Αυστρία – Σε τεντωμένο σχοινί βρίσκεται η πολιτική σταθερότητα στη χώρα, καθώς το φιλόδοξο σχέδιο για τη ριζική αναμόρφωση του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας κινδυνεύει με οριστική κατάρρευση.
Οι τριγμοί στο εσωτερικό του κυβερνητικού συνασπισμού γίνονται όλο και πιο έντονοι, απειλώντας ευθέως τη συνοχή της συνεργασίας.
Η εκλογή του Andreas Babler στην ηγεσία του κόμματος SPÖ λειτούργησε ως καταλύτης για την αναζωπύρωση των εσωτερικών διαφωνιών, φέρνοντας στο προσκήνιο τις βαθιές ιδεολογικές διαφορές μεταξύ των κυβερνητικών εταίρων.
Η αδυναμία εξεύρεσης κοινού τόπου σε κρίσιμα ζητήματα κοινωνικής πολιτικής έχει προκαλέσει ένα πρωτοφανές μπλοκάρισμα των νομοθετικών διαδικασιών, βάζοντας στον πάγο εξαγγελίες μηνών.
Η τακτική ανακωχή και ο φόβος της κάλπης
Το προηγούμενο διάστημα παρατηρήθηκε μια τεχνητή ύφεση στις δημόσιες αντιπαραθέσεις, η οποία ωστόσο δεν οφειλόταν σε σύγκλιση απόψεων, αλλά σε αυστηρό πολιτικό τακτικισμό.
Οι διαπραγματεύσεις είχαν βαλτώσει σε όλα τα επίπεδα, με τις ομάδες εργασίας να μην καταγράφουν την παραμικρή ουσιαστική πρόοδο στα τεχνικά κλιμάκια.
Σύμφωνα με πηγές από τον αυστριακό τύπο, το κόμμα ÖVP επέλεξε συνειδητά να χαμηλώσει τους τόνους, προκειμένου να μην ασκήσει πρόσθετη πίεση ενόψει του κρίσιμου εσωκομματικού συνεδρίου των Σοσιαλδημοκρατών.
Ο βασικός στόχος αυτής της στρατηγικής ήταν να αποτραπεί η αναζωπύρωση του εσωτερικού πολέμου στο SPÖ, καθώς η πολιτική εκτίμηση των υπολοίπων εταίρων ήταν ξεκάθαρη: ένας εσωκομματικά ενισχυμένος Andreas Babler αποτελεί εγγύηση για την επιβίωση του ίδιου του κυβερνητικού συνασπισμού.
Εάν η ηγεσία των Σοσιαλδημοκρατών κατέρρεε, ο κίνδυνος προκήρυξης πρόωρων εκλογών θα αυξανόταν κατακόρυφα. Με βάση τα τρέχοντα δημοσκοπικά δεδομένα, κανένα από τα κόμματα που συμμετέχουν στη σημερινή κυβέρνηση δεν επιθυμεί την προσφυγή στις κάλπες, γεγονός που επέβαλε μια προσωρινή σιωπή γύρω από τις αμφιλεγόμενες μεταρρυθμίσεις.
Το ναυάγιο του ενιαίου σχεδιασμού και οι μεμονωμένες δράσεις
Ωστόσο, αυτή η άτυπη περίοδος χάριτος φαίνεται να λαμβάνει τέλος, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας νέας, πολύ πιο συγκρουσιακής φάσης μεταξύ των κυβερνητικών εταίρων.
Το ÖVP αναμένεται να κλιμακώσει δραματικά την πίεση το αμέσως επόμενο διάστημα, απαιτώντας χειροπιαστά αποτελέσματα και άμεση εφαρμογή των συμφωνηθέντων.
Το παράδοξο είναι ότι, ενώ ο κεντρικός πυρήνας της μεταρρύθμισης παραμένει ερμητικά παγωμένος, το μόνο τμήμα που φαίνεται να προχωράει δειλά είναι ένα νέο, μεμονωμένο πρόγραμμα ενσωμάτωσης μεταναστών.
Οι εκπρόσωποι των τοπικών κυβερνήσεων επιβεβαιώνουν την απόλυτη στασιμότητα στο ομοσπονδιακό επίπεδο, εκφράζοντας την έντονη δυσαρέσκειά τους για την έλλειψη κεντρικής κατεύθυνσης.
Αντιμέτωπα με αυτό το ομοσπονδιακό αδιέξοδο, αρκετά ομόσπονδα κρατίδια έχουν ήδη αναλάβει αυτόνομη δράση, ψηφίζοντας και εφαρμόζοντας τις δικές τους περικοπές στα τοπικά επιδόματα κοινωνικής αλληλεγγύης.
