Ενώ η ελβετική κοινή γνώμη ετοιμάζεται για την ομοσπονδιακή ψηφοφορία της 8ης Μαρτίου σχετικά με την πρωτοβουλία «Τα μετρητά είναι ελευθερία», μια πολύ πιο ουσιαστική και πρακτική σύγκρουση εξελίσσεται σε επίπεδο καντονιών.
Ενώ η εθνική πρωτοβουλία και η αντιπρόταση της κυβέρνησης έχουν κυρίως συμβολικό χαρακτήρα, στοχεύοντας στη συνταγματική κατοχύρωση της διάθεσης μετρητών, οι τοπικές αρχές προχωρούν σε άμεσα μέτρα που επηρεάζουν τη λειτουργία των επιχειρήσεων, προκαλώντας την έντονη αντίδραση του κλάδου της φιλοξενίας.
Η αυξανόμενη τάση των επιχειρήσεων, ιδιαίτερα στον χώρο της εστίασης, να καταργούν τα μετρητά και να δέχονται αποκλειστικά ηλεκτρονικές πληρωμές, έχει πυροδοτήσει πολιτικές πρωτοβουλίες από διαφορετικούς ιδεολογικούς χώρους.
Το ζήτημα έχει λάβει διαστάσεις, με τα καντόνια να προσπαθούν να νομοθετήσουν την υποχρεωτική αποδοχή ρευστού, δημιουργώντας ένα πεδίο έντονης αντιπαράθεσης με τους επιχειρηματίες.
Δικαστική προσφυγή στη Γενεύη
Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα της νέας πραγματικότητας εντοπίζεται στη Γενεύη.
Τον περασμένο Οκτώβριο, το τοπικό κοινοβούλιο, κατόπιν πρότασης του SVP, ψήφισε νόμο που καθιστά υποχρεωτική την αποδοχή μετρητών και άλλων τρεχόντων μέσων πληρωμής για όλες τις επιχειρήσεις εστίασης. Η άρνηση συμμόρφωσης επιφέρει πλέον πρόστιμα.
Η νομοθετική αυτή ρύθμιση προέκυψε ως αντίδραση σε φαινόμενα αποκλεισμού των μετρητών σε χριστουγεννιάτικες αγορές και στα σημεία εστίασης του σταδίου Stade de Genève.
Ωστόσο, η εφαρμογή του νόμου δεν έμεινε αναπάντητη. Η διαχειρίστρια εταιρεία του ξενοδοχείου «Ruby Claire Hôtel & Bar», το οποίο βρίσκεται στο κέντρο της πόλης, κατέθεσε προσφυγή στο Συνταγματικό Δικαστήριο της Γενεύης τον Νοέμβριο.
Το συγκεκριμένο ξενοδοχείο, που άνοιξε εν μέσω πανδημίας, λειτουργεί εξαρχής με το μοντέλο «Cashless only».
Σύμφωνα με νομικούς κύκλους που επικαλείται το RTS, η επιχείρηση υποστηρίζει ότι η υποχρέωση διατήρησης ταμείου με μετρητά εγκυμονεί κινδύνους ασφαλείας για το προσωπικό, ενώ παράλληλα παραβιάζει την οικονομική ελευθερία που κατοχυρώνεται από το ομοσπονδιακό σύνταγμα.
Πολιτικές πιέσεις σε άλλα καντόνια
Η Γενεύη δεν αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση, καθώς παρόμοιες κινήσεις καταγράφονται και σε άλλες περιοχές της Ελβετίας.
Στο Aargau, μέλη του Μεγάλου Συμβουλίου από το κόμμα Mitte και το SVP ζητούν την τροποποίηση του νόμου περί φιλοξενίας ώστε να θεσπιστεί η υποχρεωτική αποδοχή μετρητών σε εστιατόρια, καφέ και χώρους εκδηλώσεων.
Αντίστοιχη κινητικότητα παρατηρείται και στη Βέρνη, όπου μια διακομματική συμμαχία που εκτείνεται από το GLP έως το SVP κατέθεσε παρόμοια πρόταση.
Στη Ζυρίχη, η συζήτηση επεκτείνεται και στις δημόσιες μεταφορές, με εκκρεμή πρόταση από την αριστερή πτέρυγα του καντονιακού συμβουλίου, η οποία στοχεύει να υποχρεώσει τον οργανισμό συγκοινωνιών ZVV να δέχεται μετρητά.
Οι κινήσεις αυτές δείχνουν ότι η πολιτική βούληση για τη διατήρηση του ρευστού ως βασικού μέσου συναλλαγής είναι ισχυρή και διαπερνά οριζόντια το πολιτικό φάσμα.
Η αντίδραση του κλάδου
Ο κλαδικός σύνδεσμος Gastrosuisse τάσσεται ξεκάθαρα κατά των υποχρεωτικών ρυθμίσεων, απορρίπτοντας την πρωτοβουλία για τα μετρητά και στηρίζοντας την κυβερνητική αντιπρόταση.
Ο εκπρόσωπος επικοινωνίας του συνδέσμου, Patrik Hasler-Olbrych, τονίζει ότι η επιλογή των μέσων πληρωμής εμπίπτει στην επιχειρηματική ελευθερία του κάθε ιδιοκτήτη.
Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι κάθε μέσο πληρωμής συνοδεύεται από λειτουργικά κόστη και προμήθειες, και ως εκ τούτου οι επιχειρήσεις πρέπει να έχουν το δικαίωμα να αποφασίζουν αυτόνομα.
Παράλληλα, ο Patrik Hasler-Olbrych χαρακτηρίζει ακατανόητη την επιλεκτική στόχευση του κλάδου της φιλοξενίας από τις νομοθετικές πρωτοβουλίες των καντονιών, κάνοντας λόγο για άνιση μεταχείριση, παρά την αναγνώριση της κοινωνικής σημασίας που έχουν τα εστιατόρια και τα καφέ.
