Γερμανία – Η κατοχή ενός ανώτερου ακαδημαϊκού τίτλου σπουδών παραδοσιακά ταυτιζόταν με την επαγγελματική εξασφάλιση, ωστόσο τα νεότερα επίσημα δεδομένα καταδεικνύουν μια σαφή μεταβολή αυτής της συνθήκης.
Περίπου 1,9 εκατομμύρια πολίτες με υψηλό μορφωτικό επίπεδο βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με τον κίνδυνο της φτώχειας, καταγράφοντας σημαντική αύξηση σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη αποτυπώνεται μέσα από τα στοιχεία της Ομοσπονδιακής Στατιστικής Υπηρεσίας (Statistisches Bundesamt), τα οποία ήρθαν στο φως έπειτα από σχετικό ερώτημα που κατέθεσε η πολιτική συμμαχία Bündnis Sahra Wagenknecht, αναδεικνύοντας τις ανακατατάξεις και τις νέες πιέσεις που ασκούνται στην αγορά εργασίας.
Η διεύρυνση της ακαδημαϊκής βάσης και η πίεση της ανεργίας
Ο αριθμός των ατόμων που απειλούνται άμεσα από την οικονομική ανασφάλεια παρουσιάζεται αυξημένος κατά 350.000 σε σύγκριση με το 2022.
Παράλληλα, τα δεδομένα δείχνουν ότι η δεξαμενή των πτυχιούχων διευρύνθηκε σημαντικά το 2025, καθώς 21,04 εκατομμύρια πολίτες διέθεταν πλέον υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης —όπως τίτλους από πανεπιστήμια, τεχνικές σχολές ή επαγγελματικές ακαδημίες— έναντι 19,41 εκατομμυρίων τρία χρόνια νωρίτερα.
Αυτή η προσθήκη 1,6 εκατομμυρίων νέων κατόχων υψηλών τίτλων σπουδών δεν μεταφράστηκε αυτόματα σε ενσωμάτωση σε καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας.
Σύμφωνα με τα αρχεία της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Απασχόλησης (Bundesagentur für Arbeit), το ποσοστό ανεργίας στη συγκεκριμένη πληθυσμιακή ομάδα με ακαδημαϊκή εκπαίδευση γνώρισε άνοδο, σκαρφαλώνοντας από το 2,2% που βρισκόταν το 2022, στο 3,3% το 2025.
Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνει πως η απόκτηση ενός ισχυρού πτυχίου δεν αρκεί πάντα για την εξασφάλιση σταθερής απασχόλησης με υψηλές απολαβές στο σημερινό οικονομικό περιβάλλον.
Ο γενικός χάρτης της εισοδηματικής ευαλωτότητας
Παρά την εμφανή επιδείνωση των συνθηκών για τους πτυχιούχους, ο κίνδυνος ολίσθησης κάτω από το όριο της φτώχειας παραμένει αισθητά μεγαλύτερος για τις πληθυσμιακές ομάδες με χαμηλότερο μορφωτικό υπόβαθρο.
Με βάση τα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας για το 2025, από τα συνολικά 14,34 εκατομμύρια ανθρώπους με χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης, σχεδόν τα 4,14 εκατομμύρια αντιμετωπίζουν άμεσα τον κίνδυνο της φτώχειας. Αντίστοιχα, και τα άτομα με μεσαίο επίπεδο εκπαίδευσης καταγράφουν μεγαλύτερη επισφάλεια σε σύγκριση με τους ακαδημαϊκούς.
Σε γενικότερο πλαίσιο, κατά το έτος 2024 υπολογίζεται ότι περίπου 13,3 εκατομμύρια άνθρωποι συνολικά βρίσκονταν αντιμέτωποι με το φάσμα της φτώχειας σε όλη τη χώρα.
Οι πιο ευάλωτες κοινωνικές κατηγορίες, σύμφωνα με τις αναλύσεις, εξακολουθούν να είναι όσοι ζουν μόνοι, καθώς και οι μονογονεϊκές οικογένειες.
Με βάση τον επίσημο ορισμό, σε κίνδυνο φτώχειας βρίσκεται όποιος διαθέτει λιγότερο από το 60% του διάμεσου εισοδήματος.
Για το 2025, το συγκεκριμένο εισοδηματικό κατώφλι για όσους ζουν μόνοι διαμορφώθηκε στα 1.446 ευρώ τον μήνα, δημιουργώντας εξαιρετικά στενά περιθώρια οικονομικής επιβίωσης.