Η εξέλιξη αυτή ακυρώνει στην πράξη τον βασικό πυλώνα της προγραμματικής συμφωνίας μεταξύ ÖVP, SPÖ και Neos, η οποία προέβλεπε ρητά τη δημιουργία ενός αυστηρού, πανεθνικού πλαισίου. Αντί για ένα ενιαίο και δίκαιο σύστημα, διαμορφώνεται πλέον ένας ανομοιογενής χάρτης παροχών, δημιουργώντας ανισότητες μεταξύ των πολιτών.
Το αγκάθι των περικοπών και οι παροχές προς τους μετανάστες
Το κυβερνητικό ρήγμα βαθαίνει επικίνδυνα όταν η συζήτηση φτάνει στα καθαρά οικονομικά μεγέθη και στον ακριβή προσδιορισμό των τελικών δικαιούχων.
Το SPÖ απορρίπτει κατηγορηματικά το αίτημα για οριζόντιες και μαζικές μειώσεις των επιδομάτων, τις οποίες απαιτούν επιτακτικά το ÖVP και σε μεγάλο βαθμό το κόμμα Neos, προκαλώντας εμπλοκή στον διάλογο.
Οι θιασώτες των σκληρών περικοπών επικαλούνται τακτικά ακραία παραδείγματα από τα αρχεία των υπηρεσιών, φέρνοντας στο φως περιπτώσεις όπου πολυμελείς οικογένειες προσφύγων λαμβάνουν κρατική βοήθεια που αγγίζει ή και ξεπερνά τα 6.000 ευρώ μηνιαίως.
Παράλληλα, το πάγιο αίτημα των Σοσιαλδημοκρατών για τη θέσπιση μιας εγγυημένης βασικής οικονομικής παροχής αποκλειστικά για τα παιδιά προκαλεί σοβαρές τριβές, καθώς παραμένει εντελώς ασαφές πώς ακριβώς θα χρηματοδοτηθεί και πώς θα ενσωματωθεί στο γενικότερο σύστημα πρόνοιας.
Ακόμη μεγαλύτερη ένταση επικρατεί γύρω από το καθεστώς των νεοεισερχόμενων μεταναστών στη χώρα. Στο τραπέζι των σκληρών διαπραγματεύσεων βρίσκεται η πρόταση για την επιβολή μιας υποχρεωτικής τριετούς περιόδου αναμονής, πριν οι αλλοδαποί αποκτήσουν το δικαίωμα πλήρους πρόσβασης στο σύστημα.
Δημοσιονομική πειθαρχία και νέα μέτωπα στην κυβέρνηση
Το επιχείρημα όσων πιέζουν για άμεση και βίαιη συρρίκνωση των κρατικών δαπανών ενισχύεται από τις αυστηρές ευρωπαϊκές δεσμεύσεις που έχει αναλάβει πρόσφατα η χώρα.
Στο πλαίσιο των διαδικασιών για την αντιμετώπιση του δημοσιονομικού ελλείμματος, έχει ήδη συμφωνηθεί η υποχρεωτική εξοικονόμηση ενός τριψήφιου εκατομμυρίου ποσού από τον προϋπολογισμό της κοινωνικής πρόνοιας, με ορίζοντα εφαρμογής το 2027.
Αυτή η δημοσιονομική δαμόκλειος σπάθη περιπλέκει περαιτέρω τις ήδη βαλτωμένες διαπραγματεύσεις, με το SPÖ να διαμηνύει επίσημα ότι δεν πρόκειται να συναινέσει σε καμία αλλαγή εάν δεν διασφαλιστούν προηγουμένως οι παροχές για την παιδική μέριμνα.
Επιπρόσθετα, ο κυβερνητικός σχεδιασμός προβλέπει την άμεση και αυστηρή εμπλοκή της Υπηρεσίας Απασχόλησης (AMS) στη διαχείριση και τον έλεγχο των δικαιούχων. Στόχος είναι η ραγδαία αύξηση της πίεσης προς τους ικανούς προς εργασία πολίτες, μέσω μιας ενιαίας διαδικασίας που θα περιλαμβάνει τις πληρωμές, την εύρεση εργασίας, τα υποχρεωτικά εκπαιδευτικά προγράμματα, αλλά και την άμεση διακοπή του επιδόματος σε περίπτωση άρνησης συνεργασίας.
Παράλληλα με το κοινωνικό ζήτημα, αναμένεται να ανοίξουν άμεσα και άλλα φλέγοντα θέματα που διχάζουν, όπως η ενδεχόμενη παράταση της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας, για την οποία το ÖVP επιδιώκει επίμονα τη διεξαγωγή εθνικού δημοψηφίσματος.
