Γερμανία – Στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων περισσότερων από 20 ετών έφτασε το ποσοστό των νέων που αποχωρούν από το σχολείο χωρίς τον πρώτο γενικό σχολικό τίτλο. Το σχολικό έτος 2024/2025 ανήλθε στο 8,4%, με περίπου 65.000 νέους, σύμφωνα με στοιχεία της Ομοσπονδιακής Στατιστικής Υπηρεσίας.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Ο αριθμός αυξήθηκε από 56.000 το 2022/2023 σε 65.000 το 2024/2025.
- Πριν από μία δεκαετία, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 5,6%.
- Το γερμανικό κοινοβούλιο εξετάζει σχέδιο νόμου με ελέγχους δεξιοτήτων από την προσχολική ηλικία.
- Στην καταγραφή περιλαμβάνονται και νέοι από ειδικά σχολεία που ολοκλήρωσαν τον κύκλο τους χωρίς γενικό σχολικό τίτλο.
Η άνοδος στους αριθμούς και η σύγκριση με το παρελθόν
Η αύξηση αποτυπώνεται σε τρία διαδοχικά σχολικά έτη. Το 2022/2023 καταγράφηκαν περίπου 56.000 νέοι χωρίς τον συγκεκριμένο τίτλο, το 2023/2024 ο αριθμός έφτασε τους 62.000 και το 2024/2025 τους 65.000. Στην ίδια περίοδο, ο συνολικός αριθμός όσων αποχώρησαν από τα σχολεία κυμαινόταν περίπου από 770.000 έως 800.000 ετησίως.
Το σχολικό έτος 2014/2015, το ποσοστό ήταν 5,6%. Η τελευταία φορά που είχε καταγραφεί υψηλότερη αναλογία από τη σημερινή ήταν το 2002/2003, με 8,9%. Η εικόνα αυτή συμπίπτει με τις αρνητικές επιδόσεις των 15χρονων μαθητών στη διεθνή αξιολόγηση PISA, όπου είχαν σημειωθεί οι χαμηλότερες επιδόσεις τους στη Γερμανία στην ανάγνωση, τα μαθηματικά και τις φυσικές επιστήμες.
Δεν πρόκειται σε όλες τις περιπτώσεις για εγκατάλειψη του σχολείου
Ο Kai Maaz, διευθυντής του Ινστιτούτου Leibniz για την Εκπαιδευτική Έρευνα και Πληροφόρηση, επισημαίνει ότι οι 65.000 νέοι δεν πρέπει να χαρακτηρίζονται συλλήβδην ως μαθητές που εγκατέλειψαν τις σπουδές τους. Σημαντικό μέρος προέρχεται από ειδικά σχολεία, όπου κάποιοι έχουν ολοκληρώσει επιτυχώς τον δικό τους κύκλο εκπαίδευσης, χωρίς όμως να αποκτήσουν τον πρώτο γενικό σχολικό τίτλο.
Κατά τον ίδιο, η άνοδος συνδέεται με τη μακροχρόνια αύξηση των μαθητών που δεν επιτυγχάνουν βασικούς εκπαιδευτικούς στόχους. Ζητά πιο έγκαιρη και σταθερή υποστήριξη, ιδιαίτερα στα σχολεία με πολλά παιδιά από κοινωνικά μειονεκτούντα περιβάλλοντα.
Οι παρεμβάσεις που εξετάζει η γερμανική κυβέρνηση
Το ομοσπονδιακό υπουργείο Παιδείας εξέφρασε ανησυχία για τα αποτελέσματα και παρέπεμψε, μεταξύ άλλων, στο πρόγραμμα Startchancen-Programm. Μέσω αυτού ενισχύονται σχολεία με υψηλό αριθμό παιδιών που αντιμετωπίζουν μαθησιακές δυσκολίες ή προέρχονται από οικογένειες με περιορισμένους οικονομικούς πόρους.
Παράλληλα, η Bundestag συζήτησε για πρώτη φορά την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2026 σχέδιο νόμου για τους παιδικούς σταθμούς και τα νηπιαγωγεία. Προβλέπει ελέγχους γλωσσικών δεξιοτήτων σε τετράχρονα παιδιά σε εθνικό επίπεδο, καθώς και αξιολόγηση μαθηματικών και κοινωνικών δεξιοτήτων, ώστε να παρέχεται στοχευμένη υποστήριξη πριν από την έναρξη του σχολείου. Πρόκειται για νομοθετική πρόταση, όχι για ήδη θεσπισμένο μέτρο.
Η ομοσπονδιακή υπουργός Παιδείας Karin Prien, του CDU, θεωρεί καθοριστική την παρέμβαση στην προσχολική ηλικία, τονίζοντας ότι τα παιδιά που δεν μαθαίνουν εγκαίρως τη γερμανική γλώσσα αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες κατά την ένταξή τους στη σχολική εκπαίδευση.
Οι αντιδράσεις για τη χρηματοδότηση και τη στήριξη των σχολείων
Η πολιτικός των Πρασίνων Anja Reinalter άσκησε κριτική για την προβλεπόμενη οικονομική στήριξη προς τα κρατίδια, τα οποία είναι αρμόδια για τους παιδικούς σταθμούς και χρειάζονται προσωπικό για την εφαρμογή των σχεδίων. Ο καγκελάριος Friedrich Merz έχει ζητήσει κοινή προσπάθεια ομοσπονδιακής κυβέρνησης και κρατιδίων για τη βελτίωση της εκπαίδευσης.
Ο πρόεδρος της Γερμανικής Ένωσης Εκπαιδευτικών Stefan Düll ανέδειξε τις γλωσσικές δυσκολίες ως μία από τις αιτίες απώλειας επαφής με τη σχολική ύλη. Ζήτησε ενίσχυση της γλωσσικής υποστήριξης, της σχολικής κοινωνικής εργασίας και της συνεργασίας με εξωσχολικούς φορείς.
Η Sahra Wagenknecht, ιδρύτρια του BSW, το οποίο είχε ζητήσει τα στοιχεία από τη Στατιστική Υπηρεσία, υποστήριξε ότι η αύξηση των νέων χωρίς γενικό σχολικό τίτλο συνδέεται με τη μελλοντική έλλειψη ειδικευμένου εργατικού δυναμικού και ζήτησε μεγαλύτερη ομοσπονδιακή προτεραιότητα στην εκπαίδευση.
