Γερμανία – Μια νομική εξέλιξη μείζονος σημασίας βρίσκεται σε εξέλιξη στη Γερμανία, θέτοντας στο επίκεντρο τον τρόπο με τον οποίο ο τεχνολογικός κολοσσός Meta διαχειρίζεται τα προσωπικά δεδομένα εκατομμυρίων χρηστών.
Μέσω μιας μαζικής νομικής κίνησης, κάτοχοι λογαριασμών στο Facebook και το Instagram έχουν πλέον τη δυνατότητα να διεκδικήσουν αποζημίωση, η οποία σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να αγγίξει ή και να ξεπεράσει τα 1.000 ευρώ.
Η διαδικασία, η οποία συντονίζεται από την Ένωση Προστασίας Καταναλωτών (VSV), βασίζεται σε κατηγορίες για παράνομη συλλογή δεδομένων και παρακολούθηση της ψηφιακής συμπεριφοράς των πολιτών.
Ο μηχανισμός παρακολούθησης και η νομική βάση
Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται η πρακτική της Meta να συγκεντρώνει πληροφορίες για τους χρήστες της, όχι μόνο κατά την παραμονή τους στις πλατφόρμες της, αλλά και κατά την περιήγησή τους σε τρίτες ιστοσελίδες.
Σύμφωνα με τις καταγγελίες, ο αμερικανικός όμιλος χρησιμοποιεί λογισμικό ανάλυσης που είναι ενσωματωμένο σε πλήθος διαδικτυακών τόπων, επιτρέποντας την καταγραφή του ιστορικού περιήγησης, των αγοραστικών συνηθειών, ακόμη και ευαίσθητων πληροφοριών που αφορούν την ψυχική υγεία ή την προσωπική ζωή των χρηστών.
Νομικοί κύκλοι και οργανώσεις, όπως η Stiftung Warentest, χαρακτηρίζουν αυτές τις πρακτικές ως σαφώς παράνομες βάσει του ευρωπαϊκού δικαίου, καθώς η συλλογή δεδομένων φέρεται να πραγματοποιείται ακόμη και όταν οι χρήστες έχουν προσπαθήσει να περιορίσουν την ιχνηλάτησή τους μέσω των ρυθμίσεων των συσκευών τους.
Δικαστικά προηγούμενα και πιθανές αποζημιώσεις
Η νομική θέση των καταναλωτών ενισχύεται από σωρεία δικαστικών αποφάσεων που έχουν ήδη εκδοθεί σε ατομικό επίπεδο.
Εκατοντάδες περιφερειακά δικαστήρια (Landgerichte), καθώς και τρία ανώτερα περιφερειακά δικαστήρια (Oberlandesgerichte) στη Γερμανία, έχουν αποφανθεί κατά της Meta, κρίνοντας ότι η συλλογή δεδομένων υπερέβη τα επιτρεπτά όρια.
Στις περιπτώσεις αυτές, οι ενάγοντες έλαβαν αποζημιώσεις που κυμαίνονταν από 250 έως και 5.000 ευρώ, ανάλογα με την έκταση της παραβίασης.
Η τρέχουσα ομαδική αγωγή (Sammelklage) προσφέρει μια εναλλακτική οδό για τους χρήστες που δεν επιθυμούν να προσφύγουν μεμονωμένα στη δικαιοσύνη.
Η συμμετοχή στη διαδικασία είναι δωρεάν και ακίνδυνη για τους συμμετέχοντες, καθώς σε περίπτωση αρνητικής έκβασης δεν επιβαρύνονται με δικαστικά έξοδα.
Διαδικασία εγγραφής στο μητρώο αγωγών
Η συμμετοχή στην ομαδική αγωγή πραγματοποιείται μέσω της επίσημης ιστοσελίδας του Ομοσπονδιακού Γραφείου Δικαιοσύνης (Bundesjustizamt).
Η διαδικασία απευθύνεται σε κάθε ενήλικο που διαθέτει ενεργό λογαριασμό, ενώ υπάρχει πρόβλεψη και για ανήλικους χρήστες μέσω των κηδεμόνων τους.
Τα βήματα για την υποβολή της αίτησης είναι συγκεκριμένα και απαιτούν την συμπλήρωση μιας ηλεκτρονικής φόρμας.
- Επιλογή ιδιότητας: Ο ενδιαφερόμενος δηλώνει συμμετοχή ως καταναλωτής (Verbraucher).
- Προσωπικά στοιχεία: Συμπληρώνονται το ονοματεπώνυμο και η ταχυδρομική διεύθυνση.
- Αιτιολογία συμμετοχής: Στο πεδίο που αφορά τον λόγο ένταξης, απαιτείται μια σύντομη δήλωση. Οι νομικοί σύμβουλοι προτείνουν τη χρήση συγκεκριμένου λεκτικού που αναφέρει τη διάρκεια χρήσης των πλατφορμών (Facebook/Instagram), τις διευθύνσεις email που συνδέονται με τους λογαριασμούς και το αίτημα για αποζημίωση λόγω της παράνομης επεξεργασίας δεδομένων από τρίτες ιστοσελίδες.
- Ολοκλήρωση: Η διαδικασία κλείνει με την επιβεβαίωση των στοιχείων και την ηλεκτρονική αποστολή της φόρμας.
Χρονοδιάγραμμα και επόμενα βήματα
Η νομική διαμάχη αναμένεται να είναι μακροχρόνια, καθώς η υπόθεση ενδέχεται να φτάσει μέχρι το Ανώτατο Ομοσπονδιακό Δικαστήριο (Bundesgerichtshof), μια διαδικασία που μπορεί να διαρκέσει αρκετά έτη.
Ωστόσο, υπάρχει πάντα το ενδεχόμενο εξωδικαστικού συμβιβασμού μεταξύ της Meta και του VSV, γεγονός που θα επιτάχυνε την καταβολή των αποζημιώσεων στους εγγεγραμμένους χρήστες.
Η κίνηση αυτή αφορά δυνητικά έως και 50 εκατομμύρια χρήστες στη Γερμανία, καθιστώντας την μία από τις μεγαλύτερες νομικές διεκδικήσεις στον τομέα της προστασίας προσωπικών δεδομένων στην Ευρώπη.
