Ριζικές αλλαγές στα δικαιώματα των επιβατών που μετακινούνται αεροπορικώς εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και προς τη Σουηδία, τη Νορβηγία και την Ελβετία, φέρνει το νέο νομοθετικό πλαίσιο που εγκρίθηκε πρόσφατα από τους Ευρωπαίους υπουργούς.
Οι νέοι κανόνες, οι οποίοι αναμένεται να τεθούν σε ισχύ στα μέσα του 2027, στοχεύουν στην απλοποίηση των διαδικασιών αποζημίωσης, στην κατάργηση αμφιλεγόμενων πρόσθετων χρεώσεων και στην ενίσχυση της προστασίας ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Σε ισχύ από τα μέσα του 2027 οι νέοι ευρωπαϊκοί κανόνες για τις πτήσεις.
- Αποζημιώσεις από 250 έως 600 ευρώ για καθυστερήσεις άνω των τριών ωρών.
- Δωρεάν διπλανές θέσεις για παιδιά κάτω των 14 ετών και εγκύους.
Αποζημιώσεις για καθυστερήσεις και οι υποχρεώσεις των εταιρειών
Μετά από μακρές διαπραγματεύσεις ανάμεσα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη-μέλη, οι προϋποθέσεις για τη λήψη αποζημίωσης λόγω καθυστέρησης παρέμειναν σταθερές, παρά τις αρχικές πιέσεις για αυστηροποίηση των ορίων. Οι ταξιδιώτες διατηρούν το δικαίωμα οικονομικής αποκατάστασης εφόσον η πτήση τους καθυστερήσει τουλάχιστον τρεις ώρες, με την ευθύνη να βαρύνει αποκλειστικά την αεροπορική εταιρεία. Τα ποσά διαμορφώνονται κλιμακωτά με βάση την απόσταση: 250 ευρώ για διαδρομές έως 1.500 χιλιόμετρα, 400 ευρώ για αποστάσεις έως 3.500 χιλιόμετρα και 600 ευρώ για πτήσεις που ξεπερνούν τα 3.500 χιλιόμετρα εκτός των ορίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι αεροπορικές εταιρείες απαλλάσσονται από την υποχρέωση καταβολής αποζημίωσης μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως είναι οι ακραίες καιρικές συνθήκες, οι φυσικές καταστροφές, οι απεργίες των υπηρεσιών επίγειας εξυπηρέτησης ή περιστατικά με επιβάτες που προκαλούν αναταραχή. Σύμφωνα με τη νέα ρύθμιση, η εταιρεία οφείλει να ενημερώσει γραπτώς τους επιβάτες για τα δικαιώματά τους εντός 96 ωρών από την ολοκλήρωση του ταξιδιού. Οι καταναλωτές έχουν στη διάθεσή τους περιθώριο εννέα μηνών για να υποβάλουν το αίτημά τους, ενώ η αεροπορική υποχρεούται να καταβάλει το ποσό ή να αιτιολογήσει την άρνησή της εντός 30 ημερολογιακών ημερών.
Τέλος στις κρυφές χρεώσεις και νέες διευκολύνσεις
Το νέο πλαίσιο βάζει οριστικό τέλος σε πρακτικές που επιβάρυναν οικονομικά τους επιβάτες χωρίς ουσιαστικό λόγο. Κατά τη διαδικασία αναζήτησης εισιτηρίων, οι πλατφόρμες και οι αεροπορικές εταιρείες θα πρέπει πλέον να εμφανίζουν εξ ορισμού την τιμή που περιλαμβάνει μια κανονική χειραποσκευή, διευκολύνοντας έτσι την άμεση σύγκριση των ναύλων. Επιπλέον, καταργείται η χρέωση για την κράτηση διπλανών θέσεων όταν πρόκειται για παιδιά κάτω των 14 ετών που ταξιδεύουν με τους γονείς τους, για εγκύους, καθώς και για άτομα με μειωμένη κινητικότητα και τους συνοδούς τους. Παράλληλα, η διόρθωση ορθογραφικών λαθών στα ονόματα των εισιτηρίων και η εκτύπωση της κάρτας επιβίβασης στο αεροδρόμιο θα παρέχονται πλέον εντελώς δωρεάν.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η ρύθμιση για τη λεγόμενη μη εμφάνιση (no-show). Αν ένας επιβάτης έχει κλείσει εισιτήριο μετ’ επιστροφής αλλά για οποιονδήποτε λόγο δεν χρησιμοποιήσει το πρώτο σκέλος της πτήσης, η αεροπορική εταιρεία δεν έχει πλέον το δικαίωμα να ακυρώσει το εισιτήριο της επιστροφής ούτε να επιβάλει επιπλέον χρεώσεις για τη χρήση του. Σε περίπτωση υποβάθμισης θέσης (downgrade), η επιστροφή μέρους του ναύλου θα γίνεται αυτόματα εντός 14 ημερών. Σε περιπτώσεις σοβαρών καθυστερήσεων, οι εταιρείες υποχρεούνται να παρέχουν δωρεάν αναψυκτικά μετά από δύο ώρες αναμονής, γεύματα μετά από τρεις ώρες, πρόσβαση στο διαδίκτυο και τη δυνατότητα για δύο τηλεφωνικές κλήσεις.
Ο αντίκτυπος στην Ελβετία και οι εναλλακτικές διαδρομές
Καθώς η αναθεωρημένη οδηγία αποτελεί μέρος της υφιστάμενης διμερούς συμφωνίας για τις αεροπορικές μεταφορές ανάμεσα στην Ελβετία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η ελβετική κυβέρνηση θα κληθεί να ενσωματώσει και να εφαρμόσει τους νέους κανόνες στο εθνικό της δίκαιο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να ενημερώσει επίσημα τις ελβετικές αρχές στο πλαίσιο της αρμόδιας μικτής επιτροπής, προκειμένου να ξεκινήσει η διαδικασία εναρμόνισης, διασφαλίζοντας ότι οι επιβάτες που αναχωρούν από ελβετικά αεροδρόμια θα απολαμβάνουν την ίδια προστασία.
Ωστόσο, ορισμένες αλλαγές ενδέχεται να λειτουργήσουν εις βάρος των καταναλωτών σε ειδικές περιπτώσεις. Αν προκύψει πρόβλημα με μια πτήση, η εταιρεία οφείλει να προσφέρει εναλλακτικό τρόπο μεταφοράς (ακόμη και με άλλη εταιρεία ή με τρένο) εντός τριών ωρών. Αν δεν το πράξει, ο επιβάτης μπορεί να οργανώσει μόνος του τη μετακίνησή του, με την αεροπορική να υποχρεούται να καλύψει το κόστος, το οποίο όμως πλέον περιορίζεται ανώτατα στο τετραπλάσιο της αρχικής τιμής του εισιτηρίου. Αυτός ο περιορισμός ενδέχεται να αποβεί ασύμφορος για όσους έχουν αγοράσει πολύ φθηνά εισιτήρια και αναγκαστούν να προμηθευτούν ακριβά εισιτήρια της τελευταίας στιγμής για να φτάσουν στον προορισμό τους.
