Στουτγάρδη – Σε ριζική αναθεώρηση του πλαισίου προστασίας της δημόσιας υγείας προχωρά το κρατίδιο της Βάδης-Βυρτεμβέργης, ψηφίζοντας ένα νέο, αυστηρότερο νομοσχέδιο που αλλάζει τα δεδομένα για τους καπνιστές. Η τοπική κυβέρνηση αποφάσισε να επεκτείνει τις απαγορεύσεις καπνίσματος σε πληθώρα εξωτερικών δημόσιων χώρων, βάζοντας στο στόχαστρο όχι μόνο το παραδοσιακό τσιγάρο, αλλά και όλες τις σύγχρονες εναλλακτικές μορφές καπνίσματος.
Η μεταρρύθμιση του νόμου για την προστασία από το παθητικό κάπνισμα (Landesnichtraucherschutzgesetz) ψηφίστηκε στις αρχές Φεβρουαρίου 2026 και αναμένεται να τεθεί σε πλήρη εφαρμογή εντός των επόμενων μηνών. Βασικός πυλώνας της νέας νομοθεσίας είναι η εξίσωση του κλασικού καπνού με τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, τους ναργιλέδες (shisha) και τα προϊόντα θέρμανσης καπνού. Η απαγόρευση ισχύει πλέον καθολικά για τα προϊόντα αυτά στους οριζόμενους χώρους, ανεξάρτητα από το αν περιέχουν νικοτίνη ή όχι, κλείνοντας έτσι κάθε πιθανό «παραθυράκι».
Εκτόξευση των προστίμων και νέες απαγορευμένες ζώνες
Η πιο αισθητή αλλαγή για τους πολίτες αφορά το ύψος των χρηματικών ποινών, οι οποίες αυξάνονται δραματικά. Ενώ μέχρι πρότινος η παραβίαση του καπνίσματος τιμωρούνταν με περίπου 40 ευρώ, το νέο πλαίσιο προβλέπει πρόστιμο που μπορεί να φτάσει τα 200 ευρώ για την πρώτη παράβαση. Σε περίπτωση υποτροπής εντός ενός έτους, το ποσό αυτό εκτινάσσεται στα 500 ευρώ. Ακόμη βαρύτερες είναι οι συνέπειες για τους ιδιοκτήτες και διαχειριστές χώρων που δεν επιβάλλουν τους κανόνες, με τα πρόστιμα να ξεκινούν από 3.300 ευρώ και να αγγίζουν τα 6.500 ευρώ σε περίπτωση επαναλαμβανόμενης παράβασης.
Το πεδίο εφαρμογής του νόμου διευρύνεται σημαντικά, καλύπτοντας πλέον ευαίσθητους εξωτερικούς χώρους. Το κάπνισμα και το άτμισμα απαγορεύονται αυστηρά σε παιδικές χαρές, σχολικές αυλές και στάσεις μέσων μαζικής μεταφοράς. Επιπλέον, χώροι αναψυχής και πολιτισμού, όπως οι ανοιχτές πισίνες (Freibäder), οι ζωολογικοί κήποι και τα θεματικά πάρκα, καθίστανται ζώνες ελεύθερες καπνού, διατηρώντας ωστόσο τη δυνατότητα να ορίσουν συγκεκριμένα, μεμονωμένα σημεία για καπνιστές.
Στόχευση στην υγεία και αντιδράσεις της εστίασης
Η πρωτοβουλία της κυβέρνησης βασίστηκε εν μέρει σε συστάσεις που προέκυψαν από διάλογο πολιτών, στον οποίο συμμετείχαν 50 τυχαία επιλεγμένα άτομα. Στόχος είναι η θωράκιση ευάλωτων ομάδων, όπως τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι και οι χρονίως πάσχοντες, από τις βλαβερές συνέπειες του παθητικού καπνίσματος. Σύμφωνα με τα στοιχεία, ένας στους δέκα θανάτους στη Βάδη-Βυρτεμβέργη συνδέεται με το κάπνισμα, με τα παιδιά να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για σοβαρές παθήσεις λόγω της μειωμένης ικανότητας του οργανισμού τους να αποβάλλει τις τοξικές ουσίες.
Όσον αφορά τον κλάδο της εστίασης, ορισμένες ισορροπίες διατηρούνται. Σε εστιατόρια, ντισκοτέκ και σκηνές φεστιβάλ (όπως στο Cannstatter Wasen), εξακολουθούν να ισχύουν οι εξαιρέσεις για ξεχωριστούς χώρους καπνιστών, στους οποίους επιτρέπεται η είσοδος μόνο σε ενηλίκους. Εισάγεται, ωστόσο, η «υποχρέωση διαφάνειας», που απαιτεί σαφή σήμανση στην είσοδο του καταστήματος για την ύπαρξη ή μη χώρου καπνιστών. Ο πρόεδρος της ένωσης ξενοδόχων και εστιατόρων DEHOGA, Hans-Ulrich Kauderer, χαιρέτισε τη διατήρηση των εξαιρέσεων, επισημαίνοντας ότι ένα καθολικό απαγορευτικό θα δημιουργούσε λειτουργικά προβλήματα, όπως ηχορύπανση και συνωστισμό στις εξόδους κινδύνου.
