Ένα πρωτοφανές περιστατικό γραφειοκρατικής δυσλειτουργίας καταγράφηκε πρόσφατα στις ελβετικές αρχές, φέρνοντας στο προσκήνιο τις εξαιρετικά χρονοβόρες διαδικασίες που απαιτούνται για την απόκτηση της ιθαγένειας στη χώρα.
Ειδικότερα, στο καντόνι Thurgau, ο κρατικός μηχανισμός προχώρησε στην επίσημη πολιτογράφηση ενός ατόμου το οποίο είχε ήδη φύγει από τη ζωή.
Η υπόθεση αφορά έναν εβδομηνταεπτάχρονο αιτούντα, ο οποίος βρισκόταν στη μακρά λίστα αναμονής για την έγκριση του αιτήματός του.
Η τελική απόφαση για την απόδοση της ελβετικής υπηκοότητας ελήφθη κατά τη διάρκεια μαζικής συνεδρίασης των αρμόδιων τοπικών οργάνων, ωστόσο η έγκριση έφτασε με τραγική καθυστέρηση.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, ο ηλικιωμένος άνδρας είχε αποβιώσει περίπου έναν μήνα πριν από την τελική επικύρωση των εγγράφων του.
Το γεγονός αυτό ανέδειξε τα σοβαρά κενά στην επικοινωνία μεταξύ των διαφόρων υπηρεσιών, καθώς οι αρμόδιοι αξιωματούχοι που συμμετείχαν στην τελική ψηφοφορία δεν είχαν ενημερωθεί εγκαίρως για τη μεταβολή στην κατάσταση του αιτούντος.
Η συγκεκριμένη αστοχία προκαλεί πλέον ερωτήματα σχετικά με την αποτελεσματικότητα των τελικών ελέγχων, δεδομένου ότι η βασικότερη και αυτονόητη προϋπόθεση για την ολοκλήρωση της διαδικασίας είναι η φυσική παρουσία και η ζωή του ενδιαφερόμενου.
Η υπόθεση αποκαλύπτει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το διοικητικό σύστημα όταν καλείται να διαχειριστεί ταυτόχρονα μεγάλο όγκο αιτήσεων μέσα σε ένα αυστηρά δομημένο αλλά εξαιρετικά αργό θεσμικό πλαίσιο.
Η μαζική έγκριση των αιτήσεων και η απουσία τελικού ελέγχου
Το αρμόδιο νομοθετικό όργανο, το Μεγάλο Συμβούλιο (Grosser Rat) του καντονιού, συνεδρίασε πρόσφατα με σκοπό να εξετάσει και να εγκρίνει μαζικά τις αιτήσεις εκατόν σαράντα ατόμων που επιθυμούσαν να αποκτήσουν την ελβετική ιθαγένεια.
Το συγκεκριμένο όργανο απαρτίζεται από περίπου εκατόν τριάντα εκλεγμένους αξιωματούχους, οι οποίοι φέρουν την τελική ευθύνη για την επικύρωση των φακέλων.
Κατά τη διάρκεια της συγκεκριμένης συνεδρίασης, ο φάκελος του εβδομηνταεπτάχρονου θανόντος συμπεριλήφθηκε κανονικά στη λίστα των επιτυχόντων, περνώντας απαρατήρητος από τον ενδελεχή έλεγχο των μελών του συμβουλίου.
Αναφορές στον ελβετικό τύπο επισημαίνουν ότι ο θάνατος του ηλικιωμένου είχε ήδη δημοσιευθεί στην επίσημη κρατική εφημερίδα, ένα έντυπο το οποίο καταγράφει όλες τις ληξιαρχικές πράξεις της περιοχής.
Ωστόσο, φαίνεται πως κανένα από τα μέλη του κοινοβουλίου δεν είχε αναγνώσει με την απαραίτητη προσοχή τις πρόσφατες ανακοινώσεις, με αποτέλεσμα να μην γίνει η απαραίτητη διασταύρωση των στοιχείων.
Ο μεγάλος αριθμός των αιτήσεων που συζητήθηκαν ταυτόχρονα στην ίδια συνεδρίαση αποτελεί τον βασικό παράγοντα που επέτρεψε σε αυτό το σοβαρό διοικητικό σφάλμα να περάσει τα τελικά φίλτρα χωρίς να γίνει αντιληπτό από καμία αρμόδια υπηρεσία.
Ο πολυεπίπεδος κρατικός μηχανισμός και τα στάδια της διαδικασίας
Η απόκτηση της ιθαγένειας στην Ελβετία αποτελεί μια διαδικασία που φημίζεται για την πολυπλοκότητά της και τη μεγάλη χρονική της διάρκεια, εμπλέκοντας τρία διαφορετικά επίπεδα διοίκησης.
Πριν φτάσει ένας φάκελος στην τελική κρίση του Μεγάλου Συμβουλίου στο εκάστοτε καντόνι, ο αιτών οφείλει να ολοκληρώσει με επιτυχία το πρώτο και πλέον καθοριστικό στάδιο σε δημοτικό επίπεδο.
Αυτό περιλαμβάνει συνήθως την υποβολή σε ειδικά τεστ γνώσεων και εξονυχιστικές προσωπικές συνεντεύξεις από τις τοπικές αρχές.
Εφόσον ο υποψήφιος κριθεί κατάλληλος από τον δήμο, ο φάκελος διαβιβάζεται στο ομοσπονδιακό επίπεδο, όπου διεξάγονται ενδελεχείς έλεγχοι ασφαλείας και πληρότητας στοιχείων από τις κεντρικές κρατικές υπηρεσίες.
Μόνο μετά την ομοσπονδιακή έγκριση, η αίτηση επιστρέφει πίσω στο καντόνι για την τελική επικύρωση.
Αυτή η διαρκής μεταφορά των εγγράφων μεταξύ των βαθμίδων της διοίκησης δημιουργεί αναπόφευκτα μεγάλες χρονικές καθυστερήσεις, αυξάνοντας τον κίνδυνο να αλλάξουν τα πραγματικά δεδομένα της ζωής των αιτούντων, όπως συνέβη στην περίπτωση του εβδομηνταεπτάχρονου.
Η τελική έγκριση από το νομοθετικό σώμα αποτελεί το επιστέγασμα αυτής της μακράς πορείας, η οποία συχνά απαιτεί χρόνια υπομονής από την πλευρά των ενδιαφερόμενων μέχρι την οριστική έκδοση της απόφασης.
