Γερμανία – Ένα τεράστιο ανεκμετάλλευτο κεφάλαιο, το οποίο υπολογίζεται σε περίπου 1,7 τρισεκατομμύρια ευρώ έως το έτος 2030, κινδυνεύει να χάσει η Γερμανία, εάν δεν προχωρήσει άμεσα σε ριζική αναδιάρθρωση του τρόπου με τον οποίο διαχειρίζεται την καινοτομία. Στο συμπέρασμα αυτό καταλήγει η κοινή μελέτη «Wachstumspfade» της Boston Consulting Group (BCG) και του κέντρου καινοτομίας UnternehmerTUM, η οποία κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για το μέλλον της γερμανικής ανταγωνιστικότητας. Οι συντάκτες της έκθεσης προειδοποιούν ότι χωρίς άμεση στροφή στην εμπορική αξιοποίηση των ερευνητικών αποτελεσμάτων, η χώρα απειλείται με οριστική αποκοπή από τις κορυφαίες δυνάμεις του πλανήτη, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα.
Η ανάλυση αποτυπώνει μια διχασμένη εικόνα για τη γερμανική οικονομία. Από τη μία πλευρά, η χώρα διαθέτει μια εξαιρετικά ισχυρή επιστημονική βάση και υψηλό αριθμό κατοχυρωμένων ευρεσιτεχνιών. Από την άλλη, ωστόσο, η μεταφορά αυτής της γνώσης στην αγορά και η μετατροπή της σε κλιμακούμενα επιχειρηματικά μοντέλα παραμένει εξαιρετικά προβληματική, στερώντας από την οικονομία πολύτιμους πόρους και δυναμική ανάπτυξης.
Χαώδης απόσταση σε κεφάλαια και «Μονόκερους»
Το μέγεθος του προβλήματος γίνεται αντιληπτό μέσα από τη σύγκριση βασικών δεικτών με τους διεθνείς ανταγωνιστές. Ενώ στις ΗΠΑ έχουν δημιουργηθεί περίπου 700 «Unicorns» – νεοφυείς επιχειρήσεις με αποτίμηση άνω του ενός δισεκατομμυρίου – και στην Κίνα περίπου 370, η Γερμανία αριθμεί μόλις 30 τέτοιες εταιρείες. Η διαφορά αυτή δεν είναι τυχαία, αλλά αποτέλεσμα μιας δραματικής έλλειψης αναπτυξιακών κεφαλαίων.
Τα στοιχεία για τις ροές χρηματοδότησης είναι αποκαλυπτικά της ανισότητας. Σύμφωνα με τη μελέτη, κατά το έτος 2024, τα κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου (Venture Capital) που διοχετεύθηκαν στην αμερικανική αγορά άγγιξαν τα 209 δισεκατομμύρια δολάρια. Αντιθέτως, στη Γερμανία, το αντίστοιχο ποσό δεν ξεπέρασε καν τα 10 δισεκατομμύρια, γεγονός που στερεί από τις εγχώριες start-ups τη δυνατότητα να εξελιχθούν σε παγκόσμιους παίκτες.
Οι έξι πυλώνες και η στρατηγική της τεχνολογίας
Οι αναλυτές εντοπίζουν έξι κρίσιμους τεχνολογικούς τομείς στους οποίους η Γερμανία διατηρεί βιομηχανικά πλεονεκτήματα και θα μπορούσε να διεκδικήσει μερίδιο από την παγκόσμια πίτα. Αυτοί περιλαμβάνουν την Τεχνητή Νοημοσύνη (KI), την κβαντική τεχνολογία, τη μικροηλεκτρονική, τη βιοτεχνολογία, την κλιματικά ουδέτερη ενέργεια και σύντηξη, καθώς και την κινητικότητα. Ειδικά για την Τεχνητή Νοημοσύνη, η σύσταση είναι σαφής: η Γερμανία δεν πρέπει να επιδιώξει τον ανταγωνισμό με τις ΗΠΑ στα γενικά γλωσσικά μοντέλα, αλλά να εστιάσει εκεί που υπερέχει, δηλαδή στη βιομηχανική τεχνητή νοημοσύνη, τη ρομποτική και τα μοντέλα που κατανοούν φυσικές διεργασίες.
Στον τομέα της κινητικότητας, οι ευκαιρίες εντοπίζονται κυρίως στην έρευνα για μπαταρίες, στην τεχνολογία Hyperloop και στα αυτόνομα συστήματα μεταφορών. Όπως επεσήμανε ο Michael Brigl, ανώτερο στέλεχος της Boston Consulting Group, η επένδυση σε αυτές τις τεχνολογίες δεν αφορά μόνο την οικονομική επικράτηση. Κρίνει παράλληλα την ανθεκτικότητα και την κυριαρχία της χώρας σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον, καθιστώντας την αποτελεσματική υλοποίηση της τεχνολογικής ατζέντας ζήτημα εθνικής στρατηγικής.
