Βερολίνο – Σε μια εντυπωσιακή αντιστροφή της ρητορικής που κυριάρχησε στην Ευρώπη την τελευταία δεκαετία, ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς καλεί τους συμπολίτες του να εγκαταλείψουν τη νοοτροπία της χαλαρότητας και να παραδειγματιστούν από την Ελλάδα.
Εν μέσω μιας κρίσιμης περιόδου για τη γερμανική οικονομία, η οποία παλεύει με τη στασιμότητα και την έλλειψη ανταγωνιστικότητας, ο επικεφαλής της γερμανικής κυβέρνησης άνοιξε ένα επικίνδυνο πολιτικό μέτωπο με το εργατικό δυναμικό της χώρας, αμφισβητώντας ευθέως την εργασιακή κουλτούρα των Γερμανών.
Η παρέμβαση του Μερτς έρχεται σε μια χρονική συγκυρία όπου η παραδοσιακή εικόνα της Γερμανίας ως ατμομηχανής παραγωγικότητας φαίνεται να ξεθωριάζει.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico, το μήνυμα της Καγκελαρίας προς τα 46 εκατομμύρια εργαζόμενους της χώρας είναι σαφές και αιχμηρό: «Μην είστε τεμπέληδες».
Ο Καγκελάριος υποστηρίζει ότι οι πολίτες δεν εργάζονται αρκετές ώρες, ενώ κάνουν κατάχρηση των αναρρωτικών αδειών, γεγονός που, κατά την άποψή του, υπονομεύει τις προοπτικές οικονομικής ανάπτυξης της χώρας.
Το τέλος του «lifestyle μερικής απασχόλησης» και οι αντιδράσεις
Στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης βρίσκεται η προσπάθεια του Φρίντριχ Μερτς να ανατρέψει τα δεδομένα στην αγορά εργασίας, στοχεύοντας ειδικά το καθεστώς της μερικής απασχόλησης.
Τα στοιχεία της Ομοσπονδιακής Στατιστικής Υπηρεσίας κατατάσσουν τους Γερμανούς στην τρίτη θέση από το τέλος σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τον μέσο όρο των εβδομαδιαίων ωρών εργασίας.
Αυτό αποδίδεται κυρίως στο ιστορικά υψηλό ποσοστό εργαζομένων που επιλέγουν συνειδητά καθεστώς μειωμένου ωραρίου.
Οι συντηρητικοί του CDU προώθησαν πρόσφατα μια αμφιλεγόμενη πρόταση που στοχεύει στον τερματισμό του «νόμιμου δικαιώματος» στη μερική απασχόληση.
Σύμφωνα με το σχέδιο, η επιλογή αυτή θα επιτρέπεται μόνο σε εργαζόμενους που έχουν συγκεκριμένους λόγους, όπως η φροντίδα παιδιών ή η συνεχιζόμενη εκπαίδευση.
Η χρήση του όρου «τρόπος ζωής μερικής απασχόλησης» από το επιτελείο του Μερτς προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων, με μεγάλη μερίδα των πολιτών – και ιδιαίτερα τις γυναίκες που εργάζονται συχνότερα υπό αυτό το καθεστώς – να αισθάνονται στοχοποιημένοι.
Η κοινωνική δυσαρέσκεια εκφράστηκε έντονα και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου η ρητορική του Καγκελαρίου έγινε αντικείμενο σάτιρας.
Χαρακτηριστικά, βίντεο που κυκλοφόρησαν διακωμωδούσαν την απαίτηση για περισσότερη εργασία χρησιμοποιώντας σκηνές από την ταινία «Οι Ιππότες της Ελεεινής Τραπέζης» των Monty Python, εμφανίζοντας έναν βαριά τραυματισμένο ιππότη να φωνάζει «Μπορώ ακόμα να δουλέψω! Στείλτε μου ένα email!».
Η πολιτική ζημιά είναι ήδη ορατή, καθώς τα δύο τρίτα των Γερμανών δηλώνουν αντίθετοι στην πρόταση, ενώ η εμπιστοσύνη προς το CDU για τη διαχείριση της οικονομίας έχει υποχωρήσει στο 31%, ισοφαρίζοντας το ιστορικό χαμηλό του κόμματος.
Η Ελλάδα ως υπόδειγμα εργατικότητας
Ενώ ο Φρίντριχ Μερτς επικρίνει τους συμπατριώτες του για τις τρεις εβδομάδες αναρρωτικής άδειας που λαμβάνουν κατά μέσο όρο ετησίως – ποσοστό πολύ πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο – στρέφει το βλέμμα του προς τον Νότο για λύσεις.
Η Ελλάδα, η οποία βρίσκεται στην κορυφή της λίστας με τις περισσότερες ώρες εργασίας στην ΕΕ, παρουσιάζεται πλέον από τον Γερμανό Καγκελάριο ως πρότυπο προς μίμηση.
Η εξέλιξη αυτή αποτελεί μια ιστορική ειρωνεία, δεδομένης της σκληρής κριτικής και των στερεοτύπων περί «τεμπέληδων του Νότου» που κυριάρχησαν στον γερμανικό δημόσιο λόγο κατά την περίοδο της κρίσης χρέους.
Κατά τη διάρκεια πρόσφατης συνάντησης με τον Έλληνα Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο Βερολίνο, ο Μερτς εξήρε τις μεταρρυθμίσεις στην ελληνική αγορά εργασίας.
Στάθηκε ιδιαίτερα στην απελευθέρωση του ωραρίου που επιτρέπει μεγαλύτερη ευελιξία και την εφαρμογή της εξαήμερης εργασίας σε συγκεκριμένους κλάδους.
«Συνιστώ σε όλους όσους στη Γερμανία θεωρούν τρομερό και παράλογο να εργάζονται 40 ώρες την εβδομάδα, να ρίξουν μια ματιά στην Ελλάδα», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πως «σίγουρα μπορούμε να μάθουμε κάτι από την Ελλάδα σε αυτό το θέμα».
Παρά τις προτροπές του Καγκελαρίου, η πολιτική πραγματικότητα στη Γερμανία παραμένει περίπλοκη.
Ο κυβερνητικός συνασπισμός με το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD), το οποίο υπερασπίζεται το ισχύον εργασιακό πλαίσιο, περιορίζει τα περιθώρια για άμεσες και δραστικές αλλαγές.
Την ίδια ώρα, η ανεργία στη χώρα έχει σκαρφαλώσει σε υψηλό 12ετίας, ξεπερνώντας τα 3 εκατομμύρια άτομα, γεγονός που υποδεικνύει ότι το πρόβλημα της γερμανικής οικονομίας ίσως δεν είναι μόνο η «προθυμία» των εργαζομένων, αλλά η δομική έλλειψη θέσεων στον άλλοτε πανίσχυρο βιομηχανικό τομέα.
