Γερμανία – Οριστικό τέλος στην ανεξέλεγκτη παραμονή μεταναστών που δεν διαθέτουν νομιμοποιητικά έγγραφα επιχειρεί να βάλει μια νέα, σκληρή ευρωπαϊκή συμμαχία κρατών, αλλάζοντας δραστικά τον τρόπο διαχείρισης των συνόρων.
Με κεντρικό άξονα τη στενή συνεργασία πέντε χωρών, μπαίνουν τα θεμέλια για τη δημιουργία ειδικών εγκαταστάσεων φιλοξενίας και επιστροφής μακριά από τον ευρωπαϊκό πυρήνα, σε μια προσπάθεια αναχαίτισης των συνεχιζόμενων ροών.
Η απόφαση αυτή σηματοδοτεί μια ιστορική καμπή στο προσφυγικό ζήτημα, καθώς το βάρος της φιλοξενίας και της οργάνωσης των απελάσεων μεταφέρεται πλέον στρατηγικά σε τρίτα κράτη.
Οι νέες δομές στοχεύουν κυρίως σε άτομα που έχουν λάβει τελεσίδικη απορριπτική απόφαση για παραμονή, αλλά η επιστροφή στις πατρίδες τους καθυστερεί ή εμποδίζεται για διάφορους τεχνικούς, νομικούς και διπλωματικούς λόγους.
Στη συγκεκριμένη αυστηρή πρωτοβουλία πρωτοστατούν, εκτός από τις γερμανικές αρχές, η Ολλανδία, η Αυστρία, η Δανία και η Ελλάδα, δημιουργώντας ένα κοινό και αδιαπέραστο μέτωπο απέναντι στα κενά του υφιστάμενου συστήματος.
Η επίσημη σφραγίδα σε αυτόν τον φιλόδοξο σχεδιασμό μπήκε κατά τη διάρκεια των κρίσιμων διαβουλεύσεων στο συμβούλιο των υπουργών Εσωτερικών στις Βρυξέλλες, όπου καθορίστηκε ένας σαφής οδικός χάρτης για την άμεση υλοποίηση του εγχειρήματος.
Ο μηχανισμός λειτουργίας των νέων δομών στο εξωτερικό
Η δημιουργία των αποκαλούμενων Return Hubs αποτελεί τον αδιαμφισβήτητο πυρήνα της νέας στρατηγικής που προωθεί η ειδική ομάδα εργασίας για καινοτόμες λύσεις σε τρίτες χώρες.
Ουσιαστικά, οι μετανάστες που στερούνται νομικού δικαιώματος παραμονής δεν θα απολαμβάνουν πλέον τις υψηλές παροχές των ευρωπαϊκών συστημάτων πρόνοιας, οι οποίες μέχρι σήμερα λειτουργούσαν ως ισχυρό κίνητρο προσέλκυσης.
Με τη μεταφορά τους σε αυτές τις απομακρυσμένες εγκαταστάσεις, αφαιρείται ένα σημαντικό πλεονέκτημα παραμονής, ενώ ταυτόχρονα διευκολύνεται η πολύπλοκη γραφειοκρατική διαδικασία της οριστικής τους απομάκρυνσης.
Από αυτά τα κέντρα θα συντονίζονται πλέον όλες οι απαραίτητες διπλωματικές και νομικές ενέργειες για την επαναπροώθηση είτε απευθείας στη χώρα καταγωγής, είτε σε κάποιο άλλο κράτος που είναι διατεθειμένο να τους δεχτεί στο έδαφός του.
Όπως προκύπτει από τις τοποθετήσεις της πολιτικής ηγεσίας, η αυστηροποίηση του πλαισίου στοχεύει στην αποστολή ενός ξεκάθαρου μηνύματος μηδενικής ανοχής προς τα κυκλώματα διακίνησης.
Ο ομοσπονδιακός υπουργός Alexander Dobrindt, μιλώντας στον γερμανικό Τύπο, διεμήνυσε πως οι διαδικασίες επιστροφής πρέπει να επιβάλλονται με αποφασιστικότητα έξω από τα ευρωπαϊκά σύνορα, σε μια κίνηση που εντάσσεται στην ευρύτερη αλλαγή πλεύσης της κυβέρνησης στο ζήτημα του ασύλου.
