Μόναχο – Σε μια ευρείας κλίμακας αντεπίθεση για την προστασία της κατοικίας και τη συγκράτηση των τιμών των ενοικίων προχωρά ο Δήμος του Μονάχου, ενεργοποιώντας τρία βασικά εργαλεία: τον νέο Δείκτη Ενοικίων (Mietspiegel), τις ζώνες προστασίας της κοινωνικής σύνθεσης και το κυνηγητό της παράνομης βραχυχρόνιας μίσθωσης. Στόχος των αρχών είναι να διασφαλιστεί ο κοινωνικός χαρακτήρας της πόλης και να μπει φρένο στην εκτόξευση του κόστους στέγασης.
Ήδη από τις αρχές του έτους, βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία συλλογής δεδομένων για τον νέο Δείκτη Ενοικίων του 2027. Περίπου 30.000 νοικοκυριά στο Μόναχο, επιλεγμένα τυχαία, λαμβάνουν επιστολές από το ινστιτούτο ερευνών Kantar, κατ’ εντολή του Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής (Sozialreferat). Η διαδικασία, η οποία είναι υποχρεωτική για τους πολίτες από το 2022, αφορά ελεύθερα χρηματοδοτούμενα διαμερίσματα των οποίων το ενοίκιο έχει αλλάξει τα τελευταία έξι χρόνια. Οι συνεντεύξεις, που θα διαρκέσουν έως τα τέλη Απριλίου, στοχεύουν στη συλλογή στοιχείων για το μέγεθος, τον εξοπλισμό και την τοποθεσία των ακινήτων, ώστε να καθοριστεί με ακρίβεια το «μέσο ενοίκιο» της περιοχής.
Η παρέμβαση του Δημάρχου Dieter Reiter
Ο Δήμαρχος του Μονάχου, Dieter Reiter, τοποθετήθηκε με αυστηρότητα για το ζήτημα, επισημαίνοντας μια σημαντική στρέβλωση στον τρόπο υπολογισμού του δείκτη. Όπως τόνισε, όσο λαμβάνονται υπόψη μόνο τα νέα συμβόλαια μίσθωσης, οι τιμές θα οδηγούνται μαθηματικά προς τα πάνω. Ζήτησε επιτακτικά από τον ομοσπονδιακό νομοθέτη να συμπεριληφθούν στον υπολογισμό τόσο τα παλαιά συμβόλαια όσο και οι επιδοτούμενες κατοικίες, όπου το μέσο ενοίκιο της δημοτικής εταιρείας στέγασης κυμαίνεται στα οκτώ ευρώ ανά τετραγωνικό. Παράλληλα, απηύθυνε έκκληση στους ιδιοκτήτες ακινήτων να μην εξαντλούν κάθε νομικό περιθώριο για αυξήσεις στα μισθώματα.
Ασπίδα προστασίας για 204.000 διαμερίσματα
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει η πόλη στο εργαλείο των «Erhaltungssatzungen» (κανονισμοί διατήρησης), μέσω των οποίων προστατεύεται η φυσιογνωμία συγκεκριμένων γειτονιών. Σήμερα, το Μόναχο διαθέτει 36 τέτοιες περιοχές, όπου κατοικούν περίπου 339.000 πολίτες σε 204.000 διαμερίσματα, αριθμός που αντιστοιχεί στο 21% του πληθυσμού. Πρόσφατα, οι ζώνες προστασίας επεκτάθηκαν στις περιοχές Untere Au και Untergiesing.
Στις ζώνες αυτές, ο δήμος έχει αυξημένο λόγο στις μεταβολές των ακινήτων. Απαγορεύονται οι πολυτελείς ανακαινίσεις που οδηγούν σε υπέρογκες αυξήσεις ενοικίων, καθώς και η μετατροπή ενοικιαζόμενων διαμερισμάτων σε ιδιόκτητα, με στόχο να αποφευχθεί ο εκτοπισμός των παλαιών κατοίκων.
Πρόστιμα-μαμούθ για Airbnb και κενά σπίτια
Στο μέτωπο της παράνομης χρήσης ακινήτων (Zweckentfremdung), οι αρχές εντείνουν τους ελέγχους. Η νομοθεσία απαγορεύει τη μίσθωση κατοικίας ως τουριστικό κατάλυμα για περισσότερες από οκτώ εβδομάδες ετησίως, καθώς και την παραμονή ακινήτου ως κενού για διάστημα άνω των τριών μηνών χωρίς σοβαρή αιτία. Την τελευταία πενταετία, ο δήμος επέβαλε πρόστιμα συνολικού ύψους 4,4 εκατομμυρίων ευρώ για τέτοιες παραβάσεις.
Μόνο το 2024, οι υπηρεσίες του δήμου κατάφεραν να «σώσουν» 448 διαμερίσματα από παράνομη χρήση, επιστρέφοντας ουσιαστικά στην αγορά κατοικίας περίπου 28.000 τετραγωνικά μέτρα ετησίως. Για την περαιτέρω θωράκιση της αγοράς, η πόλη πιέζει το κρατίδιο της Βαυαρίας για αυστηρότερα μέτρα, όπως η υποχρεωτική εγγραφή των τουριστικών καταλυμάτων σε μητρώο και η χρήση πραγματικών ονομάτων στις πλατφόρμες τύπου Airbnb. Οι πολίτες, μάλιστα, μπορούν να καταγγέλλουν ύποπτες περιπτώσεις μέσω ειδικής πλατφόρμας, όπου πέρυσι καταγράφηκαν 1.164 αναφορές.
