Αυστρία – Υπερβολικά πολλές ώρες εργάζονται οι πλήρως απασχολούμενοι στην Αυστρία συγκριτικά με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με το Εργατικό Επιμελητήριο και τα συνδικάτα να ζητούν επιτακτικά τη μείωση του ωραρίου.
Τα εκατομμύρια απλήρωτων υπερωριών και οι σοβαροί κίνδυνοι για την υγεία των υπαλλήλων θέτουν πλέον την παραδοσιακή 40ωρη εβδομάδα υπό ευθεία αμφισβήτηση.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Το 2025 καταγράφηκαν 45,9 εκατομμύρια απλήρωτες υπερωρίες στην Αυστρία, κοστίζοντας στους εργαζομένους πάνω από 2,5 δισ. ευρώ.
- Ο μέσος χρόνος εργασίας για τους πλήρως απασχολούμενους αγγίζει τις 40,7 ώρες την εβδομάδα.
- Πάνω από το 80% των εργαζομένων επιθυμεί μικρότερα ωράρια, με κεντρικό αίτημα την αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου.
Ο λογαριασμός των απλήρωτων υπερωριών
Το Εργατικό Επιμελητήριο (AK) και η Αυστριακή Συνομοσπονδία Συνδικάτων (ÖGB) κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τις συνθήκες στην εγχώρια αγορά εργασίας. Σύμφωνα με το νέο περιοδικό «Gesunde Arbeit» («Υγιής Εργασία»), ο μέσος Αυστριακός με πλήρη απασχόληση εργάζεται 40,7 ώρες εβδομαδιαίως, γεγονός που κατατάσσει τη χώρα στις υψηλότερες θέσεις της ευρωπαϊκής κλίμακας.
Παράλληλα, τα στατιστικά στοιχεία για το 2025 αποκαλύπτουν μια ανησυχητική εικόνα. Καταγράφηκαν 45,9 εκατομμύρια ώρες υπερωριακής απασχόλησης οι οποίες δεν πληρώθηκαν ποτέ ούτε αντισταθμίστηκαν με άδεια ή ρεπό. Η συνθήκη αυτή στέρησε από τους εργαζομένους εισοδήματα που ξεπερνούν συνολικά τα 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ, εντείνοντας το αίσθημα αδικίας και την ανάγκη για δραστικές ρυθμιστικές αλλαγές.
Κίνδυνοι για την υγεία και αυξημένα ατυχήματα
Η εκτεταμένη διάρκεια της εργάσιμης ημέρας έχει άμεσες επιπτώσεις στην ασφάλεια και τη σωματική ακεραιότητα. Τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι μετά την όγδοη ώρα εργασίας, η προσοχή και η συγκέντρωση μειώνονται δραματικά. Όταν μάλιστα οι ώρες φτάνουν τις 12, ο κίνδυνος τραυματισμού τριπλασιάζεται σε σχέση με την όγδοη ώρα, δημιουργώντας εξαιρετικά επικίνδυνες συνθήκες στον εργασιακό χώρο.
Σοβαροί κίνδυνοι ελλοχεύουν και για όσους ξεπερνούν κατά πολύ το κανονικό εβδομαδιαίο ωράριο. Εργαζόμενοι με περισσότερες από 64 ώρες την εβδομάδα διατρέχουν κατά 88% υψηλότερο κίνδυνο ατυχήματος σε σύγκριση με όσους δουλεύουν αυστηρά έως 40 ώρες. Επιπλέον, οι νυχτερινές βάρδιες αυξάνουν τις πιθανότητες εργατικού ατυχήματος κατά 36% σε σχέση με τις αντίστοιχες πρωινές.
Η 40ωρη εβδομάδα θεωρείται πλέον παρωχημένη
Η πρόεδρος του AK, Renate Anderl, υποστηρίζει ότι το νομικό πλαίσιο των 40 ωρών δεν ανταποκρίνεται στις σύγχρονες επαγγελματικές και κοινωνικές ανάγκες. Η παραγωγικότητα έχει αυξηθεί κατακόρυφα τις τελευταίες δεκαετίες, όμως το νομοθετικό μοντέλο παραμένει στάσιμο. Σύμφωνα με τις σχετικές έρευνες, περισσότερο από το 80% των ερωτηθέντων ζητά μικρότερο χρόνο εργασίας, ώστε η επαγγελματική ζωή να μην επισκιάζει την προσωπική.
Η Sybille Pirklbauer, επικεφαλής κοινωνικής πολιτικής του AK στη Βιέννη, προειδοποιεί για την αυξανόμενη πίεση που δέχεται η προσωπική ξεκούραση. Το πρόβλημα εντείνεται από τη συνεχή ψηφιακή διαθεσιμότητα, καθώς πάνω από το 80% των εργαζομένων δηλώνει ότι είναι προσβάσιμο εκτός ωραρίου. Επίσης, η τάση του «παροντισμού» ανησυχεί τους ειδικούς, με το 65% να παραδέχεται ότι έχει πάει στη δουλειά τουλάχιστον μία φορά άρρωστο κατά το τελευταίο εξάμηνο.
Επιτυχημένα παραδείγματα μείωσης ωραρίου στην πράξη
Στον επιχειρηματικό κόσμο, τα πειράματα μείωσης του ωραρίου δείχνουν θετικά και μετρήσιμα αποτελέσματα. Μια εταιρεία στην Άνω Αυστρία μείωσε τις ώρες από 40 σε 30 την εβδομάδα με την καθοδήγηση του Εργατικού Επιμελητηρίου. Το αποτέλεσμα ήταν η άμεση πτώση των αναρρωτικών αδειών και η ταυτόχρονη αύξηση της παραγωγικότητας και των κινήτρων του προσωπικού.
Αντίστοιχα στη Βιέννη, η εταιρεία Octapharma Pharmazeutika Produktionsges.m.b.H. εισήγαγε ένα νέο, πιο ευέλικτο μοντέλο βαρδιών. Οι εργαζόμενοι απασχολούνται πλέον 33,6 αντί για 38 ώρες εβδομαδιαίως, με καλύτερο προγραμματισμό, σταθερά πληρωμένα διαλείμματα και επιπλέον 125 ευρώ ενίσχυση στον μηνιαίο μισθό τους.
Το αίτημα για νέους κανόνες και καλύτερους ελέγχους
Το AK και η ÖGB απαιτούν την επίσημη νομοθετική μείωση του κανονικού χρόνου εργασίας, διατηρώντας παράλληλα τις αποδοχές στο ακέραιο. Επιπλέον, ζητούν την πλήρη κατάργηση των ρυθμίσεων για τη 12ωρη εργάσιμη ημέρα και τη διεξαγωγή οργανωμένων πιλοτικών δοκιμών για την εφαρμογή της τετραήμερης εβδομάδας εργασίας στην Αυστρία.
Οι απαιτήσεις τους επεκτείνονται στη στελέχωση της επιθεώρησης εργασίας για αποτελεσματικότερους ελέγχους και στην επιβολή αυστηρών κυρώσεων σε περίπτωση παραβιάσεων των ωραρίων. Τέλος, δίνεται έμφαση στους εργαζόμενους μερικής απασχόλησης, με το αίτημα να λαμβάνουν μισθολογική προσαύξηση από την πρώτη κιόλας ώρα επιπλέον εργασίας, ώστε να μην αντιμετωπίζονται από τις επιχειρήσεις ως φθηνό, ευέλικτο δυναμικό.
