Ζυρίχη – Ένα πρωτοφανές εκπαιδευτικό μοντέλο, το οποίο εξοβελίζει πλήρως τα παραδοσιακά μέσα ψυχαγωγίας από τις σχολικές αίθουσες, δοκιμάζεται εντατικά τα τελευταία χρόνια, αλλάζοντας άρδην τα δεδομένα για την ανάπτυξη των παιδικών σταθμών χωρίς παιχνίδια.
Υπό την αυστηρή καθοδήγηση του Κέντρου Πρόληψης Εξαρτήσεων, τα νήπια καλούνται να αλληλεπιδράσουν αποκλειστικά με βασικά στοιχεία του περιβάλλοντος, όπως καρέκλες, χαρτόκουτα και φυσικά υλικά, σε μια προσπάθεια να θωρακιστούν απέναντι στις σύγχρονες καταναλωτικές συνήθειες. Η απουσία έτοιμων ερεθισμάτων αναγκάζει τους μικρούς μαθητές να καλλιεργήσουν εσωτερικούς μηχανισμούς διαχείρισης συναισθημάτων.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- 54 σχολικές τάξεις έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα σταδιακά από το 2021.
- 21 τμήματα νηπιαγωγείων συμμετέχουν ενεργά στην τρέχουσα φάση του πειράματος.
- 8 έως 10 εβδομάδες διαρκεί η περίοδος πλήρους αποχής από τα συμβατικά παιχνίδια.
Πώς η απουσία παιχνιδιών ενισχύει την ανεξαρτησία των νηπίων
Κατά τη διάρκεια της υποχρεωτικής περιόδου των δύο και πλέον μηνών, οι παιδαγωγοί αναλαμβάνουν τον ρόλο του διακριτικού παρατηρητή, παρεμβαίνοντας αποκλειστικά και μόνο όταν προκύπτει απόλυτη ανάγκη για την ασφάλεια των παιδιών. Τα νήπια, στερημένα από τα συνήθη αντικείμενα προσοχής, καλούνται να αναπτύξουν νέους κώδικες επικοινωνίας, στρέφοντας το ενδιαφέρον τους το ένα προς το άλλο αντί να αναλώνουν τον χρόνο τους σε υλικά αγαθά. Η διαδικασία αυτή, αν και πρωτόγνωρη, φέρεται να λειτουργεί ως καταλύτης για την ομαδικότητα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε η πόλη της Ζυρίχης, η απομάκρυνση των παιχνιδιών λειτουργεί ως ένα ιδιότυπο πεδίο εκπαίδευσης για την αυτορρύθμιση. Τα παιδιά αναγκάζονται να επινοήσουν τα δικά τους σενάρια δράσης, μετατρέποντας άδεια κουτιά σε πολύπλοκα συστήματα παιχνιδιού, γεγονός που οξύνει την κριτική τους σκέψη και μειώνει την εξάρτηση από την εξωτερική ψυχαγωγία. Η φαντασία επιστρατεύεται για να καλύψει το κενό της ύλης.
Οι αρχές της ελβετικής πόλης εκτιμούν ότι η συγκεκριμένη μεθοδολογία λειτουργεί προληπτικά ενάντια σε μελλοντικές εξαρτητικές συμπεριφορές. Το περιβάλλον του νηπιαγωγείου, απογυμνωμένο από περισπασμούς, μετατρέπεται σε ένα εργαστήριο κοινωνικών δεξιοτήτων, όπου η επιτυχία μετριέται από την ικανότητα συνεργασίας και την ανθεκτικότητα απέναντι στην πλήξη. Οι εκπαιδευτικοί καταγράφουν σταδιακή μείωση των εντάσεων.
Διχάζει τους γονείς το νέο πειραματικό μοντέλο στα σχολεία
Παρά τις ενθαρρυντικές αναφορές από το Κέντρο Πρόληψης Εξαρτήσεων, το οποίο κάνει λόγο για ένα απόλυτα επιτυχημένο εγχείρημα με θετική ανατροφοδότηση από τις συμμετέχουσες μονάδες, μια σημαντική μερίδα κηδεμόνων εκφράζει έντονη δυσαρέσκεια. Σε ενημερωτικές συναντήσεις που πραγματοποιήθηκαν τοπικά, μητέρες και πατέρες διαμαρτυρήθηκαν έντονα για την έλλειψη προηγούμενης συναίνεσης, καταγγέλλοντας ότι τα παιδιά τους επιστρέφουν στο σπίτι εξαντλημένα και συναισθηματικά φορτισμένα από τη συνεχή προσπάθεια αυτοαπασχόλησης. Ένα χαρακτηριστικό περιστατικό κατέληξε μάλιστα στην οριστική απομάκρυνση ενός μαθητή, με την οικογένεια να επιλέγει τη λύση του ιδιωτικού σχολείου.
Στο ζήτημα παρενέβησαν και ειδικοί του τομέα της ψυχικής υγείας, αποδομώντας εν μέρει το θεωρητικό υπόβαθρο του προγράμματος. Όπως αναφέρθηκε από τον παιδοψυχολόγο Allan Guggenbühl, ερευνητή στο Ινστιτούτο Παιδαγωγικής της Ζυρίχης (Pädagogische Hochschule Zürich), η σύνδεση μεταξύ της χρήσης απλών παιχνιδιών στην προσχολική ηλικία και της ανάπτυξης εθισμών αργότερα στη ζωή χαρακτηρίζεται επισφαλής και καθαρά υποθετική. Παρ’ όλα αυτά, οι επιστημονικοί κύκλοι συγκλίνουν στο γεγονός ότι το επίμαχο πείραμα δεν εγκυμονεί κινδύνους για τον ψυχισμό των νηπίων, αφήνοντας ανοικτό το δρόμο για τη συνέχιση των δοκιμών.
