Γερμανία – Το 2027 σχεδιάζεται να ξεκινήσει τη λειτουργία της μια νέα εταιρεία κατασκευής κατοικιών με πλειοψηφική συμμετοχή του γερμανικού ομοσπονδιακού κράτους, σε μια προσπάθεια αντιμετώπισης της έλλειψης προσιτής στέγης. Η ομοσπονδιακή υπουργός Κατασκευών Verena Hubertz παρουσίασε το χρονοδιάγραμμα και βασικά στοιχεία του σχεδίου, το οποίο προωθεί μαζί με τον υπουργό Οικονομικών Lars Klingbeil.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Η νέα εταιρεία προβλέπεται να ξεκινήσει το 2027, με παρουσίαση του σχεδίου μέσα στο φθινόπωρο του 2026.
- Το ομοσπονδιακό κράτος θα κατέχει το 51% και εξωτερικοί εταίροι το υπόλοιπο 49%.
- Οικονομολόγοι προειδοποιούν για συνταγματικά εμπόδια και προτείνουν εναλλακτική χρηματοδότηση μέσω κρατικών εγγυήσεων ή δανείων.
Μια εταιρεία με κρατική πλειοψηφία και εταίρους από την αγορά
Η Hubertz διευκρίνισε, σε συνέντευξή της στο t-online, ότι στόχος δεν είναι να δημιουργηθεί άλλη μία δημόσια υπηρεσία ή μια νέα κατασκευαστική επιχείρηση που θα εκτελεί μόνη της τα έργα. Το προτεινόμενο σχήμα θα συνεργάζεται με υπάρχουσες επιχειρήσεις της αγοράς και θα αναλαμβάνει να εξασφαλίζει μεγάλης κλίμακας παραγγελίες για την κατασκευή κατοικιών.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το ομοσπονδιακό κράτος θα ελέγχει το 51% των μετοχών, ενώ το υπόλοιπο 49% θα μπορεί να ανήκει σε ιδιωτικές επιχειρήσεις ή σε δημοτικές και κρατιδιακές εταιρείες στέγασης. Η υπουργός θέλει μια ευέλικτη εταιρική δομή και αναμένει ότι οι συγκεντρωτικές παραγγελίες θα επιτρέψουν καλύτερες τιμές, αξιοποιώντας περισσότερο την παραγωγική δυναμικότητα των εργοστασίων που δραστηριοποιούνται στον κλάδο.
Μέρος της οικονομικής λογικής του εγχειρήματος αποτελεί και η υψηλή πιστοληπτική αξιολόγηση του γερμανικού Δημοσίου. Η Hubertz υποστηρίζει ότι η αξιολόγηση AAA, η ανώτατη βαθμίδα πιστοληπτικής ικανότητας από οίκους αξιολόγησης, θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για ευνοϊκούς όρους χρηματοδότησης. Όπως ανέφερε, το κυβερνητικό σχέδιο θα παρουσιαστεί μέσα στο φθινόπωρο, ώστε να ξεκινήσουν οι επόμενες ενέργειες το συντομότερο δυνατό.
Η κριτική των οικονομολόγων και η εναλλακτική μέσω KfW
Σοβαρές νομικές ενστάσεις διατυπώνει το Ινστιτούτο Μακροοικονομίας και Οικονομικής Έρευνας (IMK) του Ιδρύματος Hans Böckler. Σε μελέτη του επισημαίνει ότι η δημιουργία ομοσπονδιακής εταιρείας για την κατασκευή κατοικιών ενέχει σημαντικούς συνταγματικούς κινδύνους, επειδή, σύμφωνα με την ανάλυσή του, η σχετική αρμοδιότητα ανήκει βάσει του γερμανικού Συντάγματος στα ομόσπονδα κρατίδια.
Ο διευθυντής του IMK Sebastian Dullien και ο πρώην γερουσιαστής Οικονομικών του Βερολίνου Matthias Kollatz προτείνουν διαφορετική προσέγγιση. Αντί για νέα εταιρεία, θεωρούν ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση θα μπορούσε να θεσπίσει έναν πρόσθετο μηχανισμό στήριξης μέσω της αναπτυξιακής τράπεζας KfW, με επίκεντρο κατοικίες χαμηλότερου κόστους.
Η πρότασή τους αφορά εταιρείες στέγασης πέρα από τον ήδη ισχυρά επιδοτούμενο τομέα της κοινωνικής κατοικίας. Αυτές θα μπορούσαν να λαμβάνουν κρατικές εγγυήσεις για δάνεια ή απευθείας κρατική χρηματοδότηση, αναλαμβάνοντας ως αντάλλαγμα τη δέσμευση να προσφέρουν προσιτά ενοίκια.
Δύο διαφορετικές πολιτικές απαντήσεις στη στεγαστική έλλειψη
Η διαφωνία για τον τρόπο αντιμετώπισης της στεγαστικής κρίσης αποτυπώθηκε και στην προεκλογική συζήτηση για τη Βουλή του κρατιδίου του Βερολίνου, όπου η έλλειψη οικονομικά προσιτών κατοικιών αποτέλεσε κεντρικό θέμα. Το κόμμα της Αριστεράς (Die Linke), που αναδείχθηκε νικητής της εκλογικής αναμέτρησης, ζητά την κοινωνικοποίηση μεγάλων ιδιωτικών εταιρειών κατοικιών.
Η Hubertz απορρίπτει αυτή την επιλογή και προκρίνει τη συνεργασία του ομοσπονδιακού κράτους με υφιστάμενους φορείς και επιχειρήσεις. Το σχέδιό της στηρίζεται στις οικονομίες κλίμακας και στη χρηματοδοτική ισχύ του Δημοσίου, ενώ οι επικριτές του προτείνουν την παροχή κρατικών πιστώσεων με αντάλλαγμα συγκεκριμένες δεσμεύσεις για το ύψος των ενοικίων.
