Γερμανία – Ισχυρούς τριγμούς στα θεμέλια της μεγαλύτερης ευρωπαϊκής οικονομίας προκαλεί η κατακόρυφη αύξηση του κρατικού ελλείμματος, το οποίο ανήλθε σε επίπεδα που παραπέμπουν στις δυσχερείς συνθήκες της ενεργειακής κρίσης του 2022. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία (Statistisches Bundesamt) στο Βισμπάντεν, η “τρύπα” στα δημόσια ταμεία της χώρας διευρύνθηκε κατά 22,9 δισεκατομμύρια ευρώ το περασμένο έτος.
Το τελικό αρνητικό ισοζύγιο άγγιξε τα 127,3 δισεκατομμύρια ευρώ, διαμορφώνοντας ένα ασφυκτικό πλαίσιο για το σύνολο των κρατικών επιπέδων, από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση έως την τοπική αυτοδιοίκηση. Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει τις άμεσες συνέπειες των στρατηγικών κυβερνητικών επιλογών για αυξημένο δανεισμό σε καίριους τομείς, δημιουργώντας μια νέα δημοσιονομική πραγματικότητα για τον κρατικό μηχανισμό.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- 127,3 δισ. ευρώ άγγιξε το συνολικό χρηματοδοτικό έλλειμμα του γερμανικού κράτους το 2025.
- Αρνητικό ρεκόρ κατέγραψαν οι δήμοι και οι κοινότητες με άνοιγμα 31,9 δισ. ευρώ.
- Οι αμυντικές δαπάνες για την ενίσχυση της Bundeswehr απορρόφησαν συνολικά 39 δισ. ευρώ.
Η έκρηξη δαπανών για τις ένοπλες δυνάμεις και τις σιδηροδρομικές υποδομές
Η κύρια ευθύνη για τη διεύρυνση της δημοσιονομικής τρύπας βαραίνει την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, η οποία είδε το δικό της αρνητικό ισοζύγιο να εκτοξεύεται κατά 34,5 δισεκατομμύρια ευρώ, φτάνοντας συνολικά τα 85,4 δισεκατομμύρια. Η πολιτική απόφαση για εκτεταμένη χρήση πιστώσεων αποτέλεσε τον βασικό καταλύτη αυτής της μεταβολής. Τα ειδικά ταμεία, τα οποία χρηματοδοτούνται εξ ολοκλήρου μέσω δανεισμού, επιβάρυναν δραματικά τον προϋπολογισμό, εστιάζοντας πρωτίστως στην ενίσχυση της Bundeswehr, στην αναβάθμιση των μεταφορικών δικτύων και στις πολιτικές για την προστασία του κλίματος.
Ειδικότερα, οι κρατικές δαπάνες για στρατιωτικούς εξοπλισμούς κατέγραψαν άλμα της τάξης του 23,4%, απορροφώντας συνολικά 39 δισεκατομμύρια ευρώ. Παράλληλα, οι εθνικές υποδομές μεταφορών απαίτησαν γενναίες χρηματοδοτικές ενέσεις, με την Deutsche Bahn να λαμβάνει κεφαλαιακή ενίσχυση ύψους 5,3 δισεκατομμυρίων ευρώ από την ομοσπονδία προκειμένου να σταθεροποιηθεί. Οι συνολικές δημόσιες δαπάνες σημείωσαν άνοδο 6% σε ετήσια βάση, προσεγγίζοντας τα 2,2 τρισεκατομμύρια ευρώ, την ώρα που τα έσοδα κινήθηκαν με αισθητά βραδύτερο ρυθμό αύξησης 5,2%, φτάνοντας σχεδόν τα 2,1 τρισεκατομμύρια ευρώ.
Η οικονομική ασφυξία της τοπικής αυτοδιοίκησης και οι εξαιρέσεις των κρατιδίων
Σε αντίθεση με την εικόνα του 2022, όπου το υπέρογκο χρέος περιοριζόταν αποκλειστικά σε ομοσπονδιακό επίπεδο, η εικόνα του 2025 αποκαλύπτει μια οριζόντια δημοσιονομική πίεση. Οι δήμοι και οι κοινότητες βυθίστηκαν περαιτέρω στο κόκκινο, σημειώνοντας ένα ιστορικό αρνητικό ρεκόρ στα ταμεία τους. Το έλλειμμά τους αυξήθηκε κατά 7,1 δισεκατομμύρια, κλείνοντας στα 31,9 δισεκατομμύρια ευρώ, γεγονός που περιορίζει πλέον ασφυκτικά τη δυνατότητα της τοπικής αυτοδιοίκησης για ανεξάρτητες κοινωνικές επενδύσεις. Αντίθετα, μια μικρή ανάσα στο συνολικό σύστημα προσέφεραν τα ομόσπονδα κρατίδια, τα οποία κατάφεραν να συρρικνώσουν το χρηματοδοτικό τους κενό στα 8,7 δισεκατομμύρια ευρώ.
Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι πέντε μεγάλα κρατίδια, μεταξύ των οποίων η Βαυαρία και η Έσση, κατόρθωσαν να κλείσουν τη χρονιά με θετικό πρόσημο, επιτυγχάνοντας σημαντικά πλεονάσματα. Βελτιωμένη εικόνα παρουσίασε επιπλέον και ο τομέας της κοινωνικής ασφάλισης, ο οποίος μείωσε το έλλειμμά του κατά 9,2 δισεκατομμύρια ευρώ, περιορίζοντάς το στο 1,3 δισεκατομμύριο ευρώ. Η ανάκαμψη αυτή στα ασφαλιστικά ταμεία οφείλεται σε καθοριστικό βαθμό στην αύξηση των εσόδων από εισφορές κατά εννέα τοις εκατό, λειτουργώντας ως σταθεροποιητικό ανάχωμα στη γενικότερη δημοσιονομική αιμορραγία.
