Βερολίνο – Η Γερμανία καταγράφει εκ νέου πάνω από ένα εκατομμύριο μακροχρόνια ανέργους, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της ομοσπονδιακής κυβέρνησης. Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Απασχόλησης καταμετρά 1.042.517 άτομα χωρίς εργασία για διάστημα τουλάχιστον ενός έτους, με ημερομηνία αναφοράς τον Νοέμβριο του 2025. Περισσότεροι από τους μισούς βρίσκονται εκτός αγοράς εργασίας για πάνω από δύο χρόνια, ενώ σχεδόν ένας στους πέντε παραμένει άνεργος για διάστημα άνω των πέντε ετών. Τα στοιχεία προκύπτουν από απάντηση της κυβέρνησης σε κοινοβουλευτική ερώτηση και δείχνουν ότι το 36,1% του συνόλου των ανέργων στη χώρα εμπίπτει πλέον στην κατηγορία της μακροχρόνιας ανεργίας.
Αυξανόμενη συμμετοχή αλλοδαπών
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η κατανομή της μακροχρόνιας ανεργίας ως προς την υπηκοότητα. Ένας στους τρεις μακροχρόνια ανέργους δεν διαθέτει γερμανική ιθαγένεια. Η τάση αυτή έχει ενταθεί την τελευταία δεκαετία. Το 2014 καταγράφονταν 196.122 αλλοδαποί μακροχρόνια άνεργοι, αριθμός που έχει αυξηθεί σε 317.377 τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία. Ακόμη εντονότερη είναι η αύξηση μεταξύ ατόμων που προέρχονται από χώρες ασύλου. Ο αριθμός τους ανήλθε από 19.053 το 2014 σε 92.244 το 2024, καταγράφοντας σχεδόν πενταπλασιασμό. Ως αποτέλεσμα, περίπου ένας στους δέκα μακροχρόνια ανέργους στη Γερμανία προέρχεται πλέον από χώρα προσφυγικής προέλευσης.
Δημοσιονομικές επιπτώσεις
Η εξέλιξη αυτή έχει άμεσες οικονομικές συνέπειες. Κατά το 2024, οι καταβολές Bürgergeld προς αλλοδαπούς μακροχρόνια ανέργους ανήλθαν σε 3,26 δισ. ευρώ. Συνολικά, οι δαπάνες στήριξης για όλους τους μακροχρόνια ανέργους έφτασαν τα 9,9 δισ. ευρώ. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση διευκρινίζει ότι στα ποσά αυτά δεν περιλαμβάνονται πρόσθετα κόστη, όπως οι δαπάνες στέγασης, υγειονομικής περίθαλψης ή οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στο συνταξιοδοτικό σύστημα.
Κοινωνικές συνέπειες και δομικά εμπόδια
Σημαντικές είναι και οι κοινωνικές διαστάσεις του φαινομένου. Περισσότερα από 491.000 παιδιά ζουν σε νοικοκυριά όπου τουλάχιστον ένας γονέας είναι μακροχρόνια άνεργος. Στην ηλικιακή ομάδα 15 έως 18 ετών, σχεδόν ένα στα τρία παιδιά επηρεάζεται από αυτήν την κατάσταση. Παράλληλα, τα στοιχεία δείχνουν ότι η ένταξη των μακροχρόνια ανέργων στην αγορά εργασίας παραμένει περιορισμένη. Μόλις το 5,7% διαθέτει επαγγελματική κατάρτιση σε επάγγελμα με ελλείψεις προσωπικού, ενώ το 60,3% δεν έχει ολοκληρώσει επαγγελματική εκπαίδευση και πάνω από το 23% δεν κατέχει ούτε απολυτήριο κατώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
Κατά το 2024, περίπου 155.000 μακροχρόνια άνεργοι κατόρθωσαν να επανενταχθούν στην εργασία, εκ των οποίων οι 115.000 χωρίς επιδοτούμενα προγράμματα απασχόλησης.
Πολιτικές τοποθετήσεις
Σε πολιτικό επίπεδο, τα στοιχεία αξιοποιούνται στο πλαίσιο της δημόσιας αντιπαράθεσης για τη μεταναστευτική και την κοινωνική πολιτική. Βουλευτές της αντιπολίτευσης αποδίδουν την αύξηση της μακροχρόνιας ανεργίας σε δομικές αδυναμίες της αγοράς εργασίας και στις επιπτώσεις της μεταναστευτικής πολιτικής, καθώς και στον τρόπο εφαρμογής του Bürgergeld, το οποίο, σύμφωνα με τις ίδιες τοποθετήσεις, δεν έχει επιφέρει ουσιαστική βελτίωση στην ένταξη στην απασχόληση.
