Μόναχο – Με μια ομιλία που χαρακτηρίστηκε από ωμό ρεαλισμό και ζοφερές προβλέψεις για το μέλλον της Δύσης, ο Γερμανός Καγκελάριος, Friedrich Merz, κήρυξε την έναρξη των εργασιών της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου.
Ο επικεφαλής της γερμανικής κυβέρνησης διέγραψε κάθε ψευδαίσθηση σταθερότητας, διαμηνύοντας προς πάσα κατεύθυνση ότι η παγκόσμια τάξη πραγμάτων, όπως την γνωρίζαμε μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, «δεν υπάρχει πλέον».
Παράλληλα, έκανε λόγο για ένα «βαθύ ρήγμα» στις σχέσεις Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών, επισημαίνοντας ότι οι «μακρές διακοπές της Ευρώπης από την Ιστορία» έχουν λάβει οριστικό τέλος.
Στην τοποθέτησή του, η οποία λειτούργησε ως αφύπνιση για τους Ευρωπαίους ηγέτες, ο κ. Merz υποστήριξε ότι η ήπειρος εισέρχεται βίαια σε μια νέα εποχή σκληρής γεωπολιτικής αντιπαράθεσης, όπου κυριαρχούν οι ισορροπίες ισχύος και οι συγκρούσεις.
Απέρριψε το επίσημο σύνθημα της φετινής διοργάνωσης περί κόσμου «υπό καταστροφή», τονίζοντας ότι η καταστροφή της παλιάς τάξης έχει ήδη συντελεστεί και η Ευρώπη καλείται να επιβιώσει σε ένα άναρχο περιβάλλον.
Επιστροφή στην πολιτική ισχύος και το ζήτημα της Γροιλανδίας
Ο Γερμανός Καγκελάριος κατέστησε σαφές ότι η επιστροφή της πολιτικής των μεγάλων δυνάμεων αποτελεί πλέον το μοναδικό πλαίσιο χάραξης της ευρωπαϊκής στρατηγικής.
Έθεσε ως απόλυτη προτεραιότητα την αποτροπή, την δραστική αύξηση των αμυντικών δαπανών και την ενεργή συμμετοχή στον γεωπολιτικό ανταγωνισμό.
«Ο βασικός μας στόχος ως Ευρωπαίοι και ως Γερμανοί είναι να αποδεχθούμε αυτή τη νέα πραγματικότητα σήμερα», ανέφερε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι η αποδοχή της κατάστασης δεν ισοδυναμεί με μοιρολατρία.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η αναφορά του στις απειλές του Αμερικανού Προέδρου, Donald Trump, για προσάρτηση της Γροιλανδίας.
Η αίθουσα ξέσπασε σε χειροκροτήματα όταν ο κ. Merz δήλωσε κατηγορηματικά ότι «δεν υπάρχει κανένας περιορισμός» στην ευρωπαϊκή αλληλεγγύη προς τη Γροιλανδία και στη διατήρηση της εθνικής της κυριαρχίας, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα αντίστασης απέναντι στις επεκτατικές διαθέσεις της Ουάσιγκτον.
Ταυτόχρονα, άσκησε κριτική στην αδυναμία της Ευρώπης να μετατρέψει τον οικονομικό της πλούτο σε γεωπολιτική επιρροή.
Χρησιμοποιώντας τα οικονομικά μεγέθη ως παράδειγμα, σημείωσε ότι ενώ το ΑΕΠ της Ρωσίας ανέρχεται περίπου στα 2 τρισεκατομμύρια ευρώ, η οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι σχεδόν δεκαπλάσια.
«Κι όμως, η Ευρώπη δεν ενεργεί δέκα φορές ισχυρότερα», παρατήρησε, αναδεικνύοντας το στρατηγικό έλλειμμα της ηπείρου.
Ρήγμα με τις ΗΠΑ και συζητήσεις για πυρηνική αποτροπή
Ένα από τα κρισιμότερα σημεία της ομιλίας αφορούσε τις διατλαντικές σχέσεις. Ο Friedrich Merz μίλησε ανοιχτά για ένα «βαθύ ρήγμα» που χωρίζει πλέον την Ευρώπη από τις Ηνωμένες Πολιτείες, το οποίο εκτείνεται από το πολιτικό έως το εμπορικό πεδίο.
«Οι πολιτισμικοί πόλεμοι των ΗΠΑ δεν είναι δικοί μας. Και δεν πιστεύουμε στους δασμούς και στον προστατευτισμό, αλλά στο ελεύθερο εμπόριο», δήλωσε, αποτυπώνοντας την απόσταση που χωρίζει το Βερολίνο από τις πρακτικές της αμερικανικής ηγεσίας.
Σε αυτό το πλαίσιο αβεβαιότητας για τις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας, ο Καγκελάριος προέβη σε μια σημαντική αποκάλυψη.
Ανακοίνωσε ότι έχει ήδη ξεκινήσει συζητήσεις με τον Γάλλο Πρόεδρο, Emmanuel Macron, σχετικά με το ενδεχόμενο μιας «ευρωπαϊκής πυρηνικής αποτροπής».
Η κίνηση αυτή αγγίζει τον πυρήνα της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας, καθώς η Γαλλία αποτελεί τη μοναδική χώρα της ΕΕ με πλήρως ανεξάρτητο πυρηνικό οπλοστάσιο, και υποδηλώνει την αναζήτηση στρατηγικής αυτονομίας.
Όσον αφορά τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο κ. Merz εμφανίστηκε απαισιόδοξος για τις προοπτικές ειρήνευσης, εκτιμώντας ότι η Ρωσία δεν προτίθεται να διαπραγματευτεί σοβαρά.
Υποστήριξε ότι η Μόσχα θα τερματίσει τον πόλεμο μόνο όταν εξαντληθεί στρατιωτικά και οικονομικά, προσθέτοντας με νόημα πως «αυτό δεν έχει συμβεί ακόμη, αλλά η στιγμή αυτή πλησιάζει».
Προειδοποίηση για την Κίνα και τις εξαρτήσεις
Κλείνοντας, ο Γερμανός Καγκελάριος εστίασε στην άνοδο της Κίνας, προειδοποιώντας ότι το Πεκίνο βρίσκεται πολύ κοντά στο να φτάσει τις ΗΠΑ σε στρατιωτική ισχύ, ενώ η αμερικανική ηγεμονία «βρίσκεται στα σχοινιά».
Εν όψει της επικείμενης επίσκεψής του στην Κίνα, ξεκαθάρισε ότι το Βερολίνο δεν πρόκειται να πέσει «στην αγκαλιά» του Πεκίνου.
Υπενθύμισε μάλιστα την πρόσφατη κρίση στη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία, η οποία παρέλυσε όταν η Κίνα επέβαλε περιορισμούς στις εξαγωγές μαγνητών σπάνιων γαιών.
Ο κ. Merz τόνισε ότι η Κίνα εργαλειοποιεί συστηματικά τις εμπορικές εξαρτήσεις και δεσμεύτηκε να θέσει το ζήτημα των εξαγωγικών περιορισμών ψηλά στην ατζέντα των συνομιλιών, αναζητώντας κανόνες και προβλεψιμότητα στις διμερείς σχέσεις.
