστοσελίδων με γνωστή χρησιμοποιούμενη τεχνολογία βασίζεται στην PHP. Η έκταση χρήσης της, από μικρά ιστολόγια έως κρατικές πύλες και μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες, καθιστά δυνητικά πολύ ευρύ το πεδίο των συστημάτων που χρειάζονται έλεγχο.
Ενδείξεις απόπειρας εκμετάλλευσης και ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης
Ερευνητές ασφάλειας έχουν ήδη παρατηρήσει στοχευμένες σαρώσεις για τον εντοπισμό ευάλωτων ιστοσελίδων και πρώτες απόπειρες εκμετάλλευσης. Η εταιρεία VulnCheck ανέφερε μία τέτοια προσπάθεια που προήλθε από διεύθυνση IP στην Κίνα, στοιχείο που αφορά την προέλευση της σύνδεσης και δεν ταυτοποιεί από μόνο του τον δράστη. Η Amazon είχε εντοπίσει ενδείξεις πιθανής επίθεσης τέσσερις ημέρες πριν από τη δημοσιοποίηση των ευπαθειών.
Ο πρόεδρος της κοινοβουλευτικής επιτροπής ελέγχου των υπηρεσιών πληροφοριών της Γερμανίας, Marc Henrichmann (CDU), θεωρεί ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να μετατρέπει πολύ γρηγορότερα αδυναμίες που παλαιότερα εκτιμώνταν ως δύσκολα εκμεταλλεύσιμες σε πραγματικά σημεία εισόδου. Ο ίδιος βλέπει στην υπόθεση ένδειξη της ευαλωτότητας κρατικών φορέων όταν σφάλματα σε βασικό λογισμικό παραμένουν απαρατήρητα για χρόνια.
Η οδηγία προς τους διαχειριστές των ιστοσελίδων
Ο ειδικός ασφάλειας πληροφοριακών συστημάτων Christoph Fischer από την Καρλσρούη ζητεί να αποσυνδεθούν αμέσως από το διαδίκτυο οι εφαρμογές στις οποίες δεν έχει εγκατασταθεί ακόμη η απαραίτητη ενημέρωση ασφαλείας. Προειδοποιεί ιδιαίτερα για τον κίνδυνο μαζικών αυτοματοποιημένων επιθέσεων και τονίζει ότι, μετά από ενδεχόμενη παραβίαση, μπορεί να είναι δύσκολο να εξακριβωθεί ποια δεδομένα προσπελάστηκαν ή αφαιρέθηκαν.
Ανάλογες συστάσεις έχουν διατυπώσει το βρετανικό National Cyber Security Centre (NCSC) και η αμερικανική National Security Agency (NSA). Το βρετανικό κέντρο ζητεί ταχεία ενημέρωση των συστημάτων και, όταν δεν είναι εφικτή ούτε η άμεση διόρθωση ούτε μια προσωρινή προστασία, προτείνει να τεθούν εκτός σύνδεσης μέχρι να ασφαλιστούν. Η NSA προειδοποιεί ότι οι ευπάθειες θα μπορούσαν να ανοίξουν πρόσβαση στα αρχεία ή στις βάσεις δεδομένων ενός διακομιστή και συστήνει επίσης προληπτική αποσύνδεση όταν δεν μπορεί να εφαρμοστεί άμεσα ενημέρωση.
