Ντίσελντορφ – Ανάμεικτα συναισθήματα προκαλούν τα αποτελέσματα της φετινής δράσης «Ώρα των Χειμερινών Πτηνών» (Stunde der Wintervögel 2026) στη Γερμανία. Από τη μία πλευρά, η συμμετοχή των πολιτών στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία υπήρξε εντυπωσιακή, με 26.702 εθελοντές να καταμετρούν πάνω από 560.000 πτηνά σε περίπου 19.000 κήπους, ξεπερνώντας σημαντικά τα επίπεδα των προηγούμενων ετών. Από την άλλη, τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν αποκαλύπτουν μια ανησυχητική οικολογική πραγματικότητα: ο μέσος αριθμός πτηνών ανά κήπο έχει πέσει στο χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ.
Το πιο σοκαριστικό εύρημα της φετινής καταμέτρησης αφορά τον σπιτοσπουργίτη (Haussperling). Ενώ σε ομοσπονδιακό επίπεδο διατηρεί την πρωτιά, στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία η κατάσταση είναι δραματική. Το άλλοτε πανταχού παρόν πτηνό κατέγραψε πτώση της τάξεως του 26% σε σχέση με πέρυσι, κατρακυλώντας στην τρίτη θέση των συχνότερων ειδών. Οι ειδικοί της Ένωσης Προστασίας της Φύσης (NABU) επισημαίνουν ότι το σπουργίτι εντοπίζεται πλέον μόνο στο 40% των κήπων του κρατιδίου, και εκεί κατά μέσο όρο εμφανίζονται μόλις τρία άτομα.
Ο ειδικός ορνιθολόγος του NABU NRW, Christian Chwallek, εξέφρασε την έντονη ανησυχία του για το φαινόμενο. Όπως εξήγησε, η μείωση του πληθυσμού στα αστικά κέντρα ήταν ήδη γνωστή, αλλά η επέκταση του φαινομένου στην ευρύτερη ύπαιθρο αποτελεί πλέον σοβαρό λόγο προβληματισμού. Συγκριτικά, την περίοδο 2021/2022, καταγράφονταν πέντε σπουργίτια σε κάθε δεύτερο κήπο, αριθμός που φαντάζει πλέον μακρινός.
Η έκπληξη του Χρυσοβασιλίσκου και η γενική εικόνα
Στον αντίποδα της μελαγχολικής εικόνας των σπουργιτιών, ενθουσιασμό προκάλεσε η αυξημένη παρουσία του Χρυσοβασιλίσκου (Wintergoldhähnchen). Το μικρότερο πτηνό της Ευρώπης, που συνήθως διαβιώνει σε κωνοφόρα και μικτά δάση, έκανε αισθητή την εμφάνισή του σε πάρκα και κήπους. Η αύξηση των παρατηρήσεων, ιδιαίτερα σε δασώδεις περιοχές όπως το Όλπε και το Ενέπε-Ρουρ, αποδίδεται στις χαμηλές θερμοκρασίες και την αναζήτηση τροφής, καθώς και σε πιθανή μεταναστευτική ενίσχυση από πληθυσμούς της βορειοανατολικής Ευρώπης.
Θετικά ήταν τα μηνύματα και για άλλα είδη, όπως ο Καλόγερος (Kohlmeise), το Κοτσύφι (Amsel), ο Σπίνος (Buchfink) και ο Κοκκινολαίμης (Rotkehlchen), τα οποία έδειξαν σημάδια ανάκαμψης τόσο σε ομοσπονδιακό όσο και σε τοπικό επίπεδο. Παράλληλα, οι βόρειες τσίχλες (όπως η Κελαηδότσιχλα και η Δεντρότσιχλα) εμφανίστηκαν συχνότερα φέτος.
Ωστόσο, η συνολική τάση παραμένει αρνητική. Ο μέσος όρος πτηνών ανά κήπο έχει μειωθεί δραματικά τα τελευταία 16 χρόνια. Από τα 40 πουλιά που καταγράφονταν κατά μέσο όρο στο ξεκίνημα της δράσης, σήμερα ο αριθμός έχει πέσει κάτω από τα 30. Η πρόεδρος του NABU στο κρατίδιο, Dr. Heide Naderer, τόνισε ότι τα πτηνά λειτουργούν ως βιοδείκτες της υγείας του περιβάλλοντος. Η συνεχής μείωσή τους αποδίδεται σε ασθένειες, στην εντατική χρήση γης και στην απώλεια βιοτόπων, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για άμεση εφαρμογή μέτρων προστασίας της βιοποικιλότητας σε μεγάλη κλίμακα.