Γεωγραφική στόχευση και τα διπλωματικά εμπόδια των απελάσεων
Οι προσεκτικοί σχεδιασμοί των αρμόδιων υπουργείων θέτουν στο μικροσκόπιο συγκεκριμένες περιοχές εκτός της ευρωπαϊκής ηπείρου για την ασφαλή εγκατάσταση αυτών των κέντρων.
Ψηλά στη λίστα των πιθανών και βιώσιμων τοποθεσιών βρίσκονται περιοχές όπως η Ουγκάντα, καθώς και τα κουρδικά εδάφη στο βόρειο Ιράκ, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στρατηγικά στις χώρες της Βόρειας Αφρικής.
Το ενδεχόμενο δημιουργίας μιας μεγάλης και οργανωμένης δομής στην Τυνησία εξετάζεται εξονυχιστικά, δεδομένου ότι πολλά από τα ανυπέρβλητα προβλήματα απελάσεων εντοπίζονται στα κράτη της ευρύτερης περιοχής.
Κράτη όπως το Μαρόκο, η Αλγερία και η Μαυριτανία συχνά εμφανίζουν μειωμένη διάθεση συνεργασίας με τις ευρωπαϊκές αρχές, αρνούμενα πεισματικά να εκδώσουν τα απαραίτητα ταξιδιωτικά έγγραφα ή να δεχτούν πίσω τους πολίτες τους.
Επιπλέον, η διαδικασία συχνά μπλοκάρεται από την άρνηση των ίδιων των υπό απέλαση ατόμων να συνεργαστούν, ή από την αντικειμενική αδυναμία ασφαλούς επιστροφής σε περιοχές με έντονη πολεμική αστάθεια, όπως η Λιβύη και η Δυτική Σαχάρα.
Εγκληματικότητα και τα επόμενα βήματα της αυστηρής συμμαχίας
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της γερμανικής αστυνομίας, η εστίαση στη Βόρεια Αφρική σχετίζεται άμεσα με τον αυξημένο αριθμό σοβαρών παραβάσεων που καταγράφονται διαχρονικά από πολίτες αυτών των κρατών.
Τα στατιστικά στοιχεία που διατηρούν οι διωκτικές αρχές αναδεικνύουν μια δυσανάλογη συμμετοχή ατόμων από τις χώρες του Maghreb σε εγκληματικές δραστηριότητες και παραβατικές συμπεριφορές.
Αν και αποτελούν ένα ελάχιστο ποσοστό του συνολικού προσφυγικού πληθυσμού στη χώρα, φτάνοντας μόλις το μηδέν κόμμα πέντε τοις εκατό, το ποσοστό τους στους υπόπτους αγγίζει το εννέα κόμμα ένα τοις εκατό.
Μετά τους υπηκόους του Αφγανιστάν και της Συρίας, οι εν λόγω μετανάστες καταλαμβάνουν υψηλές θέσεις στις στατιστικές, με σχεδόν το ένα τρίτο των υπόπτων από αυτές τις χώρες να απασχολούν κατ’ εξακολούθηση τις αρχές επιβολής του νόμου μέσα στο έτος.
Παράλληλα, οι συζητήσεις στο επίπεδο των Ευρωπαίων αξιωματούχων επεκτείνονται δυναμικά και σε άλλες καινοτόμες πρακτικές διαχείρισης για την οριστική λύση του προβλήματος.
Ο Αυστριακός υπουργός Gerhard Karner επιβεβαίωσε κατά τη διάρκεια των επαφών στις Βρυξέλλες ότι εξετάζεται σοβαρά το ενδεχόμενο εξέτασης των ίδιων των αιτήσεων ασύλου εξ ολοκλήρου σε ξένο έδαφος, στα πρότυπα του βρετανικού μοντέλου της Ρουάντα.
Το συνολικό εγχείρημα της ισχυρής ομάδας των πέντε κρατών, το οποίο άρχισε να συζητείται επισήμως στην κορυφή του όρους Zugspitze το καλοκαίρι του περασμένου έτους, αναμένεται σύντομα να αποκτήσει και γεωγραφικό στίγμα με την ανακοίνωση των ακριβών τοποθεσιών.
