Ελβετία – Ένα κρίσιμο πλήγμα απειλεί την οικονομία της χώρας, καθώς η κλιματική αλλαγή αναμένεται να παραλύσει τη ναυσιπλοΐα στον ποταμό Ρήνο για έως και πέντε μήνες ετησίως μέχρι το τέλος του αιώνα.
Οι χαμηλές στάθμες των υδάτων θέτουν σε άμεσο κίνδυνο την τροφοδοσία αγαθών, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη για εναλλακτικές λύσεις και επενδύσεις δισεκατομμυρίων, προκειμένου να αποτραπεί μια μόνιμη εφοδιαστική κρίση.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Το 10% των εμπορευμάτων και πρώτων υλών της χώρας διακινείται αποκλειστικά μέσω του ποταμού.
- Από ιστορικό μέσο όρο δύο εβδομάδων προβλημάτων, η κρίση αναμένεται να αγγίζει τους πέντε μήνες.
- Συζητείται η ναυπήγηση 1.000 νέων εμπορικών πλοίων με μικρότερο βύθισμα μέχρι το 2035.
Η ξηρασία φέρνει οικονομική ασφυξία
Ο ποταμός Ρήνος αποτελεί βασική αρτηρία για την ελβετική οικονομία, εξυπηρετώντας τη μεταφορά του 10% των εμπορευμάτων και των πρώτων υλών στο διεθνές εμπόριο της χώρας. Ωστόσο, όπως αποκαλύπτει σε ρεπορτάζ της η εφημερίδα Blick, αυτή η ζωτική οδός μετατρέπεται σταδιακά σε αχίλλειο πτέρνα. Ο Massimiliano Zappa, ερευνητής στο ελβετικό ινστιτούτο Eidgenössische Forschungsanstalt für Wald, Schnee und Landschaft (WSL), υπογραμμίζει ότι η ποτάμια ναυσιπλοΐα καθίσταται ολοένα και πιο αναξιόπιστη.
Ενώ στο παρελθόν οι κρίσιμες μειώσεις της στάθμης των υδάτων καταγράφονταν κατά μέσο όρο μόνο για δύο εβδομάδες ετησίως, τα ακραία φαινόμενα έχουν πλέον πολλαπλασιαστεί. Η έλλειψη χιονοπτώσεων τον χειμώνα στερεί από τον ποταμό το απαραίτητο νερό τήξης κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, ένα φαινόμενο που τείνει να γίνει η νέα κανονικότητα. Αν η αποξήρανση του ποταμού παγιωθεί, η χώρα αντιμετωπίζει τον κίνδυνο χρόνιων οικονομικών ζημιών που θα μετρώνται σε δισεκατομμύρια φράγκα.
Μπροστά σε αυτό το φάσμα, ο ερευνητής του ινστιτούτου ETH, Jan-Egbert Sturm, τονίζει ότι η εφοδιαστική αλυσίδα πρέπει να στραφεί άμεσα προς τον σιδηρόδρομο, το οδικό δίκτυο και τις αεροπορικές μεταφορές. Αυτή η αναγκαστική μετάβαση προϋποθέτει τεράστιες υποδομές και επενδύσεις που θα απαιτήσουν τεράστια κεφάλαια.
Αναβάθμιση στόλου και νέα επιχειρησιακά σχέδια
Ο κλάδος της ποτάμιας ναυτιλίας αναζητά απεγνωσμένα τρόπους προσαρμογής στα νέα κλιματικά δεδομένα. Ο διευθύνων σύμβουλος της HGK Group προτείνει μια ριζική ανανέωση του στόλου, σχεδιάζοντας την κατασκευή έως και 1.000 νέων, πλατύτερων μεταφορικών πλοίων μέχρι το έτος 2035. Τα συγκεκριμένα σκάφη, έχοντας μικρότερο βύθισμα, θα μπορούν να μεταφέρουν σχεδόν διπλάσιο φορτίο σε σύγκριση με τα παλαιότερα μοντέλα, ακόμα και όταν η στάθμη του νερού βρίσκεται σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα.
Παράλληλα, στο τραπέζι των συζητήσεων βρίσκονται και εκτεταμένες παρεμβάσεις στις υποδομές. Αυτές περιλαμβάνουν την εκβάθυνση της κοίτης του ποταμού σε συγκεκριμένα, προβληματικά σημεία, καθώς και τη δημιουργία πρόσθετων αποθηκευτικών εγκαταστάσεων. Η ενίσχυση των αποθηκών θα επέτρεπε την αύξηση των εισαγωγών κατά την περίοδο της άνοιξης, όταν η στάθμη των υδάτων είναι παραδοσιακά υψηλότερη, δημιουργώντας έτσι αποθέματα ασφαλείας για τους ξηρούς μήνες.
Παρόλο που αυτά τα μέτρα κρίνονται απαραίτητα και αναμένεται να προσφέρουν μια προσωρινή ανακούφιση τα επόμενα χρόνια, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι δεν αποτελούν οριστική λύση. Μακροπρόθεσμα, η συνεχής επιδείνωση της κλιματικής κρίσης θα απαιτήσει ακόμη πιο δραστικές και δομικές αλλαγές στο μοντέλο τροφοδοσίας της ελβετικής αγοράς.
