Το επίδομα τέκνου (Kindergeld) στη Γερμανία συνήθως διακόπτεται με τη συμπλήρωση του 25ου έτους της ηλικίας, ανεξαρτήτως σπουδών ή επαγγελματικής κατάρτισης. Ωστόσο, υφίσταται θεσμική εξαίρεση που επιτρέπει τη συνέχιση της καταβολής του επιδόματος επ’ αόριστον για ενήλικες, εφόσον συντρέχουν συγκεκριμένοι λόγοι υγείας και οικονομικής αδυναμίας. Η ρύθμιση αυτή αφορά άτομα με αναπηρία και συνδέεται με συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια που ισχύουν για το 2026.
Το χρονικό όριο και η εξαίρεση της αναπηρίας
Βάσει του γερμανικού νόμου, η οικονομική στήριξη μέσω του Kindergeld σταματάει συνήθως στα 18 έτη, ή παρατείνεται έως τα 25 εάν το τέκνο σπουδάζει, βρίσκεται σε επαγγελματική κατάρτιση (Ausbildung) ή είναι εγγεγραμμένο ως άνεργο.
Η εξαίρεση αφορά ενήλικα τέκνα με σωματική, πνευματική ή ψυχική αναπηρία. Στις περιπτώσεις αυτές, το επίδομα εξακολουθεί να καταβάλλεται χωρίς ηλικιακό όριο, υπό μία βασική προϋπόθεση: η αναπηρία να έχει επέλθει πριν από τη συμπλήρωση του 25ου έτους της ηλικίας.
ΠΡΟΣΟΧΗ: Υπάρχει ειδική μεταβατική ρύθμιση για παλαιότερα έτη γέννησης. Για άτομα που γεννήθηκαν πριν από το 1981, το δικαίωμα διατηρείται εφόσον η αναπηρία επήλθε πριν από τη συμπλήρωση του 27ου έτους της ηλικίας.
Οικονομικά κριτήρια και όριο αυτοσυντήρησης
Η καταβολή του επιδόματος δεν εξαρτάται μόνο από την ύπαρξη αναπηρίας (ανεξαρτήτως ποσοστού), αλλά κυρίως από την αδυναμία του ατόμου να συντηρήσει οικονομικά τον εαυτό του.
Για την αξιολόγηση του δικαιώματος, εξετάζονται τα εισοδήματα του ενήλικου τέκνου. Το ετήσιο όριο εισοδήματος καθορίζεται από το βασικό αφορολόγητο ποσό (Grundfreibetrag), το οποίο για το 2026 ανέρχεται στα 12.348 ευρώ, προσαυξημένο κατά τις δαπάνες που προκύπτουν λόγω της αναπηρίας (εξατομικευμένες ανάγκες).
Εάν τα εισοδήματα του ατόμου υπερβαίνουν αυτό το όριο, το δικαίωμα στο επίδομα παύει.
PRO-TIP: Σημαντική παράμετρος της νομοθεσίας είναι ότι για τον υπολογισμό της οικονομικής αδυναμίας λαμβάνονται υπόψη μόνο τα τρέχοντα εισοδήματα και όχι τα περιουσιακά στοιχεία (Vermögen) του ατόμου.
Διαδικασία υποβολής και δικαιούχοι πληρωμής
Το Kindergeld καταβάλλεται στους γονείς ή στους κηδεμόνες και όχι απευθείας στο ενήλικο τέκνο, ακόμη και αν αυτό διαβιεί αυτόνομα. Η αίτηση υποβάλλεται γραπτώς στην αρμόδια υπηρεσία Οικογενειακών Παροχών (Familienkasse).
Απαιτούμενα δικαιολογητικά για την τεκμηρίωση:
- Ταυτότητα βαριάς αναπηρίας (Schwerbehindertenausweis).
- Ιατρικές γνωματεύσεις ή επίσημα έγγραφα που πιστοποιούν τον χρόνο έναρξης της αναπηρίας.
- Αποδεικτικά στοιχεία για την αδυναμία βιοπορισμού.
Το ποσό του επιδόματος αναφέρεται ότι μπορεί να φτάσει τα 259 ευρώ μηνιαίως (βάσει δεδομένων για το 2026), ποσό που δύναται να χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη καθημερινών αναγκών ή για αποταμίευση.
Δυνατότητα αναδρομικών ελέγχων
Σε περίπτωση που εκλείψουν οι προϋποθέσεις χορήγησης (π.χ. υπέρβαση εισοδηματικών ορίων), η Familienkasse διατηρεί το δικαίωμα έκδοσης απόφασης ανάκλησης και επιστροφής χρημάτων (Aufhebungs- und Erstattungsbescheid). Αν και παρέχεται δυνατότητα ένστασης, η επιστροφή των ποσών είναι συχνά υποχρεωτική σε πρώτο χρόνο.
IMPACT BOX: Τι σημαίνει αυτό για τον Έλληνα Μετανάστη της Γερμανίας;
Μακροχρόνια Οικονομική Στήριξη: Για ελληνικές οικογένειες που φροντίζουν μέλη με αναπηρία στη Γερμανία, το Kindergeld δεν αποτελεί μόνο παιδικό βοήθημα αλλά μετατρέπεται σε ισόβια παροχή πρόνοιας, εφόσον τηρούνται τα εισοδηματικά όρια.
Διαχείριση Φακέλου: Η κρισιμότερη λεπτομέρεια είναι η πιστοποίηση της ημερομηνίας έναρξης της πάθησης. Εάν η αναπηρία επήλθε μετά τα 25 (ή τα 27 για παλαιότερους), το δικαίωμα χάνεται οριστικά.
Φορολογικός Σχεδιασμός: Δεδομένου ότι η περιουσία δεν προσμετράται, αλλά το εισόδημα ναι, η διαχείριση των οικονομικών του ενήλικου τέκνου (π.χ. από μισθωτή εργασία σε προστατευόμενα εργαστήρια) απαιτεί προσοχή ώστε να μην χαθεί το αφορολόγητο όριο των 12.348 ευρώ.
